ลดหนี้ภาคครัวเรือนในภาวะเศรษฐกิจชะลอ

ขณะนี้เศรษฐกิจชะลอตัวลงตามลำดับ นักเศรษฐศาสตร์บางคน ตั้งสมมติฐานถึงว่าอาจจะเข้าสู่ “เศรษฐกิจถดถอย” ได้ ถ้าปล่อยให้เศรษฐกิจชะลอตัวอย่างเรื้อรัง นั่นคือ จีดีพี เท่ากับ 0% หรือ ติดลบ

สาเหตุก็เป็นที่รู้กัน คือ ระบบการเมืองของเราล้มเหลว การแยกเป็นขั้ว ไม่เห็นด้วยไม่ยอมอยู่ในระบบทั้ง 2 ฝ่าย ลากยาวมาเรื่อยเกือบ 1 ปีแล้ว และมีแนวโน้มว่าจะยืดเยื้อกว่า 1 ปี ซึ่งแน่นอนก็จะทำให้ระบบเศรษฐกิจการเป็นอยู่ถดถอยตาม รายได้ประชาชนส่วนใหญ่กำลังถูกคุกคามด้วยการไม่เติบโตของเศรษฐกิจ และเมื่อภาวะเศรษฐกิจถดถอย รายได้น้อยลง การงานลดน้อยลง การว่างงานก็จะมากขึ้น หนี้ทั้งครัวเรือนและหนี้ของธุรกิจก็จะติดลบ โรคร้ายของ Deflation

ในระยะระหว่างนี้ หนี้เริ่มเห็นชัดขึ้น โดยเฉพาะหนี้ครัวเรือน ที่ถูกกระตุ้นการบริโภคสมัยรัฐบาลที่ผ่านมา โดยเฉพาะโครงการบ้านหลังแรกและรถคันแรก นโยบายที่ผ่านมานี้มีทั้งบวกและลบ ในทางที่จะบวกก็ต้องอยู่ในภาวะที่เศรษฐกิจค่อยๆ เติบโต และต้องการจะให้โตมากขึ้น ส่วนทางที่จะเป็นผลลบก็ต่อเมื่ออยู่ในภาวะเศรษฐกิจเริ่มซบเซาเช่นปัจจุบัน หนี้ครัวเรือนที่ก่อไว้ก็จะเพิ่มเป็นพิเศษ

ปัจจุบันคนชั้นกลางที่เริ่มจะลืมตาอ้าปาก ยกระดับจากคนมีรายได้น้อย (มิใช่น้อยมาก นั่นคือ 1.5 หมื่นบาทต่อครอบครัวต่อเดือน) มีรายได้ประมาณ 2.5 หมื่นบาทต่อเดือน ต้องการยกระดับจากผู้เช่ามาเป็นเจ้าของ ซึ่งทุกประเทศก็ใช้นโยบายการสร้างบ้านเป็นเครื่องมือทางเศรษฐกิจกระตุ้นการเติบโต และเป็นเครื่องมือทางสังคม โดยการสร้างความมั่นคงให้แก่ชีวิต

หนี้ครัวเรือนก้อนใหญ่สุด คือ หนี้จากการผ่อนบ้าน ซึ่งการซื้อบ้านจะเป็นหนี้ระยะยาว 2030 ปี ผ่อนส่งเดือนละร่วม 30% ของรายได้ในภาวะที่เศรษฐกิจชะลอตัว วิธีลดหนี้ครัวเรือน หรือชะลอหนี้ครัวเรือนในภาวะวิกฤตนี้คือ การยืดหนี้ผ่อนบ้าน เช่น ปัจจุบันผ่อนบ้านอยู่เดือนละ 2 หมื่นบาท บ้านราคา 2 ล้านบาท จะลดค่าผ่อนบ้านในระยะวิกฤตนี้สัก 2 ปี เป็นการชะลอการผ่อนจะได้ไหม

แนวคิดคือ การผ่อนบ้านระยะแรกๆ จะเป็นผ่อนดอกเบี้ยร่วม 80% เงินต้นผ่อนไม่ถึง 20% ใน 2 หมื่นบาทเป็นดอกเบี้ยเสีย 1.6 หมื่นบาท ถ้าจะชะลอหนี้ทำได้ 2 ระยะ ระยะแรก 2 ปีนี้ ขอไม่คืนเงินต้น 20% ก็จะลดหนี้ครัวเรือนระยะสั้น 4,000 บาท ถ้าจะขอผ่อนดอกเบี้ยอีกครึ่งหนึ่งก็อีก 8,000 บาท ขอชะลอไป 2 ปี ค่อยกลับมาผ่อนเหมือนเดิมและเพิ่มขึ้นอีก 5 ปีข้างหน้า ก็จะช่วยคนชั้นกลางลดหนี้ครัวเรือนในภาวะเศรษฐกิจชะลอตัว ให้มีรายรับเพิ่มนำไปจ่ายที่จำเป็น เช่น อาหารการศึกษา เป็นต้น

โครงการนี้จะเริ่มที่แบงก์รัฐอย่าง ธนาคารอาคารสงเคราะห์ (ธอส.) จะได้ไหม หนี้ไม่เสีย ดอกเบี้ยและเงินต้นได้คืน เพียงแค่ชะลอและลดการผ่อนไประยะ 12 ปี เป็นโปรแกรมพิเศษเชิงนโยบาย และถ้า ธอส.นำร่อง ธนาคารอื่น เช่น กสิกรไทย ซึ่งในอดีตบุกรุนแรงมากช่วยกันทำเป็นการลดเอ็นพีแอล และเอ็นพีเอที่จะเกิดในปลายปีนี้ ไม่ต้องฟ้องร้องกัน และจะช่วยเศรษฐกิจส่วนรวมด้วย

คราวหน้าจะเขียนต่อ เรื่องการชะลอสินเชื่อบ้านที่ธนาคารยังเอาเปรียบครัวเรือนอยู่