แนะเคล็ดลับท่องเที่ยวทำตลาดจับใจคนจีน

โดย...จารุพันธ์ จิระรัชนิรมย์

ในตลาดดาวรุ่งของอุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทยและอีกหลายประเทศ จากแนวโน้มคนจีนที่เดินทางออกนอกประเทศมากขึ้น หากไม่ติดปัญหาการเมืองไทยคุกรุ่น และรัฐบาลประกาศ พ.ร.ก.บริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน โอกาสการเติบโตของนักท่องเที่ยวจีนคงมากกว่านี้แล้ว ซึ่งสถิติกรมการท่องเที่ยว ระบุว่า มีคนจีนเที่ยวไทย 3.2 ล้านคน คิดเป็น 18.87% ของนักท่องเที่ยวทั้งหมดที่มาไทยเพิ่ม 52.74% จากปีก่อนคนจีนเที่ยวไทย 2.09 ล้านคน คิดเป็น 14.41%

ทริปแอดไวเซอร์ เว็บไซต์ท่องเที่ยวยักษ์ใหญ่ของโลก ได้ร่วมมือกับบริษัท เดอะ บอสตัน คอนซัลติ้ง กรุ๊ป (บีซีจี) บริษัทที่ปรึกษาด้านการจัดการ ทำรายงานด้านธุรกิจท่องเที่ยว หัวข้อ “Winning the Next Billion Asian Travellers–Starting with China” พบว่า ภายในปี 2573 หรือ 16 ปีข้างหน้า กว่า 50% ของนักท่องเที่ยวที่เดินทางทั่วโลกจะมาจากภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก และการเดินทาง 49% จะเป็นการเดินทางภายในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกเอง หรือจากภูมิภาคนี้ไปภูมิภาคอื่น

จีนจะเป็นตลาดสำคัญที่สุด 40% ของนักท่องเที่ยวขาออกจากเอเชีย และมีแนวโน้มเป็นตลาดที่มีสัดส่วนการเดินทางในประเทศสูงสุดแซงหน้าสหรัฐอเมริกา คาดว่าจะเดินทาง 1,700 ล้านคนต่อปี เพิ่มขึ้น 2.4 เท่าตัว จากปัจจุบันที่มี 500 ล้านคน มีมูลค่าการใช้จ่าย 1.8 หมื่นเหรียญสหรัฐ หรือ 5.4 แสนล้านบาท คิดเป็น 7 เท่าของค่าใช้จ่ายปัจจุบัน โดยตลาดท่องเที่ยวเพื่อการพักผ่อนเติบโตสูงสุด

เว็บไซต์ daodao.com เป็นเว็บไซต์ทางการของทริปแอดไวเซอร์ในจีน วิเคราะห์ข้อมูลพฤติกรรมเดินทางของคนจีน ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อผู้ประกอบการท่องเที่ยวที่สนใจตลาดนี้ ระบุว่า ก.ค.ส.ค. 2556 นักท่องเที่ยวจีนค้นหาข้อมูลแหล่งท่องเที่ยวนอกประเทศจีนเพิ่มขึ้น 2.5 เท่าตัว เมื่อเทียบช่วงเดียวกันปีก่อน 56% ค้นหาข้อมูลแหล่งท่องเที่ยวในเอเชีย ที่เหลือค้นหาข้อมูลแหล่งท่องเที่ยวอื่น

ขณะที่บีซีจี สำรวจพบว่า จุดหมายในฝันของนักท่องเที่ยวจีนปีที่ผ่านมา ได้แก่ หมู่เกาะมัลดีฟส์ สหรัฐอเมริกา ฝรั่งเศส ออสเตรเลีย กรีซ สหราชอาณาจักร นิวซีแลนด์ และอิตาลี กิจกรรมยอดนิยม คือ เที่ยวชมสถานที่สำคัญ พักผ่อนหย่อนใจ และช็อปปิ้ง ส่วนกิจกรรมกลางแจ้งและการผจญภัยอยู่ในช่วงเริ่มนิยม ประเทศที่มีกิจกรรมเหล่านี้จึงดึงดูดคนจีนได้ดี

นอกจากนี้ ประชากรเมืองเล็กของจีนเป็นตลาดน่าสนใจมาก เพราะคิดเป็น 80% ของผู้บริโภคที่มีรายได้ปานกลาง มีกำลังซื้อ มีแนวโน้มจับจ่ายมากกว่ากลุ่มอื่น สอดคล้องสถิติเว็บไซต์ daodao.com พบว่า 70% ของผู้เยี่ยมชมเว็บไซต์ค้นหาข้อมูลเที่ยวนอกประเทศ เป็นคนที่อาศัยอยู่นอกเขตเมืองใหญ่สำคัญอย่าง ปักกิ่ง เซี่ยงไฮ้ กวางเจา และเสิ่นเจิ้น ผู้ประกอบการท่องเที่ยวที่ต้องการเข้าถึงตลาดจีน ต้องเปลี่ยนรูปแบบการบริการหรือการทำตลาด การจัดจำหน่ายให้สอดคล้องทิศทางที่ว่ามาจึงจะมีโอกาสทางตลาดมากกว่า

