แรงงานทาส

แรงงานต่างด้าวคือประเด็นที่ไทยต้องให้ความสำคัญ โดยเฉพาะแรงงานไร้ฝีมือในหลายอุตสาหกรรมที่ไม่สามารถหาแรงงานไทยมาทำงานได้

หนึ่งในนั้น คือ อุตสาหกรรมประมง ที่กลายเป็นข่าวใหญ่อีกครั้ง เมื่อเดอะ การ์เดียน สื่อของอังกฤษเปิดโปงชีวิตแรงงานทาสในเรือประมงไทย

เหยื่อบางส่วนเป็นแรงงานพม่า ที่ฝันว่าจะเข้ามาหางานทำในโรงงาน ทำนาทำสวน หรืองานก่อสร้างในเมืองไทย ต้องยอมเสียเงินให้นายหน้าพาลักลอบเข้าเมืองมา แต่เมื่อถึงปลายทางกลับพบว่า ถูกนายหน้าขายให้เป็นแรงงานทาสของเรือประมง ต้องทำงานวันละประมาณ 20 ชั่วโมง และถูกทารุณสารพัดบนเรือ

แรงงานทาสเหล่านี้ได้ถูกโยงไปถึงสินค้าประมงของบริษัทยักษ์ใหญ่ ชื่อดังของไทย ที่ส่งให้ซูเปอร์มาร์เก็ตหลายรายในอังกฤษ

แรงงานเหล่านี้ไม่ได้จับกุ้งหรือสัตว์น้ำให้กับบริษัทไทยโดยตรง แต่เรียกว่าเป็นส่วนหนึ่งในวงจรผลิตกุ้งมากกว่า เพราะเรือที่พวกเขาทำงานนอกจากจะจับปลาใหญ่แล้ว ก็ยังมีปลาเล็กปลาน้อยที่กินไม่ได้ติดไปด้วย และส่วนหลังนี่เองที่ถูกขายต่อไปเป็นทอดๆ เพื่อเป็นวัตถุดิบผลิตปลาป่นอาหารสัตว์ อาหารกุ้ง ของบริษัทยักษ์ใหญ่

รายงานข่าวระบุว่า ในปีที่ผ่านมา บริษัทของไทยรายนี้ซื้อฟิชมีล หรือปลาป่นแบบนี้ประมาณ 4.5 หมื่นตัน จากหลายสิบโรงงานเพื่อใช้ในอุตสาหกรรมผลิตอาหารเลี้ยงกุ้งของตัวเอง โดยบริษัทได้ส่งออกกุ้งไปยังยุโรปและอเมริกา ซึ่งยอดส่งออกของบริษัทมีสัดส่วนประมาณ 10% ของกุ้งที่ไทยส่งออกประมาณ 5 แสนตัน

เรื่องนี้ได้ชี้ได้เห็นการคอร์รัปชั่นในหลายๆ ภาคส่วน เช่น กระบวนการลักลอบขนแรงงานต่างด้าวเข้าประเทศไทย มีการจ่ายสินบนใต้โต๊ะให้แก่เจ้าหน้าที่ การมีเรือผี หรือเรือที่ไม่ได้จดทะเบียนอย่างถูกกฎหมาย แต่กลับถูกนำไปใช้งานจริง แถมมีแนวโน้มสูงที่จะใช้แรงงานทาส

ขณะที่กฎหมายไทยก็เป็นอุปสรรคต่อการป้องกันปราบปรามการค้ามนุษย์เช่นกัน เช่น กรณีที่ตำรวจน้ำสามารถลาดตระเวนได้ในรัศมีไม่เกิน 12 ไมล์จากชายฝั่ง ซึ่งต้องยอมรับว่ายังมีแรงงานทาสอีกมากอยู่ในเรือไทยซึ่งแล่นเรืออยู่ในน่านน้ำประเทศอื่น

กรณีการค้ามนุษย์นี้ แม้ไทยจะตกเป็นเป้าแบบเต็มๆ แต่ต้องยอมรับว่า ไทยเพียงประเทศเดียวคงไม่สามารถแก้ปัญหาเหล่านี้ได้ แต่เราก็จำเป็นต้องอุดช่องโหว่ทุกด้าน ทั้งในส่วนของภาครัฐที่ต้องเร่งปราบคอร์รัปชั่นที่เห็นชัดว่าอยู่ที่ตรงไหน พร้อมร่วมมือกับนานาชาติในการจัดการกับการค้ามนุษย์ที่เป็นปัญหาไร้พรมแดน

ส่วนเอกชนก็ต้องตรวจเข้มกระบวนการผลิตมากยิ่งขึ้น ว่ามีเอี่ยวกับปัญหาตรงจุดไหน ต้องเร่งแก้ไข เพราะเรื่องแบบนี้เป็นประเด็น ที่ตลาดประเทศตะวันตกหยิบยกเป็นเหตุผลเพื่อแบนสินค้าได้เสมอ

นอกจากการเติบโตของธุรกิจแล้ว ต้องไม่ลืมว่า บรรษัทภิบาลเป็น สิ่งสำคัญที่ละเลยไม่ได้เช่นกัน