เจาะลึกค้าชายแดนเกาะกงทำเลทองลงทุน

โดย...ชลธิชา ภัทรสิริวรกุล

แม้จะยังไม่เปิดประชาคมอาเซียน แต่การค้าระหว่างไทยกับประเทศเพื่อนบ้านก็มีมานานแล้ว ในรูปแบบ “การค้าชายแดน” ในช่วง 1-2 ปีนี้ การค้าชายแดนยังมีบทบาทและความสำคัญมากขึ้น เนื่องจากช่วยสร้างรายได้ให้ประเทศเกือบ 1 ล้านล้านบาทต่อปี อีกทั้งยังมีอัตราการเติบโตเฉลี่ยปีละ 20% ทั้งนี้ ได้มีโอกาสลงพื้นที่สำรวจศักยภาพตลาดการค้าชายแดนไทยกัมพูชา ผ่าน 2 จุดสำคัญ

เริ่มต้นที่จุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึก อ.อรัญประเทศ จ.สระแก้ว หรือที่คุ้นเคยกันในชื่อ “ตลาดโรงเกลือ” จุดที่มีมูลค่าการค้าสูงสุด เชื่อมกับด่านปอยเปต อ.โอโจรว จ.บันเตียเมียนเจย ของประเทศกัมพูชา จุดดังกล่าวมีความคึกคักมาก มีรถบรรทุกสินค้าทั้งขนาดใหญ่และขนาดเล็กวิ่งเข้าออกตลอด สินค้านำเข้าจากฝั่งไทยที่เห็นส่วนใหญ่คือเครื่องจักรกลการเกษตรและสินค้าอุปโภคบริโภค ส่วนสินค้าที่ส่งออกมาจากฝั่งกัมพูชาส่วนใหญ่คือสินค้าเกษตร

ขณะเดียวกันจากจุดนี้ยังสามารถเดินทางตามเส้นทางหมายเลข 5 (ปอยเปตกรุงพนมเปญ) เข้าไปยังเขตนิคมอุตสาหกรรมโอโจรวและศรีโสภณของกัมพูชา ซึ่งมีผู้ประกอบการคนไทยเข้าไปลงทุนได้ง่ายและสะดวกที่สุด จุดนี้ยังได้รับความนิยมจากนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและต่างชาติที่จะใช้เป็นจุดเชื่อมต่อจากไทยเข้าไปยังกัมพูชาอีกด้วย

ทั้งนี้ มูลค่าการค้าชายแดนไทยกัมพูชาผ่าน จ.สระแก้ว ปี 2556 มีมูลค่าอยู่ที่ 5.56 หมื่นล้านบาท สูงที่สุดในบรรดา 7 จังหวัดที่มีพื้นที่ชายแดนติดกับประเทศกัมพูชา

อีกจุดที่ลงพื้นที่สำรวจคือ จุดผ่านแดนบ้านหาดเล็ก อ.คลองใหญ่ จ.ตราด เชื่อมกับบ้านจามเยี่ยม อ.มณฑลสีมา จ.เกาะกง ประเทศกัมพูชา แม้ว่าผู้คนและจำนวนรถราจะไม่คึกคักเหมือนกับจุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึก แต่ก็เป็นจุดที่มีศักยภาพน่าสนใจมาก ทุกฝ่ายต่างจับตาในฐานะประตูสู่การค้า การลงทุน และการท่องเที่ยว เนื่องจากตั้งอยู่บนถนนสาย 48 หรือที่เรียกกันว่า R10 (R10 Southern Coastal Corridor Road Project) เชื่อมกับถนนสาย 318 (ตราดบ้านหาดเล็ก) และถนนสาย 318 จะเชื่อมกับบ้านจามเยี่ยมที่จะมีถนนคอนกรีต 4 เลน

