ทีดีอาร์ไอจี้สภาผุดไทย‘พีบีโอ’

สอบใช้จ่ายรัฐทีดีอาร์ไอ แนะเร่งผุด ไทย พีบีโอ เป็นกลไกรัฐสภา ใช้ตรวจสอบการใช้งบประมาณรัฐ เพิ่มความโปร่งใส

งานเสวนาทีดีอาร์ไอชวนคิดชวนคุยข้อเสนอปฏิรูปประเทศไทย ครั้งที่ 3 เรื่อง “การสร้างวินัยทางการเงินและการคลัง” ผู้เข้าร่วมเสวนาต่างเห็นสอดคล้องกัน ที่จะให้เพิ่มการตรวจสอบการใช้เงินงบประมาณ โดยใช้กลไกรัฐสภา รวมทั้งการออก พ.ร.บ.สำนักงบประมาณประจำรัฐสภา หรือ ไทย พีบีโอ เพื่อทำหน้าที่ตรวจสอบการใช้งบประมาณเป็นการเฉพาะเพื่อความโปร่งใส

นอกจากนี้ วงเสวนายังเห็นว่า ต้องมีการจัดทำบัญชีการดำเนินงานในโครงการของรัฐและการใช้งบประมาณ เพื่อให้สาธารณชนรู้รายละเอียดการใช้จ่ายเงิน และเพื่อให้สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน หรือ สตง. ตรวจสอบได้ ที่สำคัญ รัฐบาลไม่ควรจัดทำโครงการที่ใช้เงินนอกงบประมาณ หรืองบประมาณกึ่งการคลัง ที่มักมอบภาระกิจให้สถาบันการเงินของรัฐหรือหน่วยงานรัฐวิสาหกิจต่างๆ ดำเนินการแบบไม่จำกัดการใช้วงเงิน เพราะ ไม่สามารถตรวจสอบได้

นายนิพนธ์ พัวพงศกร นักวิชาการเกียรติคุณ ทีดีอาร์ไอ เปิดเผยว่า ระบบงบประมาณไทยยังมีจุดอ่อน 3 ประการ คือ 1.ขาดการประเมินความคุ้มค่าในการใช้เงินกู้และงบประมาณถึงความคุ้มค่าในการใช้เงินภาษีของประชาชน เพราะนโยบายประชานิยมส่วนใหญ่ใช้วงเงิน ไม่จำกัดสร้างความเสี่ยงทางการคลังได้ 2.มีการผลักภาระภาษีให้ลูกหลานในอนาคต และ 3.กระทบการกระจายรายได้ แต่รัฐสภาไม่เคยพิจารณาในเรื่องเหล่านี้

“ควรมีกฎหมายบังคับให้มีการเปิดเผยข้อมูลการใช้จ่ายโครงการจากนโยบายของรัฐหรือการใช้จ่ายเงินงบประมาณว่าเอาไปใช้อะไรบ้าง หากไม่เปิดเผยต้องให้รัฐบาลหรือนายกรัฐมนตรีรับผิด” นายนิพนธ์ กล่าว

นายสมชัย จิตสุชน ผู้อำนวยการวิจัยด้านการพัฒนาอย่างทั่วถึง ทีดีอาร์ไอ กล่าวว่า ปัญหาในการทำนโยบายการคลังมี 4 เรื่อง คือ 1.โครงสร้างการคลังไม่รองรับอนาคตในระยะ 45 ปีข้างหน้า โดยโครงสร้างรายได้ ฐานภาษีไม่เหมาะสม รายได้น้อยเกินไป ไม่พอจ่ายเพื่อการลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน หรือรัฐสวัสดิการ 2.ระบบการคลังไม่โปร่งใส ไม่เปิดเผยเพียงพอ เกิดเป็นความเสี่ยงการคลัง 3.แนวโน้มการคลังขาดดุล จากระบบการเลือกตั้งที่มักใช้จ่ายระยะสั้น และ 4.รัฐสภาไม่เข้มแข็งในการตรวจสอบการใช้งบประมาณของฝ่ายบริหาร การอนุมัติก็ยืดหยุ่นเกินไป มีวาระซ่อนเร้น

“ควรมีการปฏิรูปรายจ่ายการคลัง เพื่อลดความเหลื่อมล้ำ และเปิดเผยรายงานฉบับประชาชนให้ตรวจสอบได้ และควรปรับกลไกให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการจัดงบประมาณก่อนจะผ่านสภา เหมือนในต่างประเทศที่เริ่มทำแล้ว เพราะถ้ารอเข้ารัฐสภาแล้วอาจจะช้าไป เป็นต้น” นายสมชัย กล่าว

นอกจากนี้ การขาดกลไกที่จะมาตรวจสอบการใช้เงินงบประมาณ จึงขอเรียกร้องให้การออก พ.ร.บ.จัดตั้งสำนักงบประมาณประจำรัฐสภา หรือไทย พีบีโอ มาทำหน้าที่ประเมินผลตรวจสอบวิเคราะห์ การใช้งบประมาณโดยตรงที่เป็นอิสระจากฝ่ายบริหาร