หนุนไทยเดินเกมรุกผงาด"ฮับ"เชื่อมเพื่อนบ้าน

ดัชนีบทบาททางเศรษฐกิจในกลุ่มประเทศ ซีแอลเอ็มวี ของศูนย์วิจัยกสิกรไทย ชี้ให้เห็นว่า ช่วงไตรมาสแรกของปี 2557 ไทยยังสามารถรักษาบทบาททางเศรษฐกิจในกลุ่มประเทศซีแอลเอ็มวีไว้เป็นอันดับ 2 รองจากจีน ซึ่งมีบทบาทอย่างมากในทุกมิติทั้งการค้า การลงทุน และการท่องเที่ยว

สำหรับด้านการค้า สินค้าจากจีนมีส่วนแบ่งในตลาด สูงที่สุดเมื่อเทียบกับอีก 4 ประเทศ ได้แก่ ไทย สิงคโปร์ ญี่ปุ่น และมาเลเซีย ส่วนหนึ่งเนื่องจากสินค้าจีนส่วนใหญ่มีราคาถูก อย่างไรก็ตาม สินค้าไทยยังมีแต้มต่อด้านคุณภาพสินค้าที่เป็นที่น่าเชื่อถือ และความได้เปรียบด้านภูมิศาสตร์ ทำให้มีต้นทุนด้านโลจิสติกส์ต่ำกว่าประเทศอื่นๆ

ขณะเดียวกัน จีนยังเป็นผู้ลงทุนรายใหญ่ในประเทศกลุ่มซีแอลเอ็มวี โดยเฉพาะพม่า และกัมพูชา ในธุรกิจด้านพลังงาน เหมืองแร่ เครื่องนุ่งห่ม และอุตสาหกรรมการผลิตต่างๆ ซึ่งเป็นปัจจัยหนุนให้จีนมีการส่งออกสินค้าต้นน้ำ อาทิ ผ้าผืน ด้าย ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ ไปยังประเทศกลุ่มนี้จำนวนมากเพื่อเป็นวัตถุดิบผลิตสินค้าขั้นต่อไป ขณะที่ไทยและมาเลเซียซึ่งเคยเป็นผู้ลงทุนรายสำคัญกลับมีภาพที่เปลี่ยนไป โดยเริ่มชะลอบทบาทในฐานะนักลงทุนลง เมื่อเทียบกับนักลงทุนจากญี่ปุ่นและสิงคโปร์

ทั้งนี้ นักลงทุนญี่ปุ่นเล็งเห็นถึงปัจจัยที่เอื้อต่อการลงทุนในประเทศซีแอลเอ็มวี เช่น ทรัพยากรทางธรรมชาติ ค่าแรงถูก ทำให้ปัจจุบันผู้ประกอบการญี่ปุ่นหลายรายให้ความสำคัญกับการกระจายการลงทุนมายังอนุภูมิภาคนี้ ภายใต้กลยุทธ์ทางธุรกิจ “ไทยแลนด์ พลัส วัน” ที่กำหนดยุทธศาสตร์ให้ไทยเป็นที่ตั้งสำนักงานภูมิภาค เพื่อเป็นศูนย์กลางการเชื่อมโยงโครงข่ายทางธุรกิจ การผลิต และการทำตลาดภายในภูมิภาค

ขณะที่สิงคโปร์เริ่มมีบทบาทการลงทุนมากขึ้นโดยไตรมาสแรกของปี 2557 มูลค่าการลงทุนสะสมของสิงคโปร์ในกลุ่มประเทศซีแอลเอ็มวี อยู่อันดับ 2 รองจากจีน

