ยื่นภาษีให้ดีมีแต่ได้

ช่วงต้นปีอย่างนี้ถือว่าเป็นฤดูการยื่นภาษีสำหรับมนุษย์เงินเดือนและผู้มีเงินได้ทุกคน ซึ่งการยื่นภาษีสำหรับบุคคลธรรมดาไม่ได้มีอะไรยุ่งยากเกินกว่าที่จะศึกษาได้ด้วยตนเอง แต่การยื่นให้ได้เงินคืนเข้ากระเป๋าเยอะขึ้น หรือเสียเพิ่มให้น้อยลงนั้นอาจไม่ง่ายอย่างที่คิด

KExpert ขอเสนอแนวคิดเบื้องต้น 3 ประการ เพื่อช่วยทุกคนให้ประหยัดภาษีได้ด้วยการยื่นภาษีแบบฉลาดๆ ดังนี้

1.ลดหย่อนให้ครบ สำหรับคนที่มีค่าลดหย่อนเกินกว่ามาตรฐาน เช่น มีบุตร มีบุพการีเข้าเกณฑ์ลดหย่อนได้ มีกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ มีประกันชีวิต ประกันสุขภาพบุพการีที่ใช้ลดหย่อนได้ หรือมีเงินออมผ่านกองทุนที่ได้ประโยชน์ทางภาษี (LTF/RMF) มีดอกเบี้ยผ่อนบ้านหรือมีเงินบริจาค มีรายการใดอยู่ในปีภาษี 2556 ที่ผ่านมาให้นำมากรอกให้ครบ เพราะการกรอกไม่ครบถือว่าเสียโอกาสประหยัดภาษี ระบบของสรรพากรจะออกแบบมาให้เก่งแค่ไหนก็ไม่สามารถเตือนรายการค่าลดหย่อนที่เราลืมกรอกได้

2.เลือกสถานะให้ประหยัด สำหรับผู้มีทะเบียนสมรสและคู่สมรสยังมีชีวิตอยู่ ที่สำคัญคือมีเงินได้ทั้งคู่ ซึ่งในกรณีนี้สรรพากรได้ให้ทางเลือกกับคู่สมรสในการเลือกสถานะในการยื่นภาษีไว้ 3 กลุ่มสถานะ คือ การยื่นร่วม การแยกยื่นบางส่วนและยื่นร่วมบางส่วน และสุดท้ายคือการแยกยื่น ซึ่งแต่ละสถานะมีวิธีคิดง่ายๆ ดังนี้

กรณียื่นร่วม จะเหมาะสำหรับคู่สมรสที่ฝ่ายหนึ่งมีค่าลดหย่อนส่วนตัวท่วมเงินได้ของตนเอง เช่น กรณีภรรยามีเงินได้ทั้งปี 2.4 แสนบาท แต่มีค่าลดหย่อนเฉพาะตัว เช่น มีประกันชีวิต ลดหย่อนบุพการีได้ทั้งสองคน และรายการลดหย่อนอื่นๆ รวมเท่ากับ 2.6 แสนบาท กรณีนี้เรียกได้ว่าทำให้เงินได้สุทธิติดลบ เมื่อนำเงินได้ทั้งหมดไปยื่นร่วมกับสามีก็จะช่วยให้ทั้งครอบครัวประหยัดเงินได้เพิ่มขึ้น

กรณีแยกยื่นบางส่วน ซึ่งหมายถึงการที่คู่สมรสมีเงินได้ที่เป็นเงินเดือนทั้งสองฝ่าย และฝ่ายหนึ่งอยู่ในฐานภาษีที่สูงกว่าอีกฝ่ายหนึ่งมาก (อาจใช้เกณฑ์เกินกว่า 2 ฐานขึ้นไป) โดยที่ฝ่ายที่อยู่ในฐานภาษีที่สูงกว่ามีรายได้อื่น เช่น มีรายได้จากค่าเช่า รายได้จากเงินปันผล ฯลฯ ให้ทดลองนำเงินได้ที่ไม่ใช่เงินเดือนไปรวมกับของคู่สมรสที่ฐานภาษีต่ำกว่าและหากคำนวณแล้วทำให้ประหยัดภาษีให้ดำเนินการดังนี้ คือ คู่สมรสที่อยู่ฐานภาษีสูงกว่าให้ยื่นเฉพาะเงินเดือนที่เป็นเงินได้ (1) ด้วย ภ.ง.ด.91 ส่วนคู่สมรสอีกคนให้นำเงินเดือนของตนมารวมกับเงินได้อื่นที่เหลือของคู่สมรสฝ่ายแรกและยื่นแบบ ภ.ง.ด.90