สำหรับถนนสายดังกล่าว รัฐบาลไทยสมัย พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร เป็นผู้อนุมัติงบประมาณการก่อสร้างแบบให้เปล่า พร้อมทั้งก่อสร้างสะพานข้ามแม่น้ำครางครืนด้วย ทำให้ถนนสายนี้เป็นถนนสายยุทธศาสตร์ที่สามารถเชื่อมโยงไปสู่กัมพูชาผ่านถนนสาย 48 ที่ อ.สแออัมเปิล และเชื่อมกับถนนสาย 4 (พนมเปญสีหนุวิลล์) หากเลี้ยวขวาจะไปสีหนุวิลล์ เมืองท่าส่งออกและแหล่งท่องเที่ยวตากอากาศของชาวกัมพูชา หากไปทางซ้ายจะเข้าไปสู่ จ.กัมปอด เมืองชายแดนติดกับเมืองโฮจิมินห์ทางตอนใต้ของเวียดนาม

วัสสาน์ สารพานิช เลขาธิการหอการค้าจังหวัดตราด ให้ข้อมูลว่า การค้าชายแดนของ จ.ตราด ผ่านจุดผ่านแดนถาวรบ้านหาดเล็ก ส่วนใหญ่เป็นช่องทางน้ำเป็นหลัก มีมูลค่าเกือบ 3 หมื่นล้านบาทต่อปี ต่อไปจุดดังกล่าวจะมีความสำคัญมากขึ้น เพราะเกาะกงถูกยกให้เป็น “เขตเศรษฐกิจพิเศษเกาะกง” ระยะทางจากตัวเมือง จ.ตราดถึงเกาะกง ก็เพียง 90 กิโลเมตรเท่านั้น ปัจจุบันมีกลุ่มทุนต่างชาติเข้ามาลงทุนทำสัญญาเช่าพื้นที่แล้ว 5 บริษัท พื้นที่ 200 ไร่ จากพื้นที่ทั้งหมด 2,100 ไร่ ประกอบด้วย 1.บริษัท แคมโก มอเตอร์ จากเกาหลีใต้ ประกอบรถยนต์ฮุนไดสำหรับขายตลาดในประเทศ 2.บริษัท ยาซากิ จากญี่ปุ่น ผลิตสายไฟรถยนต์ส่งออก 3.บริษัท เคเคเอ็น แอพพาเรล โรงงานตัดเย็บเสื้อผ้าส่งออกจากไทย 4.บริษัท ฮาน่า ผู้ผลิตอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์จากญี่ปุ่น และ 5.บริษัท มิกาซ่า สปอร์ต จากญี่ปุ่น ผลิตอุปกรณ์กีฬาชั้นนำเพื่อส่งออก

นอกจากนี้ ด้านหน้าทางเข้าเขตเศรษฐกิจพิเศษเกาะกงยังมีการก่อสร้างอาคารพาณิชย์จำนวนมาก ให้เช่าในอัตราเดือนละ 3,0005,000 บาท พร้อมกับการสร้างบ้านพักเพื่อรองรับแรงงานในอนาคต รัฐบาลกัมพูชายังได้ตั้งสำนักงานเพื่ออำนวยความสะดวกเรื่องเอกสารขนส่ง (อินวอยซ์) และใบรับรองถิ่นกำเนิดสินค้า เพื่อส่งออกจากพื้นที่พิเศษเกาะกงแห่งนี้ไปยังตลาดต่างๆ รวมทั้งตลาดในกลุ่มประเทศสหภาพยุโรป (อียู) ซึ่งกัมพูชายังได้รับสิทธิพิเศษทางภาษี (จีเอสพี) อยู่

“จะเห็นว่าพื้นที่ดังกล่าวมีศักยภาพและความน่าสนใจมาก แต่ที่ผ่านมายังมีผู้ประกอบการไทยน้อยรายมากที่เห็นถึงโอกาส เพราะคิดแค่ว่ามีเพียงคาสิโนเท่านั้น ทั้งๆ ที่ไทยเป็นคนลงทุนสร้างถนนหนทางและสะพานให้ทั้งหมด แต่คนไทยกลับไม่ได้ใช้ประโยชน์ให้เต็มที่”

นี่เป็นเพียงการค้าชายแดนไทยกัมพูชาที่ผ่านแค่ 2 จุดหลักๆ เท่านั้น หากอนาคตมีการปรับปรุงเส้นทางคมนาคมและกฎระเบียบด้านศุลกากร มูลค่าการค้าชายแดนไทยกัมพูชาย่อมสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง