การลงทุนเพื่อสังคม การลงทุนแนวใหม่ใส่ใจสังคมสิ่งแวดล้อม (ตอน 1)

การลงทุนเพื่อสังคม เป็นการลงทุนในกิจการที่มุ่งเน้นการแก้ไขปัญหาทางสังคมและสิ่งแวดล้อม โดยเป็นการลงทุนที่คำนึงถึงผลตอบแทนทางสังคม (Social Return) ทางสิ่งแวดล้อม (Environment Return) และการสร้างรายได้ทางการเงิน (Financial Return) วันนี้ขอนำบทความของ สุนิตย์ เชรษฐา กรรมการผู้จัดการ สถาบัน ChangeFusion มาให้ได้รู้จักกับรูปแบบการลงทุนเพื่อสังคม เครื่องมือลงทุนอีกรูปแบบที่น่าสนใจมี 5 รูปแบบ ดังนี้

รูปแบบแรก คือ Venture Philanthropy หรือ VP เป็นการร่วมให้ทุนสนับสนุนการทำกิจการเพื่อสังคมและองค์กรที่ไม่แสวงหาผลกำไร โดยลักษณะการร่วมลงทุนจะอยู่ในรูปแบบของการให้ทุน การซื้อหุ้นของกิจการ หรือการให้กู้ยืม อีกทั้งผู้ให้ทุนยังเข้าไปช่วยพัฒนาขีดความสามารถในการดำเนินงานของกิจการเพื่อสังคมนั้นๆ ด้วย ซึ่งในทศวรรษที่ผ่านมา มีเงินลงทุนในลักษณะดังกล่าวกว่า 1,000 ล้านยูโร ในยุโรป (ข้อมูลจาก European Venture Philanthropy Association, 2012) ตัวอย่างเช่น UnLtd UK ประเทศอังกฤษ และ Global Network ในสหรัฐอเมริกา เป็นกิจการเพื่อสังคมในรูปแบบของ Venture Philanthropy ที่ให้ความช่วยเหลือด้านเงินทุนพร้อมกับการให้คำปรึกษาแก่กิจการเพื่อสังคมในระยะเริ่มต้น

สำหรับตัวอย่าง Venture Philanthropy ในประเทศไทย ได้แก่ UnLtd TH เป็นองค์กรที่ทำงานด้านการออกแบบนวัตกรรมทางสังคม และส่งเสริมกิจการเพื่อสังคมในประเทศไทย ได้รับการสนับสนุนโดยสำนักงานสร้างเสริมกิจการเพื่อสังคมแห่งชาติ (สกส.) และโครงการพลังเปลี่ยนแปลงเพื่อสังคม หรือ Banpu Champions for Change ของบริษัท บ้านปู เริ่มปี 2554 ภายใต้แนวคิด “พลังความรู้...พลังแห่งการเปลี่ยนแปลงและพัฒนา” เปิดให้คนรุ่นใหม่เสนอ และลงมือทำเพื่อสังคม รวมทั้งยังเปิดโอกาสให้เยาวชนได้เรียนรู้จากประสบการณ์จริง จากการดำเนินกิจการเพื่อสังคมตามความถนัด และความสนใจของตนเอง เรียนรู้การนำทักษะจากการดำเนินงานไปใช้ และเรียนรู้ที่จะนำผลลัพธ์ทางการที่ได้บางส่วนกลับคืนสู่สังคมต่อไปในอนาคตอีกด้วย

รูปแบบที่ 2 คือ Impact Investing หรือ II เป็นการลงทุนในกิจการเพื่อสังคม โดยมุ่งสร้างทั้งผลกระทบทางสังคม และผลตอบแทนทางการเงินในเวลาเดียวกัน ปัจจุบันมีเงินลงทุนประเภทนี้ทั่วโลก คิดเป็นมูลค่ากว่า 3.6 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ ซึ่งคาดว่าในอีก 10 ปีข้างหน้า เงินลงทุนประเภทนี้จะเติบโตขึ้นอีก 10 เท่า (ข้อมูลจาก JP Morgan, 2013) ตัวอย่างเช่น Root Capital ในประเทศสหรัฐอเมริกา ลงทุนด้านการเกษตรแบบยั่งยืนเพื่อสนับสนุนกลุ่มเกษตรกรชาวแอฟริกา และละตินอเมริกาที่ยากจน โดยให้เงินกู้ถึง 613 ล้านเหรียญสหรัฐ พัฒนาเกษตรกรเกือบ 1 ล้านคน

สำหรับตัวอย่าง Impact Investing ในไทย ได้แก่ บริษัท ร่วมทุนชนบท (Rural Capital Partners Co.,Ltd) กิจการที่ลงทุนกับกิจการและโครงการในชนบททั่วประเทศ ซึ่งมีทั้งรูปแบบการร่วมลงทุน (Venture Capital) และการให้กู้ยืม

ขอเชิญท่านเข้าร่วมงาน SD Forum 3/2557 หัวข้อ “New Investment Opportunities for Sustainable Growth” วันจันทร์ที่ 28 ก.ค. 2557 เวลา 08.00 – 16.00 น. อาคารตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย รายละเอียดเพิ่มเติมที่ www.csri.or.th