กสทช.เสือกระดาษถอดปลั๊กทีวีดาวเทียม-วิทยุชุมชน

โดย...ทีมข่าวเศรษฐกิจภาครัฐโพสต์ทูเดย์

การเข้าควบคุมอำนาจบริหารประเทศของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) เมื่อวันที่ 22 พ.ค.ที่ผ่านมา ไม่เพียงแต่นำไปสู่การสลายขั้วและการปฏิรูปทางการเมืองเท่านั้น หากแต่ยังผลให้เกิดการปฏิรูปครั้งใหญ่ในอุตสาหกรรมกระจายเสียงและโทรทัศน์ทั้งระบบ

โดยเฉพาะการจัดระเบียบช่องทีวีดาวเทียมที่เคยออกอากาศตามใจชอบกว่า 700 ช่อง และวิทยุชุมชนที่ไม่ได้รับใบอนุญาตอีกกว่า 3,000 สถานี ซึ่งที่ผ่านมาไร้การควบคุมใดๆ

ทั้งๆ ที่ผ่านมามีหน่วยงานกำกับดูแลชัดเจนอย่างคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) ซึ่งมีอำนาจเต็มในการลงโทษหรือเอาผิดช่องรายการที่ไร้คุณภาพและวิทยุชุมชนเถื่อน แต่ กสทช. กลับไม่เคยดำเนินการได้สำเร็จ จนได้รับฉายาว่า “เสือกระดาษ”

ดังนั้น จึงถือเป็นโอกาสดีของคณะกรรมการกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ (กสท.) ที่อาศัยประกาศของ คสช. ที่สั่งปิดสถานีโทรทัศน์ที่มีเนื้อหายั่วยุทางการเมืองรวม 14 สถานี และวิทยุชุมชนเถื่อน รวมทั้งประกาศฉบับที่ 27 เข้าควบคุมผู้ให้บริการโครงข่ายและการออกอากาศของทุกช่องรายการ

สำหรับช่องรายการที่ออกอากาศได้ในขณะนี้คือ ฟรีทีวี 6 ช่องเดิม 23 ช่องทีวีดิจิทัล และ 274 ช่องรายการแบบบอกรับสมาชิก โดยต้องรับชมผ่านโครงข่ายแบบบอกรับสมาชิก และเนื้อหารายการที่ออกอากาศต้องไม่ขัดต่อประกาศฉบับที่ 14 และ 18 ของ คสช. คือห้ามยุยง ปลุกปั่น และวิพากษ์วิจารณ์การเข้าควบคุมอำนาจบริหารประเทศของ คสช.

ขณะที่ทีวีดาวเทียมอีกกว่า 400 ช่อง ยังไม่สามารถออกอากาศได้ภายใต้ประกาศของ คสช. ซึ่งส่งผลกระทบอย่างชัดเจนต่อผู้ประกอบการทั้งหมดที่ประสานเสียงไปในทิศทางเดียวกันว่า หากยังเป็นเช่นนี้ต่อไปภายใน 1 เดือน จะมีผู้ประกอบการหายไปกว่า 50% เพราะไม่มีรายได้ในธุรกิจทีวีดาวเทียม

ที่ผ่านมา ธุรกิจทีวีดาวเทียมและวิทยุชุมชนเหล่านี้ กลายเป็นช่องทางที่ประกอบการธุรกิจอาศัยช่องทางของความเป็น “สื่อ” เข้ามาแสวงหาผลประโยชน์ และเป็นธุรกิจที่สร้างรายได้อย่างมหาศาล แต่ไร้ซึ่งการจัดระเบียบและควบคุมเนื้อหา

จะเห็นว่าหลายช่องสามารถโฆษณายาปลุกเซ็กซ์ ยาเทวดารักษาทุกโรค ใช้ภาษาหยาบคาย เลยเถิดไปถึงเป็นช่องทางของนักการเมือง พรรคการเมืองที่นำมาใช้ในการสื่อความปลุกปั่น ยุยง เพื่อสร้างความแตกแยกทางความคิดให้กับคนในประเทศ

