งานออกแบบสู่ "อีโค ดีไซน์"

โดย...ดวงใจ จิตต์มงคล

“ดีไซน์” หรืองานออกแบบ อีกหนึ่งเครื่องมือหลักที่สำคัญในการเพิ่มมูลค่าสินค้าบริการในลำดับต้นๆ ที่สามารถเนรมิตผลิตภัณฑ์ที่สร้างขึ้นจากวัสดุเดียวกันให้มีราคาพุ่งเท่าตัวได้ในการทำตลาดจากการดีไซน์ โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ประกอบธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (เอสเอ็มอี) ที่ต้องการสร้างมูลค่าเพิ่มสินค้าเพื่อแข่งขันในตลาดขนาดใหญ่

กิตติรัตน์ ปิติพานิช ผู้อำนวยการฝ่ายพัฒนาการออกแบบและธุรกิจสร้างสรรค์ ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ (ทีซีดีซี) กล่าวถึงในการบรรยายพิเศษหัวข้อ “ดีไซน์ เทรนด์ ฟอเวิร์ด แนวทางการออกแบบในอนาคต ว่า กรีน ดีไซน์ หรือการออกแบบที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ที่เริ่มกันตั้งแต่กระบวนการออกแบบ การเลือกวัสดุเข้ามาใช้ในผลิตภัณฑ์หรือบริการ ไปจนถึงกระบวนการนำออกไปใช้เชิงพาณิชย์ จะเข้ามามีบทบาทเป็นอย่างมากในเกือบทุกอุตสาหกรรมทั่วโลก

แนวโน้มดังกล่าวเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ผู้ประกอบการธุรกิจทุกประเภททุกขนาดต้องมีการทำงานร่วมกันกับนักออกแบบหรือดีไซเนอร์มากขึ้น เพื่อตอบโจทย์ความต้องการของตลาดทั้งในและต่างประเทศที่หันมาตระหนักในการใช้ผลิตภัณฑ์ บริการ ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ซึ่งหากพบว่ามีสินค้าใดที่เข้าข่ายความเป็นกรีน โปรดักส์ ก็มักจะถูกเลือกหยิบขึ้นมาพิจารณาเป็นลำดับต้นๆ

หากมองเฉพาะในมุมของอุตสาหกรรมการออกแบบที่มีธุรกิจที่เกี่ยวข้องอยู่ด้วยเป็นจำนวนมากนั้น ก็ต้องยอมรับว่าแนวทางการออกแบบในลักษณะอีโค ดีไซน์ จะมีส่วนเสริมให้ทุกภาคส่วนธุรกิจสามารถเติบโตร่วมกันได้อย่างยั่งยืนเช่นกัน โดยเฉพาะการนำเรื่องการออกแบบไปสู่ภาคบริการ หรือที่เรียกว่า “Design Service” ที่สามารถนำไปปรับใช้ร่วมกับการออกแบบโครงการขนาดใหญ่ ทั้งระดับภาครัฐและเอกชน

ยกตัวอย่างเช่น โครงการแม่น้ำซอง ในกรุงโซล ประเทศเกาหลีใต้ จากอดีตในช่วงหลายสิบปีก่อนหน้านี้มีสภาพเน่าเสีย ส่งกลิ่น แต่เมื่อทศวรรษที่ผ่านมา รัฐบาลเกาหลีใต้หันมาให้ความสำคัญในเศรษฐกิจเชิงสร้างสรรค์มากขึ้น และนำการออกแบบมาปรับใช้ร่วมกับโครงการภาครัฐต่างๆ มากขึ้น รวมถึงแม่น้ำซอง ทำให้ปัจจุบันแม่น้ำสายดังกล่าวการันตีได้ถึงความใส สะอาด ดื่มกินได้ และกลายเป็นอีกหนึ่งจุดท่องเที่ยวที่มีทัศนียภาพสวยงามในกรุงโซล

กิตติรัตน์ กล่าวต่อว่า สำหรับนักออกแบบหรือเจ้าของผลิตภัณฑ์ บริการต่างๆ สามารถเข้าสู่แนวโน้มการออกแบบสินค้าบริการที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมได้ ไม่ว่าจะเป็นนั้น มีหลักที่ต้องคำนึงถึง ดังนี้ 1.การเลือกใช้วัสดุที่เป็นธรรมชาติ 2.กระบวนการผลิต หรือการได้มาของสินค้า 3.การนำกลับไปใช้ใหม่(รีไซเคิล) หรือ การใช้ซ้ำ(รียูส) 4.ผลิตภัณฑ์ ที่มีอยู่ เป็นต้น

พร้อมยกตัวอย่างถึง กลุ่มผู้ประกอบการธุรกิจด้านเฟอร์นิเจอร์หรือเครื่องแก้ว เครื่องเรือนต่างๆ ที่อาจนำงานออกแบบมาพัฒนาเป็นสินค้าใหม่จากสินค้าเดิมที่มีอยู่ได้ เช่น เก้าอี้ โต๊ะ ที่ใช้วัสดุเคลือบความเงางาม หรือคงทนที่ได้จากธรรมชาติ หรือนำกลับมาออกแบบตกแต่งใหม่ กลุ่ม แก้ว ขวด ต่างๆ ที่นำมาหลอมละลายเพื่อขึ้นรูปผลิตภัณฑ์ชิ้นใหม่ เป็นต้น

นอกจากนี้ ยังรวมถึงในกลุ่มอุตสาหกรรมสิ่งทอที่ในปัจจุบันเริ่มใช้เส้นใยจากธรรมชาติชนิดอื่นๆ เช่น ปอ สับปะรด ฯลฯ มาพัฒนาเป็นเส้นใยชนิดใหม่ที่มีประโยชน์ใช้สอยเพิ่มขึ้น จากคุณสมบัติของวัสดุหรือวัตถุดิบที่นำมาใช้แตกต่างกันออกไป เป็นต้น

แนวทางดังกล่าวนำมาต่อยอดเพื่อเพิ่มมูลค่าให้กับชิ้นงาน สินค้า บริการ เดิมที่มีอยู่ เพื่อรองรับตลาดทั่วโลกที่ตระหนักถึงความเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมากขึ้น