SME ควรรู้ กรณีพม่า (3)

คอลัมน์ สสว.ทิปส์ฉบับนี้ นำเสนอผลสำรวจพฤติกรรมการรับประทานอาหารนอกบ้านของชาวพม่าต่อเนื่อง โดยสถานที่ที่ชาวพม่าออกไปรับประทานอาหารนอกบ้าน ส่วนใหญ่จะออกไปรับประทานอาหารตามร้านอาหารทั่วๆ ไป มีบ้างที่ไปรับประทานตามศูนย์การค้า โดยเฉพาะอย่างยิ่งอาหารฟาสต์ฟู้ดและอาหารเกาหลี สำหรับอาหารญี่ปุ่นนั้น แม้ว่าในนครย่างกุ้งจะมีร้านอาหารญี่ปุ่น เช่น ร้านฟูจิ เปิดให้บริการ แต่จากการสำรวจพบว่า ลูกค้าส่วนใหญ่มักเป็นชาวต่างชาติในนครย่างกุ้งมากกว่าชาวพม่าเอง

ส่วนการหาข้อมูลเกี่ยวกับร้านอาหาร มากกว่าครึ่งของกลุ่มตัวอย่างเลือกร้านอาหารตามคำแนะนำของเพื่อน หรือคนรู้จัก รองลงมาดูจากสื่อ เช่น หนังสือพิมพ์และโทรทัศน์ โดยปัจจัยที่ทำให้เลือกร้านอาหาร 3 อันดับแรก ได้แก่ รสชาติ ความสะอาดและราคา โดยเกือบทั้งหมดระบุว่า รสชาติ เป็นเหตุผลสำคัญที่สุดในการเลือกร้านอาหาร รองลงมา คือ ปัจจัยด้านความสะอาด ที่กว่าร้อยละ 78 ของกลุ่มตัวอย่างให้ความสำคัญกับปัจจัยด้านนี้ และด้านราคา ที่กว่าร้อยละ 46 ของกลุ่มตัวอย่างให้ความสำคัญกับปัจจัยนี้

สำหรับการบริการส่งอาหาร (Delivery Service) ในพม่า พบว่ามีเพียงร้อยละ 38 ของกลุ่มตัวอย่างเท่านั้นที่เคยสั่งอาหารมารับประทานที่บ้าน โดยผู้ที่สั่งเป็นประจำมีเพียงร้อยละ 4 ส่วนการสั่งอาหารมารับประทานที่ทำงาน พบว่ามีเพียงร้อยละ 29 เท่านั้นที่เคยใช้บริการ มีผู้สั่งเป็นประจำมีเพียงร้อยละ 5 เท่านั้น จากผลวิจัยทำให้เห็นว่าชาวพม่ายังไม่ค่อยคุ้นกับการใช้บริการส่งอาหารเท่าใดนัก รวมทั้งการสั่งอาหารจากนอกบ้านมารับประทานมีค่าใช้จ่ายสูงกว่าประกอบอาหารรับประทานเอง จึงยังมีผู้บริโภคจำนวนมากที่เลือกทำอาหารรับประทานเองที่บ้าน และห่ออาหารไปรับประทานที่ทำงาน

ขณะที่พฤติกรรมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาพ/อาหารปลอดสารพิษนั้น ผลวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างชาวพม่ามากกว่าร้อยละ 40 เลือกรับประทานอาหารสุขภาพ/อาหารปลอดสารพิษทุกวัน/เกือบทุกวัน โดยพบว่าสัดส่วนของผู้ที่บริโภคอาหารเพื่อสุขภาพเป็นประจำจะเพิ่มมากขึ้นตามช่วงอายุที่มากขึ้น สำหรับกลุ่มที่ไม่เลือกบริโภคอาหารสุขภาพ ส่วนใหญ่ให้เหตุผลว่าเป็นเพราะหามาบริโภคยากและมีราคาแพง

อย่างไรก็ตาม จากข้อมูลวิจัยเชิงปริมาณพบว่า คนรุ่นใหม่ชาวพม่าที่ได้รับการศึกษาที่ดีและมีรายได้สูง ค่อนข้างสนใจบริโภคอาหารเพื่อสุขภาพ สินค้าอาหารเพื่อสุขภาพที่นำเข้าจากต่างประเทศจะถูกวางจำหน่ายอยู่ในซูเปอร์มาร์เก็ตระดับบน เช่น Market Place by City Mart ซึ่งเป็นแหล่งจับจ่ายซื้อสินค้าสำหรับชาวต่างชาติและกลุ่มชาวพม่าที่มีรายได้สูง ส่วนอาหารที่นำเข้าจากประเทศไทยจะได้รับความเชื่อถือในแง่ของความปลอดภัย ทั้งยังมีรสชาติดี กลุ่มผู้บริโภคมีรายได้ปานกลางสูง ที่มีกำลังซื้อจึงนิยมเลือกซื้อผลิตภัณฑ์อาหารจากประเทศไทย

แม้ผู้บริโภคชาวพม่าจะเริ่มเลือกรับประทานอาหารโดยคำนึงถึงสุขภาพ แต่ผลวิจัยพบว่า อาหารประเภทของหวาน อาหารปิ้งย่าง อาหารจานด่วนต่างๆ และอาหารพร้อมรับประทาน ยังเป็นอาหารที่กลุ่มตัวอย่างชาวพม่าครึ่งหนึ่งของกลุ่มตัวอย่างไม่รับประทานเลย และอีกประมาณร้อยละ 40 พยายามจะหลีกเลี่ยง สำหรับอาหารทอด/อาหารมัน มากกว่าร้อยละ 70 ของกลุ่มตัวอย่างพยายามที่จะหลีกเลี่ยง เช่นเดียวกับอาหารที่ใส่ผงชูรส โดยกลุ่มตัวอย่างที่อายุมากขึ้น จะมีสัดส่วนผู้ไม่บริโภคมากขึ้นด้วย

ส่วนพฤติกรรมการดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ พบว่า กว่าร้อยละ 70 ของกลุ่มตัวอย่างชาวพม่า ไม่ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยเพศชายดื่มมากกว่าเพศหญิง ซึ่งมีกลุ่มตัวอย่างเพศชายที่ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ประมาณร้อยละ 55 ส่วนเพศหญิงที่ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์มีเพียงร้อยละ 7 เท่านั้น เมื่อพิจารณาตามกลุ่มอายุของกลุ่มตัวอย่างพบว่า กลุ่มที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไป มีสัดส่วนผู้ไม่ดื่มแอลกอฮอล์สูงกว่ากลุ่มอายุอื่นๆ นอกจากนี้ กลุ่มตัวอย่างที่มีระดับรายได้สูงขึ้น ก็จะมีสัดส่วนผู้ที่ดื่มแอลกอฮอล์สูงขึ้นด้วย

เหตุผลที่คนพม่าไม่ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ส่วนใหญ่จะให้เหตุผลว่าเป็นเพราะผิดหลักคำสอนของศาสนา ไม่ชอบรสชาติ และไม่ดีต่อสุขภาพ ซึ่งสอดคล้องกับการวิจัยเชิงคุณภาพ พบว่า ผู้บริโภคชาวพม่าส่วนใหญ่เป็นพุทธศาสนิกชน เคร่งครัดต่อการปฏิบัติตามหลักศาสนา

ครั้งต่อไปจะนำเสนอผลวิจัยเกี่ยวกับพฤติกรรมการบริโภคเครื่องดื่มของชาวพม่า