'ตลาดสุขใจ' ต้นแบบสังคมเกษตรอินทรีย์

โดย...ทีมข่าวธุรกิจติดดาว

ธุรกิจติดดาวสัปดาห์นี้ จะพาไปรู้จักกับต้นแบบตลาดชุมชน ศูนย์การเรียนรู้มีชีวิตที่สร้างความสุขให้ทั้งผู้ซื้อและผู้ขาย นั่นก็คือ “ตลาดสุขใจ” ซึ่งตั้งอยู่ภายในสามพราน ริเวอร์ไซด์ จ.นครปฐม จุดเด่นของตลาดสุขใจอยู่ที่สินค้า ซึ่งล้วนแต่เป็นสินค้าเกษตรอินทรีย์ และสินค้าเกษตรปลอดสารเคมี 100%

แนวคิดการทำตลาดสุขใจให้เป็นศูนย์กลางจำหน่ายผลผลิตทางการเกษตรที่เป็นเกษตรอินทรีย์ เกิดขึ้นจาก อรุษ นวราช กรรมการผู้จัดการ สามพราน ริเวอร์ไซด์ นักธุรกิจหนุ่มไฟแรง ที่มีหัวใจรักความเป็นไทย เมื่อก้าวเข้ามาบริหารสามพราน ริเวอร์ไซด์ ซึ่งเป็นธุรกิจของครอบครัวที่มีนโยบายในการบริหารธุรกิจโดยเน้นไปที่วิถีชีวิตความเป็นไทย

 

และนี่จึงเป็นแรงบันดาลใจที่ทำให้ อรุษ เริ่มสานต่อธุรกิจของครอบครัวด้วยความคิดที่ว่า จะทำอย่างไรให้นักท่องเที่ยวที่มาพักในสามพราน ริเวอร์ไซด์ ได้ทานผักผลไม้ และข้าวที่ปลอดจากสารเคมี จึงได้เริ่มปลูกผักผลไม้ และข้าว โดยที่ไม่ใช้สารเคมี

แต่ด้วยพื้นที่ที่มีอยู่อย่างจำกัด ทำให้ปลูกได้ไม่เต็มที่และไม่เพียงพอต่อความต้องการ จึงเข้าไปติดต่อเกษตรกรใน อ.สามพราน ให้ปลูกสินค้าเกษตรอินทรีย์เพื่อส่งขายให้กับทางสามพราน ริเวอร์ไซด์ แต่พบว่าเกษตรกรในพื้นที่ดังกล่าวไม่มีใครทำเกษตรอินทรีย์เลย เนื่องจากไม่มีตลาดรองรับ และสินค้าอินทรีย์มักมีตำหนิหากเทียบกับสินค้าที่ใช้สารเคมี

 

ด้วยเหตุนี้ อรุษ จึงก่อตั้งตลาดสุขใจขึ้นมาเพื่อรองรับผลผลิตจากเกษตรกร ช่วยให้เกษตรกรมีที่จำหน่ายผลผลิตที่เป็นสินค้าปลอดภัยและสินค้าเกษตรอินทรีย์ โดยตลาดสุขใจถือเป็นตลาดทางเลือกสำหรับผู้บริโภคที่จะได้เลือกซื้อผักผลไม้ และข้าวที่ปลอดสารเคมีแบบ 100% และสามารถมั่นใจได้ว่าไม่มีสารเคมีตกค้าง เนื่องจากมีการคัดกรองก่อนถึงมือผู้บริโภค

อรุษ กล่าวว่า ภายในตลาดสุขใจจะมีจุดตรวจหาสารเคมี หากพบว่าสินค้าชิ้นไหนมีสารเคมีจะถูกส่งกลับไปยังพ่อค้าแม่ขายที่เป็นเจ้าของสินค้าดังกล่าว และจะไม่ได้มาขายที่ตลาดสุขใจอีก และยังมีการลงพื้นที่ไปในแปลงผักผลไม้ และนาข้าว เพื่อสอบถามความต้องการของเกษตรกรว่า ต้องการให้สามพราน ริเวอร์ไซด์ ช่วยเหลือในด้านใดบ้าง เพื่อจะได้ช่วยเหลือเกษตรกรได้อย่างตรงจุด

 

นอกจากนี้ ยังจัดอบรมแลกเปลี่ยนความรู้เรื่องการทำเกษตรอินทรีย์ให้แก่เกษตรกร โดยได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เครือข่ายเกษตรกร นักวิชาการ และสามพราน ริเวอร์ไซด์ ที่มาร่วมแรงกันบูรณาการในการขับเคลื่อนให้เกษตรกรหันมาทำการเกษตรแบบอินทรีย์

ปัจจัยดังกล่าวทำให้ตลาดสุขใจได้รับรางวัล Asia Responsible Enterpreneurship Awards ในด้าน SME CSR จาก Enterprise Asia และสวนเกษตรอินทรีย์ใน อ.สามพราน ยังได้รับการรับรองระบบงานเกษตรอินทรีย์มาตรฐานสากล หรือ IFOAM จากสหพันธ์เกษตรอินทรีย์นานาชาติอีกด้วย

 