ด้านการท่องเที่ยว นักท่องเที่ยวจากจีนและไทยมีบทบาทสำคัญในกลุ่มประเทศซีแอลเอ็มวี มาโดยตลอด และนับตั้งแต่ไตรมาส 3 ของปี 2556 เป็นต้นมา นักท่องเที่ยวจากจีนเพิ่มมากขึ้นจนแซงหน้าไทย และกลายมาเป็นอันดับ 1 ทั้งนี้การท่องเที่ยวเป็นธุรกิจที่มีความสำคัญ และสร้างรายได้แก่ประเทศกลุ่มนี้ซึ่งส่วนใหญ่เป็นการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม และธรรมชาติ นอกจากนี้ รัฐบาลแต่ละประเทศยังมีนโยบายส่งเสริมการท่องเที่ยว โดยลดข้อจำกัดด้านการท่องเที่ยวต่างๆ อาทิ การออกกฎระเบียบการลงทุนในธุรกิจท่องเที่ยว การเร่งพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวใหม่ๆ การให้บริการขอวีซ่าผ่านระบบอินเทอร์เน็ต(EVisa) และการปรับปรุงสนามบิน

จะเห็นได้ว่า ปัจจุบันบทบาททางเศรษฐกิจของไทยในกลุ่มประเทศซีแอลเอ็มวี กำลังเผชิญกับแรงกดดันจากประเทศอื่นในภูมิภาคเอเชียตะวันออก ซึ่งหลายประเทศต่างให้ความสนใจซีแอลเอ็มวีในฐานะคู่ค้า และจุดหมายการลงทุนที่มีศักยภาพ เนื่องจากเป็นตลาดผู้บริโภคขนาดใหญ่ที่มีประชากรรวมกันถึงราว 170 ล้านคน ซึ่งเป็นโอกาสของธุรกิจในการขยายตลาดเพื่อหลีกเลี่ยงภาวะตลาดภายในประเทศอิ่มตัว อีกทั้งต้นทุนค่าแรงที่ถือว่าไม่สูงเมื่อเทียบกับประเทศอื่น

นอกจากนี้ นโยบายส่งเสริมการลงทุนจากรัฐบาลแต่ละประเทศ รวมถึงการได้รับสิทธิพิเศษทางภาษีศุลกากรเป็นการทั่วไป (จีเอสพี) ส่งออกสินค้าไปยังสหรัฐและสหภาพยุโรป ทำให้ประเทศกลุ่มซีแอลเอ็มวี เป็นแหล่งลงทุนใหม่ที่ดึงดูดนักลงทุนจากทั่วทุกมุมโลก ไทยควรอาศัยความได้เปรียบในเชิงที่ตั้ง และเร่งใช้กลยุทธ์เชิงรุกสร้างจุดยืนที่เข้มแข็งของไทยในฐานะการเป็นศูนย์กลางเชื่อมโยงตลาดและฐานการผลิตของประเทศในอนุภูมิภาคนี้

สำหรับธุรกิจที่มีโอกาสทางด้านการลงทุนสูงในกลุ่มประเทศซีแอลเอ็มวี ได้แก่ ธุรกิจเกษตรและเกษตรแปรรูป ธุรกิจท่องเที่ยวและบริการที่เกี่ยวเนื่อง ธุรกิจเสื้อผ้าสำเร็จรูป ธุรกิจด้านพลังงานการก่อสร้างและวัสดุก่อสร้าง ชิ้นส่วนยานยนต์ และชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ เป็นต้น

ทั้งนี้ ปัจจัยสำคัญที่จะทำให้ประสบความสำเร็จในการไปลงทุน ได้แก่ การรู้จักช่องทางในการทำธุรกิจการมีพันธมิตร หรือผู้ร่วมทุนท้องถิ่น สำหรับธุรกิจขนาดเล็กอาจต้องมีการรวมตัวกันภายในกลุ่มธุรกิจเพื่อเพิ่มความแข็งแกร่ง และอำนาจการต่อรอง อีกทั้งยังมีความเสี่ยงที่นักลงทุนควรคำนึงถึงเป็นอย่างยิ่งก่อนการลงทุน อาทิ ข้อกฎหมายหรือกฎระเบียบต่างๆ การพัฒนาฝีมือแรงงาน ระบบสาธารณูปโภค และระบบการเงินการธนาคารที่ยังล้าหลัง รวมถึงการถือครองกรรมสิทธิ์ในที่ดิน