กรณีแยกยื่น ซึ่งถือว่าเป็นกรณีที่ผู้เสียภาษีส่วนใหญ่เลือกใช้และให้ประโยชน์สูงสุดสำหรับคู่สมรส หลักการคือหากไม่เข้าข่ายยื่นร่วม หรือแยกยื่นบางส่วนได้ตามที่เกริ่นไว้ก่อนหน้านี้ก็ให้แยกยื่นได้เลย

3.อย่ายอมจบกับภาษีหัก ณ ที่จ่าย ภาษี หัก ณ ที่จ่าย ชนิดที่เป็นภาษีสุดท้าย หรือ Final Tax ซึ่งหมายถึงภาษีที่ผู้มีเงินได้สามารถเลือกที่จะนำมาคำนวณรวมเป็นรายได้ประจำปีหรือไม่ก็ได้ โดยทั่วไปที่ทุกคนรู้จักและคุ้นเคยกันดี เช่น ดอกเบี้ยเงินฝากประจำ เงินปันผลจากทั้งกองทุนรวมหรือจากหุ้น

วิธีคิดแบบไม่ยอมจบคือ หากได้ประโยชน์เงินคืนให้นำรายได้ที่เป็น Final Tax มายื่นรวมกับรายได้อื่น แต่ถ้าไม่ได้ประโยชน์ก็ไม่จำเป็นต้องนำมายื่น การที่จะรู้ว่าจะได้ประโยชน์หรือไม่ ให้ลองนำข้อมูลมากรอกในโปรแกรมภาษี หลักการคือ หากมีดอกเบี้ยเงินฝากประจำจากธนาคารใดบ้าง ถ้าเลือกจะนำมารวมต้องนำมาทั้งหมด ถ้าไม่นำมารวมก็ไม่ต้องนำมาเลย

สำหรับกรณีเงินปันผลกองทุนหากจะนำมารวมก็ต้องนำมาทุกกอง ถ้าไม่รวมก็ไม่ต้องนำมารวมเลย สำหรับเงินปันผลหุ้นก็ใช้หลักเดียวกัน วิธีคิดคือแยกกันระหว่างดอกเบี้ย ปันผลกองทุน และปันผลหุ้น สำหรับโปรแกรมช่วยคำนวณสามารถใช้งาน TAX Buddy ซึ่ง Download ได้ที่ www.askkbank.com/kexpertหรือจะทดลองกรอกในเว็บไซต์ของสรรพากรเองก็สามารถทำได้

หลักการคิดเรื่องยื่นภาษีถือเป็นการวัดใจกันระหว่างผู้เสียภาษีกับสรรพากร สิ่งหนึ่งที่ทุกคนต้องแยกให้ออกคือ การเสียภาษีมากหรือน้อยไม่ใช่ประเด็นบอกว่าเราเป็นคนดีหรือไม่ ตราบที่สิ่งที่เราทำนั้นถูกตามกฎและกติกา แต่หากการทำตามกติกาของเรานั้นไม่ได้กำกับไปด้วยจริยธรรมที่ดี คำว่า “มีแต่ได้” ซึ่งเป็นสร้อยของชื่อบทความนี้คงจะมีนัยแฝงที่น่าตำหนิอยู่

ในฐานะที่เป็นผู้เสียภาษีเหมือนหลายๆ คน ผมก็ได้แต่หวังว่าทุกคนจะเป็นผู้เสียภาษีที่ “มีแต่ได้” ที่เป็นคนดี เพื่อให้รัฐมีเงินพอที่จะนำไปทำประโยชน์ให้กับคนส่วนรวมได้อย่างที่ทุกคนต้องการ