อรุษ ได้บอกเล่าถึงการทำตลาดให้ปลอดภัยและเป็นอินทรีย์ว่า ไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะกว่าจะเปลี่ยนให้เกษตรกรหันมาทำอินทรีย์ได้นั้น เป็นเรื่องยากพอควร แต่ปัญหานี้ก็ผ่านพ้นไปได้ เพราะมีทีมงานที่คอยให้คำแนะนำเกษตรกร ทั้งให้ความรู้และเทคนิควิธีการทำเกษตรอินทรีย์ รวมทั้งการดูแลทุกขั้นตอนในการผลิต ตั้งแต่การเตรียมดิน ลงเมล็ดพันธุ์ การบำรุง ดูแล จนกระทั่งได้ผลผลิต ชนิดที่เรียกว่าดูแลกันตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำเลยก็ว่าได้

สินค้าเกษตรอินทรีย์นอกจากจะเป็นประโยชน์กับผู้บริโภคโดยตรงแล้ว ยังปลอดภัยต่อตัวเกษตรกรผู้ผลิตที่ไม่ต้องใช้ชีวิตอยู่กับสารเคมี และในมิติของการตลาด ทำให้ผู้บริโภคได้สินค้าปลอดภัยสดใหม่จากสวน และซื้อได้ในราคายุติธรรม เพราะไม่ผ่านพ่อค้าคนกลาง ที่สำคัญเกิดการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นในเรื่องของสินค้าเกษตรอินทรีย์ระหว่างตัวเกษตรกรซึ่งเป็นคนปลูกเอง ขายเอง กับตัวผู้บริโภคโดยตรง

 

ตลาดสุขใจเป็นตัวอย่างความสำเร็จที่เกิดจากความร่วมมือระหว่างภาคธุรกิจอย่างสามพราน ริเวอร์ไซด์ และเครือข่ายเกษตรกรใน จ.นครปฐม โดยได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานที่เล็งเห็นความสำคัญของการสร้างสังคมเกษตรอินทรีย์ อาทิ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย หรือ สกว. ที่ช่วยเป็นกำลังสนับสนุนให้โมเดลสามพรานได้เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม เพื่อสร้างกลไกเรียนรู้สู่ “สังคมเกษตรอินทรีย์”

การยกระดับคุณภาพการผลิตสินค้าเกษตรสู่สินค้าปลอดภัยและสินค้าเกษตรอินทรีย์ในลักษณะการดำเนินงานในรูปแบบของกลุ่มธุรกิจ ภายใต้ชื่อโครงการกลุ่มธุรกิจเชิงคุณค่าสามพราน จึงถือเป็นหนึ่งในโครงการวิจัยเด่นของ สกว. ประจำปี 2556

 

โครงการกลุ่มธุรกิจเชิงคุณค่าสามพราน ทำการศึกษาและวิจัยด้วยกัน 3 ระยะ นั่นคือการสร้างความเข้าใจกับเกษตรกรในพื้นที่ ว่าการทำเกษตรอินทรีย์นั้นมีประโยชน์อย่างยั่งยืนอย่างไรบ้าง รวมถึงความปลอดภัยต่อตัวเกษตรกรเอง เมื่อเกษตรกรเกิดความเข้าใจแล้ว ต่อมาก็เป็นการสร้างแนวความคิดการพึ่งพาซึ่งกันและกัน

รวมถึงศึกษาแนวทางการจัดการโซ่อุปทานเกษตรปลอดภัยและเกษตรอินทรีย์ที่สามารถเชื่อมโยงระหว่างการผลิตและการตลาดอย่างยั่งยืน ทำให้เกิดภาคีพันธมิตรเข้ามามีส่วนร่วมกับกลุ่มธุรกิจในรูปแบบกลุ่มธุรกิจสหกรณ์เชิงคุณค่าสามพรานที่มีปณิธานเดียวกัน

 

ตลาดสุขใจแห่งนี้ผ่านกระบวนการศึกษาวิจัยและลงมือปฏิบัติจริงจนกลายมาเป็นโมเดลการทำธุรกิจแนวใหม่ที่พิสูจน์ถึงความสำเร็จทั้งด้านองค์ความรู้ต่อตัวเกษตรกร รวมถึงภาคธุรกิจอย่างสามพราน ริเวอร์ไซด์ ที่เรียนรู้การอยู่ร่วมกับคนในชุมชน นับเป็นการปฏิวัติวงการเกษตรกรไทยที่หันมาใส่ใจกับการทำเกษตรอินทรีย์ นอกจากจะส่งผลดีต่อเกษตรกรแล้ว ยังส่งผลดีต่อผู้บริโภค

วันหยุดสุดสัปดาห์นี้ ใครสนใจอยากลิ้มชิมรสผักสดๆ ปลอดสารพิษ ผลไม้หวานกรอบ ไร้สารเคมี ในราคาย่อมเยา ลองแวะไปหาความสุขใจสุขกายได้ที่ตลาดสุขใจ ภายในสวนสามพราน ริเวอร์ไซด์ อ.สามพราน จ.นครปฐม เปิดให้บริการจำหน่ายสินค้าอินทรีย์ ทั้งผัก ผลไม้ และผลิตผลทางการเกษตร รวมไปถึงอาหารที่ปลอดสารเคมี ทุกวันเสาร์และอาทิตย์