ดันสหกรณ์ออมทรัพย์เข้าระบบเครดิตบูโร

หลังจากธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ได้กำกับดูแลสถาบันการเงินให้แข็งแกร่ง สามารถให้บริการสินเชื่อที่รองรับการเปลี่ยนแปลงด้านเศรษฐกิจ และเป็นส่วนหนุนช่วยที่สำคัญให้เศรษฐกิจขยายตัว

ธปท.ยังหันมาให้ความสนใจกับสหกรณ์ออมทรัพย์ ซึ่งเป็นสถาบันการเงินอีกประเภทหนึ่ง โดย ประสาร ไตรรัตน์วรกุล ผู้ว่าการ ธปท. กล่าวว่า ขณะนี้ ธปท.กำลังสนใจสถาบันการเงินประเภทสหกรณ์ออมทรัพย์ ที่มีสัดส่วนปริมาณเงินถึง 10% ของการเงินทั้งระบบ โดยสหกรณ์ออมทรัพย์มีจุดแข็ง คือ ระบบสมาชิกที่ทำให้รู้จักผู้กู้ สามารถติดตามหนี้ได้ และใช้ระบบการบังคับชำระ เช่น หักเงินเดือน ดังนั้นหากสหกรณ์ออมทรัพย์เข้าเป็นสมาชิกของบริษัท ข้อมูลเครดิตแห่งชาติ (เครดิตบูโร) ก็จะเป็นประโยชน์แก่ระบบการเงินมากขึ้น

ทั้งนี้ สหกรณ์ออมทรัพย์มีข้อดี คือ มีข้อมูลลูกหนี้มากกว่าคนอื่น แต่อีกด้านหนึ่ง คือ ไม่รู้ว่าลูกหนี้ของตัวเองไปก่อหนี้ที่อื่นอีกมากน้อยเพียงใด ดังนั้นการส่งเสริมให้สหกรณ์ออมทรัพย์เข้าสู่ระบบเครดิตบูโรน่าจะเป็นประโยชน์ เพียงแต่ปัจจุบันอาจจะติดขัดที่ความพร้อมการรายงานสถานะลูกหนี้ตามกฎหมายเครดิตบูโรที่ค่อนข้างเข้มงวด

“สหกรณ์ออมทรัพย์ในไทยมีจำนวนมาก และมีความสามารถที่จะพัฒนาให้ดีขึ้นอีกได้ หากรู้ข้อมูลทางการเงินของลูกหนี้ที่ครบถ้วน แต่ด้วยระบบการเป็นสมาชิกเครดิตบูโรมีเงื่อนไขสำคัญ คือ ต้อง Give and Take หากสหกรณ์ออมทรัพย์อยากจะได้ข้อมูลการเงินก็ต้องเป็นสมาชิก และอีกทางหนึ่งก็ต้องให้ข้อมูลลูกหนี้ตัวเองแก่ระบบด้วย” ประสาร กล่าว

สำหรับผู้ใช้บริการทางการเงินระดับฐานรากนั้น ได้มีการหยิบยกรายงานการสำรวจของ ธปท. และสำนักงานสถิติแห่งชาติ พบว่าปัญหาสำคัญของการเงินฐานรากมี 2 ประการ คือ ครัวเรือนที่มีรายได้น้อยเข้าไม่ถึงบริการทางการเงิน และขาดความรู้ความเข้าใจด้านการเงิน

ทั้งนี้ บทบาทของสถาบันการเงินนอกจากมีผลิตภัณฑ์ที่หลากหลายเป็นทางเลือกให้แก่คนระดับฐานรากมากขึ้นแล้ว ควรให้ความรู้ความเข้าใจด้านการเงินด้วย โดยเฉพาะการให้ความรู้ ณ จุดขาย (พอยท์ ออฟ เซลส์) เนื่องจากผลสำรวจพบว่า จุดที่ประชาชนได้รับความรู้ทางการเงินมากที่สุดและมีประสิทธิภาพสูงสุด คือ จุดขายที่สาขาของธนาคาร เมื่อเทียบกับการฝึกอบรมด้านการเงินจะได้ผลน้อยมาก เพราะคนส่วนใหญ่ไม่สนใจ ทำให้จำข้อมูลที่สื่อสารไปได้ไม่ถึง 5% ส่วนความรู้อีกกว่า 90% เลือนหายไป

นอกจากนี้ บรรยากาศเศรษฐกิจโดยรวมที่ดี มีการเติบโตอย่างเข้มแข็ง ก็มีส่วนช่วยพัฒนาการเงินฐานรากได้ เพราะก่อให้เกิดการจ้างงาน ครัวเรือนมีรายได้เพิ่ม มีการหมุนเวียนในกิจกรรมการเงิน ทำให้คนคุ้นเคยกับผลิตภัณฑ์ทางการเงิน ส่งผลให้สถาบันการเงินมีความเชื่อมั่นในการออกผลิตภัณฑ์ทางการเงินที่เหมาะสมกับความต้องการของผู้มีรายได้น้อยมากขึ้น ขณะที่ประชาชนควรมีความรู้ทางการเงินเพียงพอที่จะเลือกผลิตภัณฑ์ทางการเงินที่เหมาะสมกับตัวเองภายใต้ความเสี่ยงที่สามารถรับได้ รวมทั้งสร้างวินัยทางการเงินที่ดี

ขณะเดียวกัน ผู้กำกับดูแลภาคการเงินควรมีบทบาทสนับสนุน ซึ่งภาครัฐโดยกระทรวงการคลังได้มีการจัดตั้งธนาคารเฉพาะกิจของรัฐ เช่น ธนาคารออมสิน หรือธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) เข้าไปให้บริการประชาชนในส่วนที่ธนาคารพาณิชย์เข้าไปไม่ถึง หรือไม่กระตือรือร้นที่จะเข้าไป พร้อมกับพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางการเงิน เช่น กฎหมายที่จะเกิดประโยชน์แก่ฐานราก โดย ธปท.จะเข้าไปมีส่วนร่วมผลักดันด้วย

ด้าน ธปท.จะมีการผลักดันให้ธนาคารพาณิชย์มีรูปแบบของธุรกิจที่เหมาะสม ด้วยการผ่อนปรนหลักเกณฑ์ต่างๆ ให้มีความคล่องตัว เช่น การเปิดสาขาในที่ชุมชนที่อาจจะมีธุรกรรมไม่มาก โดยใช้เจ้าหน้าที่ 2 คน เพื่อลดต้นทุนและเข้าถึงการให้บริการทางการเงินระดับชุมชน โดยขณะนี้รูปแบบดังกล่าวยังอยู่ในช่วงทดลอง ส่วนอีกบทบาทคือการตั้งศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงิน เพื่อเป็นช่องทางในการให้คำปรึกษา ให้ความรู้ทางการเงิน และการร้องเรียนบริการทางการเงินที่ไม่เป็นธรรม