การส่งเสริม (SME) กลุ่มที่เติบโตสูง (1)

สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (สสว.) ได้ทำการศึกษาแนวทางการส่งเสริมกลุ่มธุรกิจ SMEs ที่มีการเติบโตสูงของประเทศ (SME High Growth Sectors) ภายใต้แผนงานเสริมสร้างศักยภาพของ SMEs ไทย ให้เชื่อมโยงกับเศรษฐกิจระหว่างประเทศ โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อสนับสนุนการเตรียมความพร้อมในการแข่งขันที่จะมีมากขึ้นในอนาคตอันใกล้ เพื่อหาตัวชี้วัดในการกำหนดกลุ่มธุรกิจ SME ที่มีการเติบโตสูง วิเคราะห์หาโอกาสและศักยภาพในการเติบโต ศึกษาประเด็นปัญหา อุปสรรค ของธุรกิจ SME ที่เป็น High Growth Sector ในไทย รวมทั้งแนวทางและนโยบายภาครัฐที่เหมาะสมในการสนับสนุน ส่งเสริมกลุ่ม SME ดังกล่าว ให้เติบโตและเป็นหัวเรือในการนำกลุ่มอุตสาหกรรมต่าง ๆ เชื่อมโยงเข้าสู่ตลาดสากลได้อย่างรวดเร็ว

การศึกษาครั้งนี้ได้ทำการทบทวนนโยบายการส่งเสริม SMEs ของกลุ่มประเทศตัวอย่างที่ประสบความสำเร็จ ทั้งในภูมิภาคยุโรป อเมริกาและเอเชีย รวม 13 ประเทศ ได้แก่ สิงคโปร์ มาเลเซีย ฮ่องกง เกาหลีใต้ ญี่ปุ่น ออสเตรเลีย ฟินแลนด์ ฮังการี อิตาลี เนเธอร์แลนด์ เยอรมนี สหราชอาณาจักร และสหรัฐอเมริกา รวมทั้งนโยบายของประเทศไทย พบว่า การส่งเสริมวิสาหกิจที่มีการเติบโตสูง จะเป็นตัวเร่งการขยายตัวทางเศรษฐกิจของประเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่ต้องเป็นนโยบายเฉพาะด้านนอกเหนือจากนโยบายส่งเสริม SMEs ทั่วไป

ทั้งนี้ กลุ่มธุรกิจที่มีการเติบโตสูงสำหรับประเทศไทย เบื้องต้นจะพิจารณาจาก 2 ประเด็นหลัก คือ ธุรกิจที่มีรายได้หลักสูงขึ้นต่อเนื่อง (Income Growth) มีค่าเป็นบวกและต้องมีกำไรสุทธิ (Profit Growth) เฉลี่ยมากกว่า 0 และสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง

เมื่อวิเคราะห์เปรียบเทียบกับการสนับสนุนส่งเสริมของนโยบายภาครัฐ ความคิดเห็นของภาครัฐและเอกชนไทย รวมถึงกลุ่มธุรกิจที่มีบทบาทสำคัญต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศ พบว่ากลุ่มธุรกิจ SMEs ที่มีศักยภาพเติบโตสูงของประเทศ มีจำนวน 11 กลุ่มธุรกิจ ได้แก่ กลุ่มธุรกิจก่อสร้าง กลุ่มธุรกิจชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ กลุ่มธุรกิจยานยนต์และชิ้นส่วน กลุ่มธุรกิจอาหารและเครื่องดื่ม กลุ่มธุรกิจบริการด้านการศึกษา กลุ่มธุรกิจพลังงาน ภาคเกษตรกรรม การขนส่งและโลจิสติกส์ กลุ่มธุรกิจท่องเที่ยว กลุ่มธุรกิจบริการสุขภาพ และกลุ่มธุรกิจสร้างสรรค์/กลุ่มธุรกิจเทคโนโลยีสารสนเทศ (IT) และกลุ่มธุรกิจเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ซึ่งแต่ละกลุ่มธุรกิจมีศักยภาพที่น่าสนใจ ดังนี้

n กลุ่มธุรกิจก่อสร้าง มีบทบาทสำคัญต่อการกระตุ้นเศรษฐกิจของประเทศ มีสัดส่วน 20% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ ส่วนใหญ่เป็นกิจการ SMEs และเป็นผู้รับเหมาช่วงย่อยๆ จึงมีความเชื่อมโยงและมีบทบาทสำคัญต่อศักยภาพการแข่งขันทั้งในระดับประเทศและต่างประเทศ ซึ่งอุตสาหกรรมก่อสร้างของไทยมีศักยภาพการแข่งขันตลอดห่วงโซ่คุณค่า ขณะที่บริษัทขนาดใหญ่เข้าไปลงทุนด้านอสังหาริมทรัพย์ในประเทศเพื่อนบ้าน และอาเซียน จึงมีโอกาสเพิ่มส่วนแบ่งด้านอสังหาริมทรัพย์ในตลาดโลก

n กลุ่มธุรกิจชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ พบว่า 90% เป็นการผลิตเพื่อการส่งออกและมีอัตราการเติบโตต่อเนื่อง ตลาดที่ไทยมีความสามารถในการแข่งขันสูงกว่าตลาดโลก ได้แก่ ตะวันออกกลาง (อิหร่าน) อเมริกาเหนือใต้ (แคนาดา ปานามา อุรุกวัย อาร์เจนตินา) เอเชีย (ญี่ปุ่น) และยุโรป เมื่อพิจารณาเชิงลึกพบว่าผู้ประกอบการส่วนใหญ่เป็นผู้รับจ้างผลิต (OEM) ป้อนให้โรงงานประกอบ หรือตัวแทนจำหน่ายสินค้า ซึ่งความได้เปรียบของไทยมาจาก “ต้นทุนการผลิตที่ต่ำกว่า” แต่หากโครงสร้างการผลิตโดยเฉพาะด้าน “ต้นทุน” เปลี่ยนแปลง จะส่งผลต่อความสามารถในการแข่งขันและอาจจะนำไปสู่การย้ายฐานการผลิตได้

n กลุ่มธุรกิจยานยนต์และชิ้นส่วน มีศักยภาพการแข่งขันทั้งในตลาดภูมิภาคและตลาดโลก เมื่อพิจารณาค่าดัชนีความได้เปรียบโดยเปรียบเทียบ (RCA Index) จะพบว่า ตลาดต่างประเทศที่มีค่าดัชนี RCA มากกว่า 1 และสูงกว่าค่าเฉลี่ยในตลาดโลก จะเป็นตลาดเกิดใหม่ทั้งในภูมิภาคยุโรป อเมริกากลาง ตะวันออกกลาง และอาเซียน ทั้งนี้ผู้ประกอบการส่วนใหญ่เป็นกลุ่ม SMEs ที่รับจ้างผลิตในรูปแบบเป็นกลุ่มผู้ผลิตชิ้นส่วนป้อนให้โรงงานประกอบรถยนต์โดยตรง และเป็นผู้ผลิตชิ้นส่วนที่จำหน่ายในตลาดอะไหล่ทดแทน

และนี่คือส่วนหนึ่งของกลุ่มธุรกิจ SMEs High Growth Sectors คราวหน้าพบกับอีก 8 กลุ่มธุรกิจที่มีศักยภาพและมีโอกาสจะเป็นผู้นำกลุ่มอุตสาหกรรมต่างๆ เชื่อมโยงเข้าสู่ตลาดอาเซียนและตลาดโลก สำหรับผู้สนใจสามารถติดตามรายละเอียดได้ที่ www.sme.go.th