กางแผนประมูลข้าวหาเงินโปะหนี้ชาวนา

แม้นายกรัฐมนตรี ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร จะประกาศว่าจะเดินหน้าโครงการรับจำนำข้าวต่อไป แต่ดูเหมือนประตูการหาเงินมาจ่ายหนี้ชาวนาของรัฐบาลกำลังเข้าตาจนไปทุกขณะ

การกู้เงินพิสดารผ่านอินเตอร์แบงก์จากธนาคารออมสินให้กับธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) ล้มพังไม่เป็นท่า

จะกู้เงินจากระบบธนาคารก็มีปัญหา เพราะสมาคมธนาคารไม่ปล่อยกู้ให้กับรัฐบาลที่เบี้ยวหนี้ เพราะไม่รู้ลงบัญชีอย่างไร

ครั้นจะประกาศออกพันธบัตรออมทรัพย์ช่วยชาวนามาขายให้กับประชาชนทั่วไปและรัฐวิสาหกิจ แม้จะให้ดอกเบี้ยสูง แต่การทำงานต้องใช้เวลา และทำให้อัตราดอกเบี้ยในระบบบิดเบี้ยวแน่นอน

ทางออกของรัฐบาลในขณะนี้จึงอยู่ที่การระบายข้าวออกไปทางเดียว

แต่นั่นหมายถึงเวลาที่ช้านานออกไป

เมื่อพิจารณาจาก 1.การเปิดขายข้าวสารทางตรงให้กับผู้ส่งออกที่มีคำสั่งซื้อข้าวจากต่างประเทศ เมื่อปลายเดือน ม.ค. 2557 อนุมัติขาย 8.6 แสนตัน คิดเป็นมูลค่าประมาณ 8,000 ล้านบาท ก็จะมีระยะเวลาชำระเงินและรับมอบข้าว 120-180 วัน

2.การเปิดประมูลข้าวเป็นการทั่วไปปริมาณ 4.6 แสนตัน คิดเป็นมูลค่า 1 หมื่นล้านบาท (กำหนดระยะเวลาชำระเงินและส่งมอบภายใน 1 เดือนครึ่ง หลังจากมีการทำสัญญา)

3.ขณะที่การเปิดประมูลข้าวผ่านตลาดสินค้าเกษตรล่วงหน้าแห่งประเทศไทย (เอเฟต) 4 รอบที่ผ่านมา อนุมัติขายข้าว 1.86 แสนตัน มูลค่า 2,000 ล้านบาท ก็อยู่ระหว่างการรับมอบข้าวและชำระเงิน

4.การเตรียมเปิดประมูลขายข้าวผ่านเอเฟตรอบ 6 วันที่ 26 ก.พ. ปริมาณ 2 แสนตัน คาดว่าได้เงิน 1,000 ล้านบาท

สุรศักดิ์ เรียงเครือ อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ เปิดเผยว่า ขณะนี้กระทรวงพาณิชย์กำลังจัดทำทีโออาร์ที่จะใช้ในการเปิดประมูลข้าวรอบใหม่ในสัปดาห์หน้าอีก 5 แสนตัน เพื่อให้ผู้ประกอบการโรงสีสามารถร่วมซื้อข้าวในสต๊อกรัฐบาลได้ หลังจากที่ก่อนหน้านี้มีโรงสีที่ยื่นคำสั่งซื้อเข้ามายังกรมปริมาณรวมเกือบ 5 แสนตัน ส่วนการขายข้าวให้บริษัทต่างประเทศขณะนี้อยู่ระหว่างการตรวจสอบคุณสมบัติ โดยตั้งเป้าว่าจะสามารถระบายข้าวรวมทุกวิธีได้เดือนละ 1 ล้านตัน

