กระตุกไอเดีย

ความคิดสร้างสรรค์ คือ สิ่งสำคัญอย่างหนึ่งที่ประเทศไทยจำเป็นต้องนำมาใช้เพื่อยกระดับอุตสาหกรรม พัฒนาธุรกิจ และปรับระบบเศรษฐกิจของประเทศให้ก้าวล้ำไปอีกขั้น ในยุคที่เพื่อนบ้านรายรอบกำลังพัฒนา และหันมารุกอุตสาหกรรมการผลิตอย่างจริงจัง แถมยังได้เปรียบเมืองไทยหลายด้าน โดยเฉพาะต้นทุนที่ต่ำกว่า

เมื่อพูดถึงความคิดสร้างสรรค์ ผู้เขียนมั่นใจว่า คนไทยมีคุณสมบัติข้อนี้โดดเด่น เพียงแต่หลายครั้งสภาพแวดล้อมที่คนคนนั้นอยู่เป็นตัวจำกัดกรอบการแสดงออกด้านนี้ออกมา

โดยเฉพาะในองค์กรที่ยังบริหารงานแบบไทยเดิม มีลำดับขั้นการบริหารแบบแนวดิ่งมากกว่าแนวราบ ผู้บริหารมักกุมอำนาจการตัดสินใจส่วนใหญ่ไว้ ด้วยหลากหลายเหตุผล ไม่ว่าจะเพราะคิดว่าตนเองเก่งที่สุด ไม่อยากจะสูญเสียอำนาจ หรือเพราะไม่ไว้ใจลูกน้องก็ตาม

แต่หากองค์กรต้องการสร้างการเปลี่ยนแปลงอย่างแท้จริง เพื่อรับกับโลกสมัยใหม่ ต้องบอกว่า คงต้องลด ละ การบริหารแบบไทยเดิมลงค่ะ

เมื่อไม่กี่วันก่อน ผู้เขียนมีโอกาสได้ดูคลิปวิดีโอเกี่ยวกับ IDEO บริษัทที่ปรึกษาด้านนวัตกรรมและดีไซน์ชื่อดังของสหรัฐ ที่อยู่เบื้องหลังการออกแบบผลิตภัณฑ์หลากหลายประเภทที่เราคุ้นเคยกันดี ตั้งแต่แปรงสีฟัน เมาส์คอมพิวเตอร์ แว่นตากันแดด และอื่นๆ อีกมากมาย บางครั้งมีคนจ้างให้บริษัทนี้ไปยกเครื่องวัฒนธรรมองค์กรของอีกบริษัทด้วยค่ะ

ดูคลิปนี้แล้วทำให้เข้าใจเลยว่า ทำไมบริษัทจึงสามารถผลิตผลงานดีๆ โดนๆ แบบนี้ออกมาได้อย่างต่อเนื่อง

เริ่มกันตั้งแต่บรรยากาศของที่ทำงาน ที่ดูสบายๆ มีพื้นที่พักผ่อนหย่อนใจ บางส่วนยิ่งกว่าสนามเด็กเล่นเสียอีก ทำให้พนักงานสามารถปลดปล่อยความเป็นตัวเองได้เต็มที่ ตราบใดก็ตามที่ไม่ทำร้ายคนอื่น

เจ้าของบริษัทบอกค่ะว่า พนักงานต้องรู้สึกสนุกกับงาน จึงจะสร้างสรรค์นวัตกรรมออกมาได้

แม้ว่าพนักงานจะมีที่นั่งกั้นเป็นสัดส่วน หรือที่พวกชาวออฟฟิศเรียกว่า “คอก” แต่มันก็ไม่ใช่คอกธรรมดาค่ะ เพราะเป็นพื้นที่ส่วนตัวที่ใครอยากจะตกแต่งแสดงความเป็นตัวตนออกมาแค่ไหนก็ได้ บางคนเอาจักรยานไปแขวนไว้บนขื่อก็มีค่ะ

เวลาทำงานที่ต้องระดมสมองทำโครงการอะไรร่วมกัน ทีมดีไซเนอร์ก็มานั่งประชุมกันแบบสบายๆ ตั้งคนหนึ่งมาเป็นหัวหน้าทีม แต่ละคนได้เสนอความคิดเห็นของตัวเองอย่างเต็มที่

แต่บริษัทมีกฎเหมือนกันว่า จะเสนอความคิดอะไร ก็ขอให้พูดกันทีละคน อย่าแย่งกันพูด และควรเน้นเรื่องที่จะทำ ไม่ใช่ออกนอกเรื่องตลอด

ที่สำคัญคือ ปลดปล่อยไอเดียกันได้ไม่มีปิดกั้น แต่...ต้องมีกรอบเวลาว่างานจะต้องเสร็จเมื่อไหร่ ซึ่งผู้บริหารของบริษัทบอกว่า ขืนไม่กำหนดเวลา มีหวังคงไม่มีผลงานอะไรออกมาแน่ๆ

สิ่งสำคัญที่เห็นชัดใน IDEO ก็คือ การทำงานกันเป็นทีมค่ะ แม้ว่าแต่ละคนที่มาความเชี่ยวชาญต่างกัน มีทั้งวิศวกร นักจิตวิทยา นักชีววิทยา มีความเห็นต่างกัน แต่ก็รับฟังความคิดของคนอื่น ถกเถียงกันบนเหตุผล

ถ้าองค์กรไหนอยากกระตุกต่อมความคิดของพนักงานบ้าง และอยากคิดทำอะไรใหม่ๆ เจ้าของ IDEO บอกเคล็ดลับมา 45 ข้อค่ะ

บรรยากาศการทำงานที่รื่นเริงทำให้เกิดไอเดียสดใหม่

อย่ากลัวที่จะล้มเหลว...ล้มเหลวให้บ่อย เพื่อประสบความสำเร็จเร็วขึ้น

ต้องสร้างสภาพแวดล้อมในการทำงานให้คนอยากจะนำเสนอความคิด

ถ้าใครเสนอความคิดแปลกแหวกแนวมาก ก็อย่าไปยี้ เพราะความคิดทำนองนี้นี่แหละที่ทำให้เกิดสร้างสรรค์อะไรใหม่ๆ

และสุดท้าย เจ้าของไอเดียที่ดีที่สุด เจ๋งที่สุด อาจไม่ใช่คนที่มีตำแหน่งใหญ่สุด ทำงานในองค์กรนานที่สุด หรือมีอาวุโสที่สุด