'สมาร์ตโฟน' มือถือเสมือนเพื่อน โอกาสใหม่ท้าฝีมือนักการตลาด
จากการคาดการณ์ของไอดีซีที่ระบุว่า ตลาดโทรศัพท์มือถือของไทยในปี 2553 มียอดจำหน่ายเติบโตดีกว่าที่คาดการณ์ หลังจากเติบโตถึง 24.2% ในไตรมาส 4 ของปี 2552 โดยเป็นผลมาจากความต้องการที่มีอยู่มากสำหรับโทรศัพท์มือถือและสมาร์ตโฟนที่เป็นเฮาส์แบรนด์ อันจะเป็นปัจจัยหลักที่สำคัญในการขับเคลื่อนยอดจำหน่ายของโทรศัพท์มือถือสำหรับประเทศไทยในปีนี้
อย่างไรก็ตาม จากการแข่งขันด้านราคาที่จะทำให้ผู้ค้าหลายรายคาดว่าจะมีกำไรที่ลดลงตามไปด้วย แต่ในขณะเดียวกันการแข่งขันที่รุนแรงยังเป็นการบีบบังคับให้ผู้ค้าต้องให้บริการหลังการขายสำหรับลูกเล่นต่างๆ ที่มีอยู่ในมือถือด้วยราคาที่ต่ำกว่ายี่ห้อของนอก เพื่อเป็นการชดเชยกับต้นทุนดังกล่าว ทำให้ผู้ผลิตหลายรายกำลังพัฒนาผลิตภัณฑ์แอพพลิเคชัน และบริการที่น่าดึงดูดใจเพื่อเพิ่มยอดจำหน่ายให้กับตนเอง
น.ส.วรรณวดี เตียวงศ์สุวรรณ นักวิเคราะห์ตลาดด้านโทรคมนาคมประจำไอดีซี ประเทศไทย กล่าวว่า ในปี 2552 ปัญหาสภาพเศรษฐกิจได้ส่งผลโดยตรงต่อแรงซื้อโทรศัพท์มือถือของผู้บริโภคที่อยู่ในกลุ่มลูกค้าตลาดล่างและระดับกลาง ในขณะเดียวกันก็มีการเพิ่มระดับการรับรู้และความนิยมสำหรับสมาร์ตโฟนและการเข้าร่วมเครือข่ายสังคมออนไลน์ ซึ่งสิ่งนี้ได้ส่งผลอย่างมากต่อการใช้จ่ายของกลุ่มผู้บริโภคที่มีรายได้อยู่ในระดับกลางจนถึงระดับสูง
จากแรงผลักดันที่มาจากความนิยมในเครือข่ายสังคมออนไลน์ผ่านโทรศัพท์มือถือมีมากขึ้น ไอดีซีคาดว่าตลาดสมาร์ตโฟนจะยังคงเติบโตอย่างต่อเนื่องในปีนี้ โดยผู้ค้าหลายรายจะยังคงมุ่งขยายตลาดทั้งประเภทตลาดแมส และตลาดที่เฉพาะกลุ่มอย่างต่อเนื่อง ซึ่งผู้ค้าเหล่านี้ก็เริ่มที่จะมีนวัตกรรมในการคัดเลือกผลิตภัณฑ์และแอพพลิเคชันที่จะสร้างความพึงพอใจให้กับผู้ใช้งานได้มากที่สุด
การคาดการณ์นี้สอดคล้องกับการสำรวจในเชิงลึกของแผนกคอนซูเมอร์ อินไซด์ บริษัท แมคแคน เวิลด์กรุ๊ป (ประเทศไทย) ที่ชี้ให้เห็นแนวโน้มความสำคัญและบทบาทของโทรศัพท์มือถือที่มีอิทธิพลมากขึ้นในปัจจุบัน และแนวทางรูปแบบใหม่ๆ ที่น่าท้าทายสำหรับการสื่อสารผ่านสื่อนี้
“
