จักรยานไม้ไผ่กานาวัสดุท้องถิ่นสู่สินค้าบินไกลถึงยุโรป

โดย...ก้องภพ เทอดสุวรรณ

กานาเป็นประเทศที่ถนนหนทางและระบบขนส่งสาธารณะยังไม่ค่อยดีสักเท่าไร สิ่งหนึ่งที่จะช่วยให้ผู้คนเดินทางได้สะดวกสบายมากยิ่งขึ้นคือการใช้จักรยาน อย่างไรก็ตาม ราคาจักรยานในกานาค่อนข้างมีราคาแพงเกินกว่าคนทั่วไปจะหาซื้อไว้ใช้ได้ นอกจากนี้จักรยานส่วนใหญ่เป็นจักรยานนำเข้าที่ถูกผลิตมาเพื่อวิ่งบนถนนที่ค่อนข้างเรียบ จึงไม่เหมาะกับถนนของกานาที่เต็มไปด้วยทางขรุขระ

เบอร์นิส ดาปาฮ์ เห็นปัญหาดังกล่าว และมีความคิดที่อยากจะช่วยให้ชาวกานาเดินทางได้สะดวกสบายมากขึ้น ด้วยความคิดที่จะสร้างจักรยานที่มีราคาถูกพอที่คนทั่วไปจะสามารถหาซื้อไว้ใช้ได้ และเหมาะสมสำหรับการสัญจรในกานา ความคิดของ ดาปาฮ์ จึงเป็นที่มาของ “กานา แบมบู ไบค์ อินิชิเอทีฟ” โรงงานผลิตจักรยานจากไม้ไผ่เพื่อคนจน

ทั้งนี้ กานาเป็นประเทศที่มีทรัพยากรไม้ไผ่อย่างล้นหลาม การนำไม้ไผ่มาทำจักรยาน ทำให้ต้นทุนการผลิตถูกกว่าการใช้เหล็กมาก นอกจากนี้ไม้ไผ่ยังมีคุณสมบัติพิเศษตรงที่น้ำหนักเบากว่าเหล็ก มีความยืดหยุ่นและแข็งแกร่งกว่าอีกด้วย

อย่างไรก็ตาม จักรยานไม้ไผ่กลับไม่ใช่ของที่เป็นนวัตกรรมของกานา โดยจักรยานไม้ไผ่ถูกคิดค้นครั้งแรกในปี 1984 ที่อังกฤษ กระนั้น ดาปาฮ์ ก็สามารถประยุกต์นวัตกรรมดังกล่าวมาสร้างเป็นธุรกิจได้ ด้วยความที่กานาเป็นประเทศที่มีไม้ไผ่เยอะ

“เพียงใช้ไม้ไผ่แค่ 2 ลำเท่านั้น ก็เพียงพอประกอบจักรยานหนึ่งคันแล้ว” ดาปาฮ์ กล่าว

ในช่วงแรกของการสร้างกิจการ ดาปาฮ์ ให้ความใส่ใจกับคุณภาพของจักรยานมาก โดยจักรยานไม้ไผ่จะได้รับการประกอบด้วยมือทุกคัน ส่งผลให้พนักงาน 30 คน สามารถประกอบจักรยานได้เพียง 60100 คันต่อเดือนเท่านั้น อย่างไรก็ดี เมื่อกิจการขยายตัวมากขึ้น การพึ่งพาแรงงานฝีมือจึงเป็นไปไม่ได้อีกต่อไป เจ้าของกิจการรายนี้จึงหันมาใช้เครื่องจักรในการผลิตในบางขั้นตอน แต่ยังคงรักษาคุณภาพไว้เช่นเดิม

ในปัจจุบัน ดาปาฮ์ ยังคงพัฒนาธุรกิจจักรยานอย่างไม่หยุดยั้ง เพื่อพัฒนาคุณภาพจักรยาน โดยจักรยานไม้ไผ่ได้รับการยอมรับถึงขนาดสามารถส่งออกไปขายหลายประเทศในยุโรป

นอกจากนี้ ดาปาฮ์ ยังพยายามใช้ธุรกิจไม้ไผ่นี้ในการขยายโอกาสให้กับบรรดาผู้หญิง 20-25 คน ในกานาอีกด้วย โดยการให้มาฝึกงานกับโรงงานแห่งนี้ และจะจ้างเป็นพนักงานในอนาคต ซึ่งจะเป็นการยกระดับการจ้างงานในกานา

เมื่อเดือน พ.ย. 2013 ระหว่างการประชุมการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศโลก ณ กรุงวอร์ซอ บันคีมุน เลขาธิการสหประชาชาติ ได้ให้เกียรติธุรกิจจักรยานแห่งนี้ โดยใช้จักรยานไม้ไผ่จากกานาในการชมงานประชุมดังกล่าว

นอกจากธุรกิจจักรยานไม้ไผ่แห่งนี้จะช่วยสังคมในด้านช่วยคนจนให้มีพาหนะในการเดินทาง และเป็นหนึ่งในอุปกรณ์ช่วยลดโลกร้อนแล้ว ธุรกิจแห่งนี้ยังเป็นการสร้างงานให้กับธุรกิจชุมชนอีกด้วย

ในอนาคตเจ้าของกิจการจักรยานไม้ไผ่แห่งนี้ มีแผนจะขยายภาคการผลิตให้สามารถผลิตงานจักรยานไม้ไผ่ได้ 3,000 คันต่อเดือน เพื่อรองรับตลาดในกานาและยุโรป นอกจากนี้ยังเซ็นสัญญากับรัฐบาลกานาเพื่อผลิตจักรยานให้แก่ครูที่อยู่ในชนบท