ร้านหนังสือยุคใหม่ปรับตัวอย่างไรให้รอดในยุคดิจิทัล

โดย...ก้องภพ เทอดสุวรรณ

ความฝันอยากมีร้านหนังสือเล็กๆ เป็นของตนเอง คงเป็นความฝันของหนอนหนังสือหลายๆ คนที่จะได้ทำธุรกิจในสิ่งที่ตนเองรัก

อย่างไรก็ดี ยุคนี้นับเป็นยุคที่ยากสำหรับการทำธุรกิจร้านหนังสือเป็นอย่างยิ่ง เพราะนอกจากจะต้องเผชิญกับการแข่งขันกับธุรกิจร้านหนังสือรายใหญ่ที่พร้อมจะเข้ามาแย่งชิงตลาดทุกครั้งที่มีโอกาส ยังต้องพบกับปัญหาว่าในปัจจุบันผู้อ่านเลือกอ่านหนังสือผ่านทางเว็บไซต์มากขึ้น และยังซื้อหนังสือผ่านเว็บไซต์อีกด้วย ส่งผลให้ร้านหนังสือรายย่อยหลายร้านต้องปิดตัวลง

แม้จะต้องเผชิญกับอุปสรรคนานัปการ แต่ เคล ริดจ์ บุกส์ แอนด์ มิวสิก ร้านหนังสือของ แนนซี่ โอลสัน จาก นอร์ท แคโรไลนา ประเทศสหรัฐ ก็สามารถรอดพ้นจากอุปสรรคเหล่านั้นมาได้

“ยังไม่มีสัญญาณว่าร้านหนังสือแห่งนี้จะปิดตัวแต่อย่างใด อันที่จริงร้านหนังสือแห่งนี้เพิ่งหยุดเป็นครั้งแรกในรอบ 5 ปี” โอลสัน กล่าว

ร้านหนังสือแห่งนี้มีประวัติที่น่าสนใจ เนื่องจากเปิดบริการตั้งแต่ปี 1984 และเปิดบริการแทบทุกวันเพื่อต้อนรับนักอ่านทุกคน และยังให้พื้นที่นักเขียนหน้าใหม่สำหรับใช้ร้านหนังสือแห่งนี้เป็นเวทีแจ้งเกิดอีกด้วย

โอลสัน ยังได้เผยเคล็ดลับการรักษาร้านหนังสือแห่งนี้ไว้ 3 อย่าง คือ การบริการลูกค้า หนังสือที่มีคุณภาพ และความสัมพันธ์กับชุมชนรอบข้าง

สำหรับการบริการลูกค้านั้น โอลสัน เปิดเผยว่า จำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องสร้างบรรยากาศแห่งการต้อนรับขับสู้ให้กับทุกๆ คนที่เป็นลูกค้า

นอกจากนี้ โอลสัน ยังหาหนังสือแปลกๆ เช่น หนังสือนำเข้าจากต่างประเทศ และนำเสนอหนังสือที่หลากหลาย เพื่อให้ชั้นหนังสือของร้าน เคล ริดจ์ มีความน่าสนใจ และจัดกิจกรรมลูกค้าสัมพันธ์สม่ำเสมอ เช่น กิจกรรมวิจารณ์หนังสือ เป็นต้น

อีกหนึ่งเคล็ดลับที่ขาดไปไม่ได้ โอลสัน มักทำงานสาธารณะในนามของร้านหนังสือแห่งนี้เสมอ ครั้งหนึ่ง เจ้าตัวเคยบริจาคเงินให้กับ สภาวรรณกรรมท้องถิ่น เป็นเงิน 1.2 หมื่นเหรียญสหรัฐ (ราว 3.84 แสนบาท) เพื่อให้ โคกี โรเบิร์ต นักเขียนชาวสหรัฐ ให้มาแสดงตัวที่งานของสภาฯ

โอลสัน กล่าวว่า การมีส่วนร่วมกับสังคมนับเป็นประโยชน์ต่อธุรกิจร้านหนังสือเป็นอย่างยิ่ง เพราะเป็นการช่วยประชาสัมพันธ์ร้านหนังสือแห่งนี้ทางอ้อมและเพิ่มความจงรักภักดีของลูกค้าอีกด้วย

แม้ โอลสัน จะประสบความสำเร็จอย่างมากในการรักษาธุรกิจของตนจากการแย่งชิงการตลาดของธุรกิจร้านหนังสือรายใหญ่ ทว่าในปัจจุบันการขายหนังสือผ่านทางเว็บไซต์ได้กลายเป็นศัตรูสำหรับร้านหนังสือที่น่ากลัวเช่นกัน

อย่างไรก็ดี แทนที่การขายหนังสือแบบใหม่นี้จะเข้ามาทำลายธุรกิจร้านหนังสือ โอลสัน เร่งปรับกลยุทธ์หันไปขายหนังสือและประชาสัมพันธ์ร้านขายหนังสือแห่งนี้ผ่านทางสื่อออนไลน์อย่าง เฟซบุ๊ก หรือ ทวิตเตอร์ ทันที

“เราอยากเข้าไปแข่งขันในตลาดออนไลน์เช่นกัน” โอลสัน กล่าว

โอลสัน ทิ้งท้ายไว้ว่า การเติบโตของร้านขายหนังสือรายใหญ่และการขายหนังสือผ่านเว็บไซต์ นับเป็นการกระตุ้นให้ เคล ริดจ์ ต้องเร่งปรับตัวและพัฒนาตนเองให้เหนือกว่าคู่แข่ง