สุรศักดิ์ ชี้แจงว่า การเปิดให้เอกชนร่วมยื่นซองเสนอราคาซื้อข้าวในสต๊อกรัฐบาล ปริมาณรวม 467,623 ตัน แบ่งเป็น 3.67 แสนตัน เพื่อการส่งออกและบริโภคภายในประเทศ ข้าวขาว 5% จำนวน 1 ล้านตัน เพื่อการส่งออก ซึ่งมีเอกชนเสนอซื้อเข้ามารวมทั้งสิ้น 18 ราย และได้มีการต่อรองราคา โดยเสนอให้ นิวัฒน์ธำรง บุญทรงไพศาล รมว.พาณิชย์ พิจารณาอนุมัติขายข้าวให้เอกชน 10 ราย ซึ่งเป็นปริมาณเกือบทั้งหมดที่เปิดประมูล ยกเว้นปลายข้าวที่ไม่มีผู้สนใจเสนอซื้อ เนื่องจากเป็นข้าวเก่า

นอกจากนี้ กรมการค้าต่างประเทศยังได้อนุมัติให้ผู้ส่งออกที่เสนอผ่านวิธีแจ้งคำสั่งซื้อ (ออร์เดอร์) จากต่างประเทศ ปริมาณรวม 2 แสนตัน ทำให้การระบายข้าวช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมามีปริมาณรวม 6 แสนตัน

นี่คือเงินที่จะสามารถนำมาจ่ายหนี้ชาวนา แต่กว่าจะได้เงินชาวนาแห้งตายแน่นอน

เกรียงศักดิ์ ตาปนานนท์ เลขาธิการสมาคมโรงสีข้าวไทย กล่าวว่า โรงสีได้รวบรวมรายชื่อผู้ประกอบการรวม 10 ราย ที่สนใจซื้อข้าวจากรัฐบาล ส่วนใหญ่เป็นข้าวขาวจากปีการผลิต 2555/56 และ 2556/57 ปริมาณรวม 5 แสนตัน

บรรดาโรงสีต้องการให้กรมการค้าต่างประเทศกำหนดทีโออาร์ให้เป็นไปตามที่ได้หารือกันไว้ คือ ขอให้กำหนดเงื่อนไขที่ทำให้โรงสีเข้าถึงสต๊อกข้าวรัฐได้เท่าเทียมกับที่ผู้ส่งออกได้รับ โดยเฉพาะการเปิดให้ผู้ส่งออกสามารถนำคำสั่งซื้อมาขอซื้อข้าวจากรัฐ ซึ่งต่างจากการประมูลทั่วไป เพราะไม่ต้องมีการแข่งขัน และมีโอกาสได้ราคาที่ดีกว่า

ขณะที่บรรดาโรงสีขนาดเล็กต้องการซื้อข้าวแบบแบ่งกอง ทางสมาคมได้ประสานให้โรงสีหลายๆ แห่งรวมตัวกันเพื่อซื้อข้าวในโกดังเดียวกัน จึงสามารถซื้อยกคลังได้ตามแบบที่กรมการค้าต่างประเทศต้องการ

ด้าน สมชาติ สร้อยทอง อธิบดีกรมการค้าภายใน กล่าวว่า การเปิดประมูลข้าวสารสต๊อกรัฐบาลที่ได้จากโครงการรับจำนำข้าวปี 2556/57 ปริมาณ 2.27 แสนตัน ผ่านตลาดสินค้าเกษตรล่วงหน้า (เอเฟต) แบ่งเป็นข้าวขาว 5% จำนวน 1.67 แสนตัน และข้าวหอมมะลิ 100% ชั้น 2 จำนวน 6 หมื่นตันนั้น ขณะนี้มีผู้ประกอบการให้ความสนใจยื่นซองเสนอราคาส่วนต่างจำนวน 17 ราย ผลเบื้องต้นเสนอขายให้เอกชน 10 ราย ปริมาณรวม 1 แสนตัน มูลค่า 1,000 ล้านบาท

ขณะนี้อยู่ระหว่างจัดทำเอกสารเพื่อเสนอให้ รมว.พาณิชย์ พิจารณาเห็นชอบต่อไป

ทั้งหมดนี้คือการระบายข้าวชุดใหญ่ แต่น่าจะได้เงินไปไม่เกิน 8,000–1.2 หมื่นล้านบาทเท่านั้น

ชะตากรรมรัฐบาลที่ก่อหนี้ไว้กับชาวนายังลากยาว