จับตายุทธศาสตร์แรงงานขับเคลื่อนไทยหลังปี 2558

โดย...ตะวัน หวังเจริญวงศ์

แผนยุทธศาสตร์อาเซียนด้านแรงงาน เป็นยุทธศาสตร์หนึ่งที่ถูกพิษการเมืองเข้าแทรก จนต้องเลื่อนการดำเนินการครั้งแล้วครั้งเล่า

ตั้งแต่เดือน ส.ค. 2556 ก่อน สมเกียรติ ฉายะศรีวงศ์ อดีตปลัดกระทรวงแรงงาน เกษียณอายุราชการ เขาได้ฝากการบ้านชิ้นใหญ่ไว้ให้เร่งจัดทำร่างแผนยุทธศาสตร์ด้านแรงงานเพื่อเตรียมการรองรับประชาคมอาเซียนปี 2558 โดยมีวิสัยทัศน์ส่งเสริมประโยชน์แก่แรงงานทุกประเทศในอาเซียนให้เคลื่อนย้ายเข้าออกได้สะดวก ตลอดจนป้องกันและพัฒนาผู้ที่ได้รับผลกระทบจากการรวมตัวให้เข้าสู่ตลาดแรงงานได้

กมล สวัสดิ์ชูแก้ว ผู้อำนวยการสำนักประสานความร่วมมือระหว่างประเทศ สำนักงานปลัดกระทรวงแรงงาน ซึ่งรับผิดชอบการจัดทำร่างแผนยุทธศาสตร์ เปิดเผยในเดือน ม.ค. 2557 ว่า กระทรวงจะเร่งตั้งกองอาเซียนเพื่อจัดทำยุทธศาสตร์ดังกล่าวต่อไป

ช่วงกลางเดือน เม.ย.ที่ผ่านมา กระทรวงแรงงานได้จัดตั้งกองอาเซียนขึ้นภายใต้สำนักประสานความร่วมมือระหว่างประเทศ โดยให้ พิมพาภรณ์ ฐิตยานันท์ นั่งในตำแหน่งรักษาการผู้อำนวยการกองไปก่อน

ล่วงเลยมาถึงปัจจุบัน หลังคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) เข้ายึดอำนาจบริหารประเทศ จีรศักดิ์ สุคนธชาติ ปลัดกระทรวงแรงงาน ประกาศว่า กระทรวงในฐานะกระทรวงเศรษฐกิจ จะต้องเร่งขับเคลื่อนยุทธศาสตร์และภารกิจต่างๆ ให้รวดเร็วขึ้น หลังจากที่หยุดชะงักมานาน

สำหรับแผนยุทธศาสตร์อาเซียนด้านแรงงาน ปลัดกระทรวงแรงงาน ยืนยันว่า จะให้หน่วยงานและคณะกรรมการที่เกี่ยวข้อง เร่งดำเนินการตามขั้นตอนและกรอบเวลาที่วางไว้

ด้าน พิมพาภรณ์ บอกว่า อาจต้องมีการหยิบยกประเด็นพูดคุยเกี่ยวกับการจัดทำแผนยุทธศาสตร์หลังปี 2558 ควบคู่กันไปด้วย

ขณะที่ผู้อำนวยการสำนักประสานความร่วมมือระหว่างประเทศ ในฐานะเลขานุการคณะกรรมการอาเซียนด้านแรงงาน กล่าวว่า ร่างยุทธศาสตร์ที่จะจัดทำครั้งนี้ จะตอบโจทย์ด้านที่เกี่ยวข้องกับประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (เออีซี) เช่น การเคลื่อนย้ายแรงงานเสรี 7 วิชาชีพ และ 1 กลุ่มวิชาชีพ การเปิดเคลื่อนย้ายแรงงานเสรีกลุ่มใหม่ๆ ในอนาคต และด้านที่เกี่ยวข้องกับประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน เช่น การพัฒนาบุคลากรให้มีสมรรถนะในระดับสากล การเพิ่มทักษะฝีมือ ลดช่องว่างความเหลื่อมล้ำความรวยและความยากจน

“ตอนนี้อาเซียนกำลังมองสิงคโปร์เป็นจุดหมาย เพราะเป็นประเทศที่ประชากรมีคุณภาพสูง จนสามารถพัฒนาประเทศให้มีฐานะดี ลดช่องว่างระหว่างคนในประเทศได้ แผนยุทธศาสตร์ของเราจึงต้องตอบโจทย์พัฒนาคนให้มีขีดความสามารถการแข่งขันสูงขึ้น เพราะถ้ามีแต่คนทำงานเช้าชามเย็นชาม พูดภาษาอังกฤษไม่ได้ ประเทศก็ไปไหนไม่ได้”

สำหรับรายละเอียดของแผนยุทธศาสตร์ จะประกอบด้วย วิสัยทัศน์ของไทยด้านแรงงาน การวิเคราะห์ภาพรวมด้านแรงงานช่วงที่ผ่านมา สิ่งที่ต้องปรับปรุงแก้ไขเพิ่มเติมทั้งก่อนและหลังเปิดประชาคมอาเซียน ตลอดจนระบุตัวชี้วัดที่ใช้ประเมินความคืบหน้าของการพัฒนาและดูแลแรงงานแต่ละด้าน ทั้งนี้ ยังไม่แน่นอนว่าจะเป็นแผนระยะกี่ปี ต้องรอที่ประชุมอีกครั้ง

ส่วนขั้นตอนหลังจากนี้ คณะกรรมการจะเร่งจัดทำให้เสร็จสิ้น แล้วเปิดรับฟังความคิดเห็นของหน่วยงานภาครัฐและเอกชนที่เกี่ยวข้องกับการดูแลและพัฒนาแรงงาน เช่น กระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงอุตสาหกรรม กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย สภาหอการค้าแห่งประเทศไทย

ทั้งนี้ การจัดทำร่างแผนยุทธศาสตร์ไม่ได้มีจุดหมายเพื่อให้แรงงานไทยพร้อมแข่งขันกับแรงงานในระดับอาเซียน แต่ต้องการให้แรงงานไทยมีสมรรถนะสากล เพื่อให้พร้อมรวมตัวแข่งขันกับนอกภูมิภาค

แม้ 9 เดือนที่ผ่านมา การจัดทำร่างแผนยุทธศาสตร์ดังกล่าวของกระทรวงแรงงานชะลอไปเพราะสารพันปัญหา ผู้เกี่ยวข้องคงได้แต่จับตาและหวังกันต่อไปว่า แผนยุทธศาสตร์ที่จะออกมานี้ จะช่วยขับเคลื่อนภาคแรงงานไทยให้มีทักษะและคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น คุ้มค่ากับที่รอคอย