แต่ กสท.ก็ไม่เคยปราบปรามผู้ประกอบการที่ไร้ความรับผิดชอบได้อย่างจริงจัง ทั้งที่เป็นส่วนสำคัญที่ทำให้สังคมบิดเบี้ยวไปจากความจริงที่เป็นอยู่มากนัก

อย่างไรก็ตาม แม้ กสท.จะอาศัยจังหวะที่ คสช.เข้าควบคุมอำนาจในการรื้อใหญ่ทีวีดาวเทียมและวิทยุชุมชนตามที่ กสท.ต้องการให้เป็นก่อนหน้านี้ คือ มีทีวี 2 ประเภท คือ ทีวีดิจิทัล และทีวีแบบบอกรับสมาชิก เพราะช่องรายการแบบฟรีทูแอร์กว่า 400 ช่องนั้น ไม่มีอยู่ในระบบ

แต่ในอีกมุมหนึ่ง คือ กสท.และ กสทช.นั้น ก็กำลังถูกควบคุมอำนาจเบ็ดเสร็จจาก คสช.เช่นกัน เพราะจะเห็นได้ชัดเจนว่าขณะนี้ กสทช.แทบไม่มีอำนาจดำเนินการอะไรได้เลยแม้แต่น้อย

ถึงขั้นที่สมาคมโทรทัศน์ดาวเทียม (ประเทศไทย) หรือทีวีดาวเทียมที่มี นิพนธ์ นาคสมภพ เป็นหัวเรือใหญ่ถึงกับต้องเรียกประชุมสมาชิก 100 ช่องอย่างเร่งด่วน เพื่อกำหนดทิศทางและข้อเสนอที่จะให้ คสช.เสียบปลั๊กไม่ให้ทีวีดาวเทียม 100 ช่องต้องจอดำอีก

ข้อเสนอของสมาคมฯ ที่จะเข้ายื่นต่อ คสช.ในวันที่ 29 พ.ค. คือ ผู้ประกอบการที่เป็นสมาชิก 100 ช่อง จะปฏิบัติตามประกาศ คสช.ทุกอย่าง โดยมี ไทยคม และดาวเทียม เอ็นเอสเอส 6/เอสอีเอส 8 ทำหน้าที่กลั่นกรองทั้ง 100 ช่องที่มีที่อยู่ชัดเจนและเข้าถึงตัวผู้ประกอบการได้ทันทีหากฝ่าฝืน รวมทั้งพร้อมตัดเข้าประกาศจาก คสช.ในทันที

ทั้งนี้ เพราะสมาคมทีวีดาวเทียมที่เป็นฟรีทูแอร์ไม่ต้องการปรับตัวเข้าสู่ช่องรายการแบบบอกรับสมาชิกตามที่ กสท.ได้กำหนดไว้ โดยอ้างประกาศ คสช.ว่า ช่องรายการแบบบอกรับสมาชิกเท่านั้นที่สามารถออกอากาศได้ โดยการประชุมบอร์ด กสท.นัดพิเศษเมื่อวันที่ 27 พ.ค. ได้อนุมัติช่องรายการเพิ่มอีก 73 ช่อง รวมเป็น 347 ช่อง ที่ออกอากาศได้ตามประกาศของ คสช.

จึงต้องติดตามว่า คสช.จะยอมรับกฎการเซ็นเซอร์ตัวเองของสมาคมทีวีดาวเทียมในครั้งนี้หรือไม่ เหมือนที่ ทรู วิชั่นส์ ได้ดำเนินการมาก่อนหน้าแล้ว คือ ระงับออกอากาศ 14 ช่องข่าวต่างประเทศ เพื่อไม่ให้ขัดประกาศ คสช. แม้ว่า กสท.ไม่ได้มีคำสั่งก็ตาม

หาก คสช.พิจารณาเสียบปลั๊กให้ทีวีดาวเทียม 100 ช่อง ก็จะเป็นการตอกย้ำสถานะของ กสทช.ในขณะนี้ว่า มีอยู่เท่ากับ ไม่มี นั่นเอง