ลิลลี่ เช็ง กรรมการผู้จัดการ ทริปแอดไวเซอร์ ประเทศจีน กล่าวว่า ผู้ประกอบการที่เข้าใจความชอบของคนจีน จะสร้างความแตกต่างผลิตภัณฑ์ของตัวเอง แย่งส่วนแบ่งตลาดจีนจากคู่แข่งได้ง่าย เพราะความนิยมของคนจีนเปลี่ยนเร็ว มักท่องเที่ยวแบบฉับพลัน ไม่ได้วางแผนนาน 36 เดือนเหมือนคนชาติตะวันตก

ข้อมูลเชิงลึก พบว่า คนจีนที่จองห้องพักนิยมชำระเงินเมื่อเดินทางไปถึงที่หมาย กลุ่มประสบการณ์น้อยจองผ่านตัวแทนท่องเที่ยวออนไลน์ของจีน (โอทีเอ) กลุ่มประสบการณ์สูงจองผ่านโอทีเอต่างชาติ หรือจองตรงกับโรงแรมเลย บริการจำเป็นที่นักท่องเที่ยวจีนต้องการจากที่พัก คือ การเชื่อมต่อสัญญาณอินเทอร์เน็ตไร้สายฟรีในห้องพัก เครื่องปรับอากาศ ชาจีน อาหารว่าง และบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป

อุปสรรคสำคัญของนักท่องเที่ยวจีนที่เที่ยวต่างประเทศ คือ ภาษา และความแตกต่างทางวัฒนธรรม หากผู้ประกอบการเสนอบริการและสิ่งอำนวยความสะดวกที่ทำให้คนจีนรู้สึกว่าได้รับการต้อนรับ เช่น พนักงานพูดภาษาจีนกลาง มีข้อมูลแนะนำการท่องเที่ยวภาษาจีน มีเมนูอาหารพร้อมรูป และการรับบัตรเครดิตสากล เช่น บัตรไชน่า ยูเนี่ยนเพย์ บัตรหลักที่คนจีนนิยมใช้ จะมีโอกาสสูงในการดึงคนจีนใช้บริการ

ทัศพล แบเลเว็ลด์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร สายการบินไทยแอร์เอเชีย กล่าวว่า เมื่อไหร่ที่ไทยยกเลิก พ.ร.ก.ฉุกเฉิน คนจีนจะทยอยกลับมาเที่ยวต่อเนื่อง ถ้าการชุมนุมการเมืองจบ จะกลับมาเที่ยวเป็นปกติใน 60 วัน ตลาดนี้มีประชากรมากแนวโน้มเติบโตสูง ไทยแอร์เอเชียให้ความสำคัญตลาดจีนมาก หลังจากนี้จะเน้นเปิดเส้นทางบินจากเมืองรองที่มีประชากร 3550 ล้านคน ในจีนมาไทยต่อเนื่อง เชื่อว่าจะเป็นหนทางสำคัญที่ทำให้สัดส่วนลูกค้าคนจีนเพิ่มมากขึ้น

ธวัชชัย อรัญญิก ผู้ว่าการ การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) กล่าวว่า แม้มีสถานการณ์การเมืองวุ่นวายคนจีนก็ยังมาเที่ยวไทย โดยเฉพาะเดินทางทางบกผ่านเส้นทางถนน R3A การมาไทยมากไม่ใช่เพราะตามรอยภาพยนตร์ลอสต์ อิน ไทยแลนด์อย่างเดียว แต่เพราะไทยเป็นจุดหมายที่เดินทางมาง่าย เป็นจุดหมายที่มีเสน่ห์ในสายตาคนจีนด้วย ระหว่างนี้ ททท.ก็ไม่หยุดนิ่ง ให้ผู้อำนวยการ ททท.สำนักงานต่างๆ ในจีน ติดต่อตัวแทนจำหน่ายท่องเที่ยวรายใหญ่ในจีนต่อเนื่อง เตรียมความพร้อมกระตุ้นตลาดนี้ทันทีที่เหตุการณ์ชุมนุมการเมืองในไทยสงบ เน้นจับกลุ่มคนจีนเดินทางเองมากขึ้น

ผู้ประกอบการท่องเที่ยวไทยที่อยากขยายตลาดจีน ควรปรับกลยุทธ์ให้เข้ากับพฤติกรรมคนจีนด้วย หากเจาะตลาดนี้ได้ตรงจุดก็เป็นโอกาสสร้างรายได้เติบโตมหาศาลในอนาคต