ประท้วงเดือด

ความขัดแย้งเรื่องดินแดนระหว่างประเทศ ได้กลายเป็นชนวนปัญหาทางเศรษฐกิจและธุรกิจมาแล้วหลายครั้ง ซึ่งล่าสุดเกิดขึ้นในเวียดนามฐานการผลิตสำคัญแห่งหนึ่งในอาเซียนสำหรับนักลงทุนต่างชาติ

สำนักข่าวต่างประเทศระบุว่า ต้นตอความวุ่นวายครั้งนี้มาจากความตึงเครียดในทะเลจีนใต้ที่รุนแรงมากขึ้น หลังจีนย้ายแท่นขุดเจาะน้ำมันและส่งเรือเข้าไปในน่านน้ำที่มีกรณีพิพาทกับเวียดนาม ซึ่งรัฐบาลเวียดนามก็รีบออกโรงเรียกร้องให้จีนย้ายแท่นขุดเจาะออกจากพื้นที่

แต่สถานการณ์กลับร้อนระอุขึ้น หลังเรือจีนได้พุ่งชนเรือลาดตระเวนของเวียดนาม ที่พยายามขัดขวางไม่ให้เรือจีนเข้าไปตั้งแท่นขุดเจาะน้ำมัน

ความขัดแย้งที่แรงขึ้นเรื่อยๆ ทำให้เกิดการชุมนุมประท้วงจีนในเวียดนามมาตลอดสัปดาห์ที่ผ่านมา ซึ่งกลุ่มใหญ่คือคนงานเกือบสองหมื่นคนที่รวมตัวกันประท้วงต่อต้านจีน จนกลายเป็นจลาจลย่อยๆ ในเขตอุตสาหกรรมในจังหวัดบิ่นเยือง

กลุ่มผู้ประท้วงหัวรุนแรงส่วนหนึ่งถึงขนาดเผาโรงงานหลายแห่งในสวนอุตสาหกรรม เวียดนาม สิงคโปร์ อินดัสเทรียล ปาร์ค (วีเอสไอพี) ในจังหวัดบิ่นเยือง ผู้บริหารของวีเอสไอพี เล่าว่า กลุ่มผู้ประท้วงเริ่มรวมตัวกันในเมืองถวนอัน จังหวัดบิ่นเยือง ตั้งแต่วันจันทร์ ก่อนที่จะเดินทางมายังสวนอุตสาหกรรม 2 แห่งของวีเอสไอพี เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา โดยมีเป้าหมายอยู่ที่โรงงานของจีนในเขตดังกล่าว และในคืนเดียวกันมีเหตุวางเพลิงโรงงาน 3 แห่ง ซึ่งบางแห่งเป็นของไต้หวัน

การประท้วงอย่างรุนแรงได้ขยายวงกว้างออกไป รวมถึงการโจมตีโรงงานอีกหลายแห่ง เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นประเมินว่า มีโรงงานถูกเผาประมาณ 15 แห่ง บางส่วนเป็นโรงงานของทุนไต้หวันและเกาหลีใต้ ซึ่งพนักงานของโรงงานแห่งหนึ่งเล่าว่า ดูเหมือนว่าผู้ประท้วงมีเป้าหมายทำลายบริษัทที่มีตัวอักษรจีนอยู่บนโลโก้หรือป้าย โดยไม่ได้สนใจว่าจะเป็นโรงงานของจีนหรือไม่

การประท้วงที่รุนแรงถึงขั้นทำลายทรัพย์สินแบบนี้ ทำให้โรงงานต่างชาติจำนวนมากในเขตอุตสาหกรรมดังกล่าวจำเป็นต้องหยุดการผลิตชั่วคราว เพื่อป้องกันเหตุไว้ก่อน ซึ่งรวมถึงบริษัท เอียเอี้ยน อินดัสเตรียล ผู้ผลิตรองเท้ากีฬารายใหญ่ที่สุดของโลก ซัพพลายเออร์ของไนกี้ ที่แม้ไม่ได้ถูกโจมตี ก็ตัดสินใจปิดโรงงานชั่วคราวเช่นกัน

ด้านสถานทูตจีนในเวียดนามประกาศเตือนให้บริษัทจีนและพนักงานทั้งหมดระมัดระวังเรื่องความปลอดภัยและหลีกเลี่ยงการออกนอกบ้านหากไม่จำเป็น ส่วนหอการค้าไต้หวันในเวียดนาม ระบุว่า การจลาจลได้สร้างความเสียหายอย่างมากต่อบริษัทไต้หวัน และผู้ประท้วงบางส่วนก็เข้าใจผิดว่าบริษัทไต้หวัน เป็นบริษัทของชาวจีนแผ่นดินใหญ่ บริษัทหลายแห่งจึงติดป้ายเพื่อประกาศว่าไม่ได้เป็นของจีน

ด้านกระทรวงการต่างประเทศของไทย ระบุว่า มีบริษัทไทย 3 แห่งได้รับผลกระทบจากการประท้วงทำลายทรัพย์สินครั้งนี้ โดยประตูเข้าโรงงานและกระจกอาคารได้รับความเสียหาย และคนงานท้องถิ่นถูกบังคับให้หยุดงานและเข้าร่วมประท้วงด้วย

กรณีที่เกิดขึ้นในเวียดนามครั้งนี้คล้ายกับการประท้วงบริษัทญี่ปุ่นในจีนเมื่อปี 2555 ซึ่งมีชนวนมาจากกรณีพิพาทดินแดนเหมือนกัน เมื่อทั้งจีนและญี่ปุ่นต่างอ้างกรรมสิทธิ์บนเกาะเซนกากุ หรือที่จีนเรียกว่าเตียวหยู

ครั้งนั้นชาวจีนพากันบอยคอตสินค้าและธุรกิจญี่ปุ่นทุกอย่าง ส่งผลกระทบอย่างหนักต่อบริษัทจากแดนซามูไร ตั้งแต่บริษัทเครื่องสำอางอย่างชิเซโด้ไปจนถึงค่ายรถยนต์ยักษ์อย่างโตโยต้า การบอยคอตยังส่งผลกระทบต่อการท่องเที่ยวและการลงทุนของทั้งสองประเทศไป ซึ่งถือว่าได้สร้างความเสียหายทางธุรกิจและเศรษฐกิจอย่างมหาศาล

ถึงวันนี้เหตุการณ์คล้ายคลึงกันได้เกิดขึ้นอีก ซึ่งน่าสนใจว่าต่อไปในอนาคต การประท้วงของคนงานที่นำไปสู่ความรุนแรง ไม่ว่าจะมาจากสาเหตุใด ทั้งการเรียกร้องค่าแรงเพิ่ม หรือข้อพิพาทระหว่างประเทศ อาจกลายเป็นอีกปัจจัยเสี่ยงที่นักลงทุนต้องพิจารณาเมื่อเข้าไปลงทุนในต่างประเทศ