ผ่าแผนสำนักพิมพ์ลุยไฟขายโนฮาวต่อยอดธุรกิจ

หลายปีที่ผ่านมาอุตสาหกรรมหนังสือเติบโตลดลงอย่างต่อเนื่อง จากนิสัยรักการอ่านหนังสือของคนไทยลดลงและไลฟ์สไตล์ที่เปลี่ยนแปลงไป ซื้อหนังสือเพื่อการอ่านน้อยลง แต่หันไปอ่านอีบุ๊คบนสมาร์ทโฟนและแท็บเล็ตแทน ทำให้ปีนี้สำนักพิมพ์หลายค่ายต้องปรับตัวกันอย่างหนัก เพื่อประคองธุรกิจให้อยู่รอดในภาวะเศรษฐกิจตกต่ำและต้นทุนการผลิตเพิ่มขึ้น

คิม จงสถิตย์วัฒนา รองกรรมการผู้จัดการ บริษัท นานมีบุ๊คส์ ผู้บริหารสำนักพิมพ์นานมีบุ๊คส์ เปิดเผยว่า ในช่วง 3-4 ปีที่ผ่านมา บริษัทได้ปรับแผนธุรกิจใหม่ โดยเริ่มแตกธุรกิจขายโนฮาวหรือหลักสูตรการเรียนรู้ให้กับโรงเรียน ภายใต้สถาบันนานมีบุ๊คอินโนเวชั่น กระทั่งปัจจุบันมีสัดส่วนรายได้ 5% จากเดิมมีรายได้จากสำนักพิมพ์เพียงอย่างเดียว

ดังนั้น ในปีนี้บริษัทจึงได้ปรับตำแหน่งทางการตลาดใหม่เป็นผู้ให้บริการการเรียนรู้ หรือขายโซลูชั่นครบวงจรให้กับโรงเรียนพร้อมทุ่มงบกว่า 20 ล้านบาท ขยายธุรกิจจาก 4 โครงการ เป็น 5 โครงการ ได้แก่ 1.เปิดตัวศูนย์บริการสำหรับเด็ก คิดดี้ เซ็นเตอร์ ที่สุขุมวิท 2.ห้องเรียนทดลองวิทย์ MathsWhizz ขยายจากเด็กประถมเป็นมัธยมต้น ตั้งเป้าโรงเรียนซื้อโนฮาวเพิ่มจาก 250 โรงเรียน เป็น 400 โรงเรียน 3.ศูนย์เสริมศักยภาพเด็กปฐมวัยจะขายโนฮาวเพิ่มจาก 20 โรงเรียน เป็น 40 โรงเรียน 4.บ้านนักวิทยาศาสตร์น้อยประเทศไทย รายการโทรทัศน์ทางไทยพีบีเอสเริ่มแพร่ภาพไตรมาส 3 และโครงการที่ 5.ศูนย์วิทยาศาสตร์ปฏิบัติการและศูนย์อบรมนานมีบุ๊คส์ ที่เขาใหญ่ ได้เพิ่มห้องพักจาก 100 ห้อง เป็น 200 ห้อง

ทั้ง 5 โครงการดังกล่าวจะเป็นดาวรุ่งของบริษัทที่สิ้นปีนี้คาดว่าจะสร้างรายได้ถึง 20% จากรายได้รวม และในอนาคตจะเพิ่มเป็น 50% ขณะที่รายได้สำนักพิมพ์จะเหลือเพียง 50% ส่วนสิ้นปี 2557 นี้ ตั้งเป้ารายได้รวมเติบโต 10% ส่วนยอดขายงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติกระตุ้นยอดขายเติบโต 20%

“ธุรกิจขายโนฮาวเกิดขึ้นเพราะเราเห็นช่องว่างทางตลาด จากเดิมเป็นผู้ผลิตเนื้อหาสาระมาสู่การขายกระบวนการเรียนรู้ ซึ่งปัจจุบันยังไม่มีสำนักพิมพ์คู่แข่งที่ขายโซลูชั่นอย่างเรา ขณะที่ธุรกิจสำนักพิมพ์ก็ต้องปรับตัวทำตลาดนิชมาร์เก็ต และพัฒนาหนังสือที่มีคุณภาพมากกว่าจะลดต้นทุนและลดคุณภาพ เพราะเชื่อว่าพ่อแม่ยอมจ่ายเงินซื้อหนังสือที่ดี” คิม กล่าว