ไม่มีโทรศัพท์มือถือก็ต้องมีเพื่อน” เป็นทัศนคติใหม่ที่เกิดขึ้นในกลุ่มวัยรุ่นไทยวัย 1821 ปี จำนวน 40 คน หลังจากที่เดิมมือถือเป็นเพียงเครื่องมือสื่อสารผ่านทางเสียงหรือข้อความ แต่ด้วยเทคโนโลยีการสื่อสารผ่าน NonVoice เช่น การแชตในกลุ่มเพื่อน การแชร์สถานะและรูปภาพในโซเชียล เน็ตเวิร์ก การเล่นแอพพลิเคชันต่างๆ หรือการแท็ก (Tag) รูปผ่านโทรศัพท์มือถือ และเนื่องด้วยโทรศัพท์มือถือนั้นเป็นสิ่งที่วัยรุ่นต้องพกติดตัวตลอดทุกที่ทุกเวลา ทำให้ทุกกิจกรรมเป็นในรูปแบบ RealTime ซึ่งตรงกับความต้องการของวัยรุ่นในการรับรู้อะไรใหม่ๆ ตลอดเวลา รวมถึงการสร้างความสัมพันธ์ให้ดีขึ้นในกลุ่มเพื่อน ซึ่งวัยรุ่นส่วนใหญ่มีความเห็นตรงกันว่าโทรศัพท์มือถือมีส่วนทำให้ “สนิทกันมากขึ้น” ประกอบกับกระแสสังคมที่ว่า “ถ้าไม่อยากตกยุค ต้องมีสมาร์ตโฟน”ในแง่การใช้งาน วัยรุ่นส่วนใหญ่ใช้มัลติมีเดียในสมาร์ตโฟนสำหรับให้ความบันเทิง เช่น ถ่ายรูป ฟังเพลง เล่นเกม และในขณะเดียวกันก็ใช้สำหรับชีวิตออนไลน์ด้วย ไม่ว่าจะเป็นการแชต หรือโซเชียล เน็ตเวิร์ก รูปแบบล่าสุดที่กำลังได้รับความนิยมคือ การบอกไลฟ์สไตล์ตัวเองผ่านสถานที่ที่ตัวเองอยู่ ทั้งนี้จุดเด่นที่สำคัญที่สุดในสมาร์ตโฟนสำหรับวัยรุ่น คือการแชร์ประสบการณ์ในกลุ่มเพื่อน ในเวลาและจากสถานที่จริง
ในแง่ผลกระทบของพฤติกรรมการติดสมาร์ตโฟนยังกระทบชิ่งไปถึงการสื่อสารประเภทอื่นอย่างเห็นได้ชัด เช่น การใช้คอมพิวเตอร์น้อยลง
เมื่อเห็นแนวโน้มพฤติกรรมเกาะติดสมาร์ตโฟนของผู้ใช้แล้ว ทำให้สมาร์ตโฟนกลายเป็นช่องทางในการสื่อสารกับผู้บริโภคที่น่าท้าทายมาก และเป็นที่คาดการณ์ว่าสื่อโทรศัพท์มือถือนั้นจะมีอิทธิพลในภาพรวมของการสื่อสารกับวัยรุ่นมากขึ้นอย่างแน่นอน
แต่สิ่งสำคัญของการที่จะทำให้สมาร์ตโฟนกลายเป็นโอกาสใหม่ หรือสื่อใหม่ในการทำตลาดที่ประสบความสำเร็จและมีเม็ดเงินโฆษณาสะพัดมากขึ้น อย่างแรกคือ คอนเทนต์ที่ต้องโดนใจกลุ่มเป้าหมาย จนมีอิทธิพลมากพอที่จะเข้าไปเล่น หรือเกิดแรงจูงใจในการตัดสินใจซื้อหรือจับจ่าย พ่วงด้วยการพัฒนาเทคโนโลยีที่แปลกใหม่อย่างต่อเนื่อง
ท์โดน จากความเต็มใจ และมีแปลกใหม่ด้วยเทคโนโลยี
ทั้งนี้ด้วยความที่สมาร์ทโฟนเป็นสื่อที่มีความเป็นส่วนตัวสูง การเข้าถึงผู้บริโภคจึงต้องมีองค์ประกอบที่สำคัญ 3 ประการคือ คอนเทนต์ที่มีความสร้างสรรค์และเป็นประโยชน์ เปิดโอกาสให้วัยรุ่นเต็มใจเข้าร่วมด้วยตัวเองไม่ใช่การยัดเยียดข้อมูล (Willingness Marketing) และดึงดูดความสนใจผ่านลูกเล่นของสมาร์ทโฟนเทคโนโลยีที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน
