นายกสถาปนิกโชว์วิชั่นยกระดับวิชาชพสู่เออีซี

โดย...โชคชัย สีนิลแท้

ก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งนายกสมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์อย่างเป็นทางการตั้งแต่เมื่อวันที่ 1 พ.ค. 2557 แล้ว สำหรับ พิชัย วงศ์ไวศยวรรณ กรรมการผู้จัดการ บริษัท สถาปนิก 49 หรือ เอ 49 ซึ่งจะรับตำแหน่งนายกสมาคมเป็นเวลา 2 ปี

สำหรับภารกิจแรก คือการให้ความรู้กับบรรดาสถาปนิกไทยมากขึ้น เพื่อรับกับการเปิดประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน หรือเออีซี ที่จะเกิดขึ้นในปี 2558 เนื่องจากจะต้องมีการทำงานร่วมกับบริษัทข้ามชาติมากขึ้น การทำงานจึงต้องมีระบบมากขึ้น แม้ว่าสถาปนิกไทยนั้นจะมีคุณภาพสูงติดในอันดับท็อปในกลุ่มประเทศอาเซียน งานออกแบบที่ต้องการในหลายประเทศ ทำให้บางสาขาของวิชาชีพยังขาดแคลน เช่น วิชาชีพภูมิสถาปนิก เพราะงานออกแบบในปัจจุบันให้ความสำคัญกับพื้นที่สีเขียวมากขึ้น

“สถาปนิกไทยถือว่าไม่แพ้ชาติใดในโลก โดยเฉพาะเรื่องการออกแบบ แต่โอกาสของเราน้อยกว่า แม้ว่างานใหญ่ในประเทศ รัฐบาลไทยเองยังมีการจ้างสถาปนิกจากต่างประเทศ แต่ก็มีการเรียนรู้งานร่วมกับสถาปนิกไทยในการทรานส์เฟอร์เทคโนโลยีกับสถาปนิกต่างชาติ ซึ่งถือเป็นโอกาสที่ดีจากการเปิดประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน” พิชัย กล่าว

ทั้งนี้ สถาปนิกจากประเทศสิงคโปร์ถือว่าพัฒนาตนเองได้เร็วกว่าสถาปนิกในกลุ่มอาเซียนด้วยกันเนื่องจากรัฐบาลของประเทศนั้นให้การสนับสนุนเพื่อให้ไปรับงานออกแบบในต่างประเทศ ไม่ว่าจะไปรับงานในเวียดนาม หรือตะวันออกกลาง ต่างจากสถาปนิกไทยที่อยู่กันไปตามสภาพ แต่ปัจจุบันก็เริ่มมีสถาปนิกรุ่นใหม่ออกไปรับงานในต่างประเทศมากขึ้น รับงานออกแบบทั้งในจีน อินเดีย และตะวันออกกลาง

“ปัญหาพื้นฐานของสถาปนิกไทย คือ ภาษาอังกฤษ ซึ่งการฟังและการอ่านพอได้ แต่ก็ต้องยกระดับตนเองเพื่อให้เข้าใจอย่างลึกซึ้งมากขึ้น เพราะต้องประสานงานกับวิศวกรท้องถิ่น บางทีจะต้องมีความรู้ภาษาท้องถิ่นของประเทศที่จะต้องไปทำงานร่วมกันด้วย แต่สถาปนิกจากสิงคโปร์นั้นภาษาอังกฤษถือเป็นภาษาหลัก ส่วนในมาเลเซียภาษาอังกฤษถือเป็นภาษาที่สอง” พิชัย กล่าว

นอกจากนี้ สิ่งที่เร่งผลักดันคือ เรื่องค่าบริการออกแบบของสถาปนิกกับงานราชการ หรือค่าฟี (Fee) งานออกแบบงานภาครัฐปัจจุบันคิดอัตราหากมูลค่างานไม่เกิน 10 ล้านบาท ได้ค่าฟี 2% ถ้าเกิน 10 ล้านบาท จะได้ 1.75% จากมูลค่างาน ซึ่งถือว่าเป็นมูลค่างานที่ต่ำมาก เมื่อเทียบกับมูลค่างานในต่างประเทศ ค่าฟีงานออกแบบอยู่ที่ 710% อย่างในมาเลเซียนั้น หากเป็นงานมูลค่าไม่เกิน 100 ล้านบาท 8% และหากมูลค่างานเกิน 1,000 ล้านบาท จะได้ค่าฟี 5% เป็นต้น

“เรื่องขอปรับค่าฟีนั้นมีการพูดถึงมานานและผลักดันให้มีการแก้ไขมากว่า 10 ปีแล้ว ที่ผลักดันให้แก้ไขไปที่กรมบัญชีกลาง สำนักนายกรัฐมนตรี แต่ยังไม่ได้รับการแก้ไข เพราะค่าฟีที่ได้น้อยก็สะท้อนให้เห็นว่างานออกแบบของภาครัฐนั้นก็จะด้อยคุณภาพตามไปด้วย รวมไปถึงปัญหาเรื่องการคอร์รัปชั่นที่ซึมลึกอยู่ในสังคมไทยเป็นปัญหาทั้งระบบ ที่ส่งผลให้งานก่อสร้างภาครัฐมีคุณภาพต่ำ”พิชัย กล่าว

รวมไปถึงการยกระดับวิชาชีพ อย่างช่างระดับ ปวส. หรือคนที่ควบคุมงาน เพราะวันนี้ช่างระดับฝีมือและควบคุมงานแทบไม่มีเหลือแล้ว ทุกคนหันมาเรียนระดับปริญญาตรีเพื่อเป็นสถาปนิกกันหมด ต่างจากประเทศญี่ปุ่นที่วิชาชีพทางด้านช่างนั้นมีความชำนาญสูง มีเงินเดือนสูงกว่าสถาปนิกเสียอีก ปัจจุบันสถาปนิกที่เป็นสมาชิกสมาคม ประเภทสามัญ มีจำนวนกว่า 1 หมื่นคน และวิสามัญ 6,000 คน จาก 32 สถาบันการศึกษาระดับปริญญาตรี ซึ่งโอกาสในการได้งานยังมีอยู่มากหากเร่งปรับตัว