สำหรับธุรกิจสำนักพิมพ์นั้นจะเน้นหนังสือเด็กอายุระหว่าง 0-18 ปี สัดส่วน 80% และกลุ่ม 18 ปีขึ้นไป 20% รวมทั้งลดจำนวนหนังสือนวนิยาย แต่จะเพิ่มหนังสือพัฒนาศักยภาพของคน และจับมือร่วมกับเชนสโตร์ทำโปรโมชั่นต่างๆ ควบคู่กับการปรับแบรนด์

ร้านหนังสือนานมีบุ๊คส์เป็นแว่นแก้วทั้ง 8 สาขา

น่าน หงษ์วิวัฒน์ ผู้จัดการทั่วไป สำนักพิมพ์แสงแดด กล่าวว่า สำนักพิมพ์แสงแดดได้ปรับแผนการดำเนินธุรกิจ ด้วยการหันมาขยายช่องทางจำหน่ายมากขึ้น เพื่อระบายสต๊อกหนังสือเก่าที่มีอยู่ เช่น การเปิดบูธขายหนังสือในห้างเทสโก้ โลตัส และบิ๊กซี ซูเปอร์เซ็นเตอร์ รวมไปถึงการเข้าร่วมงานแฟร์ตามสถานที่ต่างๆ เพื่อหารายได้มาชดเชยยอดขายที่หายไปตั้งแต่ช่วงปลายปีที่ผ่านมา

ทั้งนี้ ยอมรับว่าวิกฤตที่เกิดขึ้นกับตลาดหนังสือในปีนี้ถือว่าเลวร้ายมากกว่าตอนที่เกิดวิกฤตต้มยำกุ้ง เพราะผู้บริโภคไม่ออกมาจับจ่ายส่งผลให้ลด แลก แจก แถม เริ่มไม่ได้ผล จนต้องปรับลดพนักงานขายภายนอก เพื่อลดต้นทุนค่าแรง ค่าเช่าที่เพิ่มสูงขึ้น ซึ่งปีนี้คาดว่าจะมียอดขายใกล้เคียงกับปีก่อน

ขณะที่ภาพรวมของอุตสาหกรรมหนังสือปีนี้ ในมุมมองของ จรัญ หอมเทียนทอง นายกสมาคมผู้จัดพิมพ์และผู้จำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย หรือ PUBAT คาดการณ์ว่าภาพรวมอุตสาหกรรมปีนี้จะเติบโต 45% ลดลงจากเป้าหมายเดิมที่วางไว้ว่าจะเติบโต 7-8% เนื่องจากผู้บริโภคชะลอการจับจ่าย อีกทั้งต้องผจญกับต้นทุนที่ปรับเพิ่มขึ้น 3-5% ขณะนี้เริ่มส่งผลกระทบต่อผู้ประกอบการบ้างแล้ว

ผลกระทบที่เกิดขึ้น ทำให้ผู้ผลิตและเจ้าของสำนักพิมพ์ต้องเร่งระบายหนังสือเก่าก่อนที่จะเปิดตัวหนังสือใหม่ ทำให้ปีนี้การเปิดตัวหนังสือใหม่ลดลงเมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมา อีกทั้งคาดว่าผู้ประกอบการจะหันมาลดราคาหนังสือ 20-80% แต่ฐาน 80% จะกว้างมากขึ้น เพื่อกระตุ้นยอดขายให้เข้าเป้า

ต้องจับตากลยุทธ์ของสำนักพิมพ์ต่างๆ จะฝ่าปัจจัยลบที่รุมเร้ารอบด้านได้หรือไม่ แต่การแตกธุรกิจนานมีบุ๊คส์ถือว่าเป็นไอเดียต่อยอดทางธุรกิจได้สอดรับกับโลกที่เปลี่ยนแปลงไป และเป็นบทพิสูจน์ได้ว่ายุคนี้ สำนักพิมพ์ไม่ใช่แค่เป็นผู้ขายหนังสืออีกต่อไป เพราะหากคนไทยไม่อ่านหนังสือมากขึ้น อุตสาหกรรมนี้จะยิ่งอยู่ยากในยุคที่อีบุ๊คมาแรง