ต้นทุนผลิตไฟฟ้า

การสร้างความสมดุล มั่นคง และมีประสิทธิภาพ ให้กับแหล่งพลังงานที่ใช้สำหรับการผลิตไฟฟ้าในประเทศไทย ยังเป็นประเด็นที่ทุกรัฐบาลต้องให้ความสำคัญ ทั้งนี้เพราะแม้ปริมาณกระแสไฟฟ้าที่ไทยผลิตได้ในปัจจุบันอยู่ในระดับที่เพียงพอที่จะสร้างความเชื่อมั่นให้ทั้งประชาชนและนักลงทุน แต่ก็ยังมีความเสี่ยง

โดยเฉพาะการพึ่งพิงก๊าซธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิงการผลิตอยู่กว่า 70% ของการผลิตไฟฟ้าทั้งหมด เพราะเมื่อเปรียบเทียบต้นทุนการผลิตไฟฟ้าจากเชื้อเพลิงประเภทต่างๆ แล้ว การใช้ก๊าซธรรมชาติผลิตไฟฟ้ามีต้นทุนในระดับต่ำ โดยข้อมูลการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ระบุว่าต้นทุนการผลิตไฟฟ้าจากก๊าซธรรมชาติอยู่ที่ 3.96 บาท/กิโลวัตต์ ไม่นับสัญญาซื้อไฟฟ้าจากเพื่อนบ้าน

แต่การผูกกับเชื้อเพลิงชนิดนี้มากเกินไปก็เป็นความเสี่ยง และมีแนวโน้มที่ต้องเผชิญกับต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้นและผันผวนตามราคาในตลาดโลก ตลอดจนการหยุดส่งก๊าซจากแหล่งต่างๆ

ขณะที่การผลิตไฟฟ้าจะเชื้อเพลิงหรือพลังงานประเภทอื่นๆ พบว่าต้นทุนสูงกว่าการใช้ก๊าซธรรมชาติ เช่น การผลิตไฟฟ้าน้ำมันดีเซลเป็นประเภทที่ต้นทุนสูงสุดที่ 13.65 บาท/กิโลวัตต์ และต้นทุนผันผวนตามราคาน้ำมันในตลาดโลก การผลิตไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์มีต้นทุน 12.50 บาท/กิโลวัตต์ พลังงานลม 5.20 บาท/กิโลวัตต์ พลังงานความร้อนร่วม 4.34 บาท/ กิโลวัตต์ พลังงานขยะ 35 บาท/กิโลวัตต์

ส่วนพลังงานชีวมวลที่มีต้นทุนผลิตอยู่ที่ 33.50 บาท/กิโลวัตต์ แม้จะถูกกว่าการผลิตโดยก๊าซธรรมชาติ แต่ก็มีข้อจำกัดคือปริมาณสำรองที่ไม่แน่นอน ทำให้บริหารจัดการยากและราคาชีวมวลแนวโน้มสูงขึ้นเรื่อยๆ

ขณะที่การผลิตไฟฟ้าจากถ่านหินและนิวเคลียร์มีต้นทุนต่ำที่สุด โดยการผลิตไฟฟ้าจากถ่านหินมีต้นทุนการผลิตอยู่ที่ 2.74 บาท/กิโลวัตต์ และโรงไฟฟ้านิวเคลียร์มีต้นทุน 2.79 บาท/กิโลวัตต์

แต่ทว่าทำให้ทางการมีความพยายามจะผลักดันให้เกิดโรงไฟฟ้าทั้งถ่านหินและนิวเคลียร์ในไทย แต่ก็ยังมีข้อจำกัดหลายด้าน

โดยเฉพาะแรงต่อต้านจากภาคประชาสังคมที่ค่อนข้างสูง