หรรษาอาเซียน

แม้ว่า “หรรษา อาเซียน” จะเป็นหนังสือประเภทสารคดี ที่เขียนโดย “ธีรภาพ โลหิตกุล” นักเขียนรางวัลศรีบูรพา ประจำปี 2556 และรางวัลวรรณกรรมลุ่มน้ำโขง (ประเภทสารคดี) ประจำปี 2557 แต่เรื่องราวกลับชวนอ่านและยิ้มตามไปกับสารพันความรู้เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ วิถีผู้คน ศิลปะ ภาษาและวัฒนธรรมของชาวอาเซียนที่ถ่ายทอดสู่กันมา

เริ่มจาก “เล็กๆ แต่เอกอุในอาเซียน” ที่บอกเล่าถึงสิ่งเล็กๆ แต่ทว่ายิ่งใหญ่อลังการด้วยความคิดสร้างสรรค์และฝีมือ จนแม้แต่เราที่เป็นชาวอาเซียนเองยังอาจมองข้ามไป

ผู้เขียนได้ยกตัวอย่างความเล็กแต่เอกอุเกี่ยวกับ ช่องหน้าต่างบางช่องของปราสาทที่นครธมของกัมพูชา ซึ่งเราอาจมองข้ามไป เพราะเห็นทีแรกเข้าใจว่าช่างเขมรโบราณแกะหน้าต่างบานนี้ไม่เสร็จ เหมือนแกะเสาลูกมะหวดค้างไว้ครึ่งเดียว แต่ถ้าสังเกตดีๆ จะเห็นเส้นที่พาดเฉียงลงมา 2 เส้น เพราะช่างตั้งใจแกะให้ออกมาเป็นภาพหน้าต่างที่ชักมู่ลี่ขึ้นครึ่งเดียว จนต้องขนานนามว่า “มู่ลี่บายน” โอ้ แม่เจ้า ใครมีโอกาสได้ไป คราวนี้อย่าลืมไปดูความเล็กแต่เอกอุชิ้นนี้นะ

นอกจากนี้ ยังมีเกร็ดความรู้ที่อ้างอิงเชิงประวัติศาสตร์ของชาวอาเซียนอีกมากมาย ไม่ว่าจะเป็นข้อสันนิษฐานที่ว่า คนแต่ง “ซินเดอเรลล่า” ลอกพล็อตเรื่องมาจากนิทานพื้นบ้านไทยอย่าง “ปลาบู่ทอง” แล้วถ้าโปรตุเกสไม่นำมะละกอกับพริกขี้หนูเข้ามาปลูกในอาเซียน เราจะมี “ส้มตำ” กินไหม แล้วรู้หรือไม่ว่า “อานันท์ ปันยารชุน” อดีตนายกรัฐมนตรีและอดีตเอกอัครราชทูตไทยประจำองค์การสหประชาชาติ มีเชื้อสายมอญที่บรรพบุรุษอพยพเข้ามาสยามประเทศตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย จนปัจจุบันมีชุมชนมอญขนาดใหญ่อยู่ที่บางกระดี่ แขวงแสมดำ เขตบางขุนเทียน

ยิ่งอ่านยิ่งทำให้ทึ่งกับที่มาของเรื่องราวภายในอาเซียนที่ถูกซุกซ่อนอยู่เพียงหลังฉาก แบบได้ทั้งสาระความรู้และความเพลิดเพลินไปพร้อมๆ กัน