ติงบจ.โชว์กำไรเว่อร์ดูมูลเหตุเปิดตัวเลข

อาจารย์จุฬาฯ ระบุการเพิ่มกรรมการอิสระช่วยเพิ่มคุณภาพกำไร บจ. “รพี” เสนอให้ดูมูลเหตุการโชว์กำไร

นางพรอนงค์ บุษราตระกูล อาจารย์ประจำคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้นำเสนอผลงานวิจัยเรื่อง “การจัดการกำไรและบรรษัทภิบาลในตลาดเกิดใหม่ : หลักฐานเชิงประจักษ์จากประเทศไทย” ว่า ผลกำไรของบริษัทจดทะเบียน (บจ.) จะมี 2 ส่วน คือ ส่วนแรกที่เกิดจากการดำเนินธุรกิจปกติ และอีกส่วนคือจากเกณฑ์คงค้าง ซึ่งการพิจารณาในส่วนนี้จะอาศัยดุลพินิจผู้บริหาร ทำให้ในบางครั้งอาจมีการรับรู้รายได้เกินความเป็นจริง

ทั้งนี้ จากการจัดเก็บข้อมูลของ บจ. พร้อมวิจัยและศึกษาพบว่า บจ.ที่ใช้ผู้สอบบัญชีขนาดใหญ่ 4 อันดับแรก (บิ๊กโฟร์) และนอกบิ๊กโฟร์ ไม่ได้ทำให้ขนาดของคุณภาพกำไรแตกต่างกัน แต่กลับพบว่าหากเพิ่มสัดส่วนกรรมการอิสระในคณะกรรมการบริษัท จะมีส่วนช่วยให้การแสดงกำไรจากส่วนคงค้างลดน้อยลง และทำให้คุณภาพกำไรสุทธิของ บจ.ดีขึ้น

นายรพี สุจริตกุล ที่ปรึกษากรรมการผู้จัดการ บริษัท เมืองไทยประกันชีวิต ในฐานะผู้วิจารณ์ผลศึกษาดังกล่าว กล่าวว่า เป็นเรื่องดีที่มีการศึกษาเรื่องการจัดการกำไรของ บจ. เพราะเรื่องดังกล่าวอาจไม่ใช่การพูดโกหก แต่ไม่ได้บอกความจริงทั้งหมด

อย่างไรก็ตาม อยากให้มีการศึกษาในเรื่องเหตุจูงใจ ทำให้ บจ.ใช้วิธีการจัดการกำไรมากขึ้น เช่น อาจเป็นเพราะผลประกอบการทำได้ต่ำกว่าเป้าหมาย โครงการต่างๆ ไม่เป็นไปตามที่คาดหวัง หรือแม้แต่ บจ.ที่อยู่ในเป้าหมายของการถูกซื้อกิจการ

“เรื่องมูลเหตุจูงใจอาจตรงประเด็นมากกว่าการไปพิจารณาในเรื่องการวัดระดับบรรษัทภิบาล หรือซีจี เพราะซีจีในบ้านเราจะประเมินตามแบบฟอร์ม ตามเช็กลิสต์ สังเกตดู บจ.ที่ได้ซีจีเรตติ้งสูงๆ จะเป็นรัฐวิสาหกิจแทบทั้งนั้น เพราะเขาสามารถไปจ้างใครก็ได้ให้มาเขียนเรื่องซีจีที่ทำ ดังนั้นเราอาจต้องดูมูลเหตุจูงใจเป็นสำคัญ” นายรพี กล่าว

นายรพี กล่าวอีกว่า ประเทศไทยขาดผู้ทำหน้าที่วัดระดับซีจีของ บจ. ทำให้การจัดทำซีจีประเมินตามการกรอกแบบฟอร์ม ซึ่งต่างกับต่างประเทศ มีนักลงทุนสถาบันเข้ามาช่วย อย่างเช่น แคลส์เปอร์ วัดระดับซีจีของ บจ.ที่ได้เข้าไปลงทุน และเผยแพร่ข้อมูลเหล่านี้ผ่านเว็บไซต์ ถึงแม้ บจ.นั้นๆ จะมีผลกำไรที่ดี แต่หากระดับซีจีไม่ได้ดีตาม ก็จะถูกขึ้นบัญชีดำ (แบล็กลิสต์) ไว้