การโค้ชผู้บริหาร

การพัฒนาผู้บริหารในรูปแบบการโค้ชกำลังเป็นที่นิยมทั้งในและต่างประเทศ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบที่ผู้บริหารมีโค้ชมืออาชีพเข้ามาเป็นผู้ช่วยหรือคู่คิด หรือการพัฒนาให้ผู้บริหารเป็นโค้ชในองค์กร เพื่อใช้การโค้ชเป็นหนึ่งวิธีในการบริหารจัดการทีมงานของตนเอง ปัจจุบันองค์ความรู้ด้านการโค้ชเป็นระบบและมีการวิจัยสนับสนุน มีวารสารตีพิมพ์งานวิจัยในต่างประเทศเฉพาะด้านการโค้ชผู้บริหารระดับสูงมากกว่า 55 ฉบับ ในต่างประเทศมีสถาบันการศึกษาที่เปิดให้เรียนระดับปริญญาด้านนี้โดยเฉพาะ

การโค้ชผู้บริหาร (Executive Coaching) หมายถึง กระบวนการการพัฒนาในรูปแบบตัวต่อตัวเพื่อเพิ่มศักยภาพของผู้บริหาร โดยมักเป็นความสัมพันธ์แบบเป็นทางการ ระหว่างหน่วยงานที่ว่าจ้าง ซึ่งอาจเป็นฝ่ายบริหารทรัพยากรมนุษย์หรือผู้รับผิดชอบด้านศักยภาพผู้บริหารและมีโค้ชผู้บริหาร และแน่นอนคือผู้บริหารที่ได้รับการโค้ช ซึ่งส่วนใหญ่แล้วมักเป็นผู้ที่มีความรับผิดชอบ หรือผลกระทบต่อผลงานและบรรยากาศของทีมและขององค์กร

การสำรวจจากสถาบันต่างๆ เช่น มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด (ค.ศ. 2009) เผยว่า โค้ชผู้บริหารมักได้รับการว่าจ้างไปช่วยผู้บริหารในด้านใดบ้าง หนึ่ง คือ ช่วยเพิ่มความสามารถของผู้บริหารระดับต่างๆ ที่มีศักยภาพในการเติบโตต่อไปขององค์กร สอง โค้ชทำหน้าที่คล้ายๆ เป็นกรรมการที่ผู้อื่นมักขอความคิดเห็นเกี่ยวกับด้านกลยุทธ์ต่างๆ ขององค์กร สาม โค้ชช่วยปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่ตกรางบางประการของผู้บริหารที่อาจส่งผลต่อคนรอบข้างและองค์กร และ สี่ โค้ชช่วยเพิ่มสมรรถนะในการผลักดันและขับเคลื่อนทีมงานของผู้บริหารให้เกิดประสิทธิผล

นอกจากชื่อเสียงและการบอกต่อแล้ว คุณสมบัติของโค้ชที่องค์กรมักมองหานั้น มักพิจารณาคุณสมบัติ เช่น หนึ่ง สมรรถนะหลักของโค้ชและความเข้าใจในกระบวนการโค้ช ถ้าเราอิงจากสมาพันธ์โค้ชนานาชาติก็จะมีสิบเอ็ดข้อ สถาบันอื่นๆ ก็นิยามออกมาคล้ายกัน โดยพื้นฐานแล้วโค้ชที่ดีเชื่อในศักยภาพของคนและเข้าใจว่ากระบวนการโค้ชเป็นการเปลี่ยนแปลงจากภายในตัว หรือแรงจูงใจของผู้ได้รับการโค้ช (Insideout) มากกว่าจากแรงจูงใจภายนอก (Outsidein) ถึงแม้บางครั้งจะพิจารณาการสนับสนุนจากสิ่งแวดล้อมบางประการ

สอง คือ มีพื้นฐานจิตวิทยาบ้าง หรือเข้าใจปัจจัยที่หล่อหลอมพฤติกรรมของคน สาม เป็นผู้ที่บริหารจัดการสัมพันธภาพระหว่างบุคคลได้ดี มีทักษะการสื่อสารและสร้างปฏิสัมพันธ์ เป็นตัวอย่างที่ดีของผู้ที่มีวุฒิภาวะทางอารมณ์ เพราะพฤติกรรมผู้บริหารระดับสูงมักมีผลกระทบต่อภาพใหญ่ด้วย สี่ เป็นเรื่องจริยธรรม วางตัวน่าเชื่อถือ เป็นที่ไว้วางใจและเก็บความลับได้ สำหรับโค้ชผู้บริหารระดับสูงองค์กรมักมองหาเพิ่มอีกข้อ คือ โค้ชเข้าใจธุรกิจ ระบบและพลวัตขององค์กรได้ดี มองภาพใหญ่ได้ สื่อสารกับผู้บริหารระดับสูงได้เข้าอกเข้าใจกัน

กระบวนการโค้ช เริ่มจากการพูดคุยกันก่อน เพื่อความสัมพันธ์ที่ไว้วางใจกัน จากนั้นโค้ชจะสื่อสารให้เข้าใจขั้นตอนและกระบวนการ ข้อจำกัด ความโปร่งใส และความหมายของการโค้ช นอกจากนี้ยังมีเรื่องความรับผิดชอบที่ผู้บริหารต้องมี คือ อะไร ประเด็น หรือเป้าหมายการพัฒนาเป็นด้านใด ตกลงกันว่าจะใช้ระยะเวลาเท่าไหร่ การเข้าใจให้ตรงกันตั้งแต่ต้นสำคัญต่อกระบวนการที่ตามมา หลังจากการโค้ชมักมีการประเมินผลซึ่งขึ้นอยู่กับข้อตกลงตั้งแต่ต้นว่าจะทำอย่างไร

ความสำเร็จในการโค้ชขึ้นอยู่กับตัวผู้บริหารเองด้วย โค้ชซึ่งมีชื่อเสียงระดับโลกบางท่าน เช่น ดร.มาแชล โกลด์สมิท โดยปกติไม่รับค่าตัว ถ้าผู้บริหารไม่เปลี่ยนแปลงหลังจากการโค้ช ดังนั้นท่านจะคุยกับผู้บริหารให้มั่นใจก่อนและประเมินว่าเป็นผู้ที่โค้ชได้หรือไม่ อีกทั้งมีความตั้งใจที่จะพัฒนาหรือเปลี่ยนแปลงหรือไม่ ไม่เช่นนั้นท่านก็จะแนะนำให้ติดต่อโค้ชท่านอื่น หรือใช้วิธีอื่นๆ ในการพัฒนาแทนนะคะ