ภัยที่มองไม่เห็น

ในปัจจุบันระบบขนส่งมวลชนรถไฟฟ้า ทั้งแบบลอยฟ้า (บีทีเอส) และแบบใต้ดิน (เอ็มอาร์ที) ได้กลายเป็นระบบขนส่งมวลชนที่สำคัญของประชาชนในเขตกรุงเทพมหานคร โดยเฉพาะรถไฟฟ้าบีทีเอส ซึ่งอยู่ในการดูแลของกรุงเทพมหานคร (กทม.) นั้นมีสถิติผู้ใช้บริการต่อวันอยู่ที่ประมาณ 8 แสนราย จำนวนผู้ใช้บริการที่มีจำนวนเพิ่มมากขึ้นทุกปี ประกอบกับเส้นทางทางเดินรถไฟฟ้าทั้ง 2 สาย คือ สายสีลม และสายสุขุมวิท ซึ่งผ่านเข้าไปยังใจกลางย่านธุรกิจสำคัญของกรุงเทพมหานคร ทำให้นอกจากจะมีการสร้างทางเชื่อมจากสถานีรถไฟฟ้าบีทีเอสไปยังอาคารสำนักงาน โรงแรม หรือศูนย์การค้าหลายแห่งแล้ว ในบางสถานียังมีทางเดินเชื่อมระหว่างสถานีที่เรียกว่า “วอล์กเวย์” เช่น ระหว่างสถานีสยามกับสถานีสนามกีฬาแห่งชาติ หรือระหว่างสถานีสยามกับสถานีชิดลม และที่บริเวณสถานีอนุสาวรีย์ชัยฯ เป็นต้น

ในช่วงเวลาปกติการใช้ทางเชื่อมระหว่างสถานีรถไฟฟ้าบีทีเอส หรือวอล์กเวย์ของประชาชนที่สัญจรไปมา โดยทั่วไปก็ไม่น่าจะมีปัญหาอันใด แต่เมื่อถึงช่วงเทศกาลเฉลิมฉลองที่มีผู้คนมาร่วมงานจำนวนมาก อย่างเช่นงานเคาต์ดาวน์ในช่วงเทศกาลปีใหม่ที่ผ่านมา ได้ทำให้เห็นว่าแม้จะมีการจัดงานที่ศูนย์การค้าเซ็นทรัลเวิลด์ แต่ก็มีผู้ร่วมงานทั้งชาวไทยและต่างประเทศจำนวนมากเดินทางมาร่วมงาน โดยใช้ทางเชื่อมระหว่างสถานีรถไฟฟ้าสยามกับสถานีชิดลม

จากปริมาณของผู้ใช้ทางเชื่อมระหว่างสถานีรถไฟฟ้าสยามกับชิดลมที่มีจำนวนมากในลักษณะที่แออัดและเบียดเสียด และมีแนวโน้มจะมีผู้ใช้ทางเพิ่มมากขึ้นทุกปีในช่วงของเทศกาลปีใหม่ ทำให้น่าคิดว่าทางเชื่อมระหว่างสถานีดังกล่าวถูกออกแบบและสร้างมาให้รองรับกับผู้ใช้ทางจำนวนมากในช่วงเทศกาลแบบนี้ได้มากน้อยเพียงใด

ชาวต่างชาติคนหนึ่งได้เล่าถึงประสบการณ์ว่าได้เดินทางไปร่วมงานฉลองปีใหม่ที่ศูนย์การค้าเซ็นทรัลเวิลด์ โดยใช้ทางเชื่อมระหว่างสถานีรถไฟฟ้าสยามกับสถานีชิดลมดังกล่าว เดินไปยังบริเวณงานในสภาพที่มีผู้คนเบียดเสียดกันอย่างมาก จนทำให้รู้สึกว่าพื้นของทางเดินเกิดอาการสั่นไปมา จึงรีบเดินลงจากทางเชื่อมสถานีรถไฟฟ้า เพราะกลัวว่าอาจเกิดความไม่ปลอดภัยขึ้นได้ ซึ่งชาวต่างชาติเป็นจำนวนมากที่อยู่ในเหตุการณ์วันนั้น ต่างรีบลงจากทางเชื่อมนั้นเช่นกัน

ขณะที่ผู้คนส่วนใหญ่โดยเฉพาะวัยรุ่นหนุ่มสาวชาวไทย ยังคงเดินอยู่บนทางเชื่อมดังกล่าวโดยไม่รู้สึกอะไร

กรณีดังกล่าวกรุงเทพมหานครเป็นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการดูแลรถไฟฟ้าบีทีเอส ตลอดจนส่วนต่อขยายอื่น ซึ่งรวมถึงทางเชื่อม หรือวอล์กเวย์ด้วยนั้น ได้มองเห็นปัญหานี้หรือไม่ เพราะเรื่องในลักษณะนี้เป็นเรื่องที่จะต้องเตรียมการเพื่อป้องกันภัยอันตรายที่อาจจะเกิดขึ้นได้ เช่น หากมีผู้ใช้ทางเชื่อมดังกล่าวในจำนวนที่มากจนอาจจะเกินกว่าที่โครงสร้างของทางเชื่อมจะสามารถรองรับได้ การมีมาตรการที่จะป้องกันอันตรายที่อาจเกิดจากการใช้ทางเชื่อม เช่น การแจ้งเตือน หรือการจำกัดปริมาณของผู้ใช้ทางเชื่อมไม่ให้เกินกว่าที่ทางเชื่อมจะสามารถรองรับได้ เป็นสิ่งจำเป็นที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องดำเนินไว้ก่อน

เรื่องทำนองนี้หลายท่านอาจเห็นว่าเป็นเรื่องวิตกกังวลเกินไปหรือไม่ แต่คงต้องยอมรับว่า โดยทั่วไปชาวต่างชาติมักให้ความสำคัญกับเรื่องมาตรฐานความปลอดภัยและสวัสดิภาพในชีวิต ทรัพย์สิน ในระดับที่สูงกว่าคนไทย ซึ่งเห็นได้จากการที่เมื่อมีประกาศหรือข้อกำหนดที่เกี่ยวกับความปลอดภัยในที่สาธารณะ มักได้รับการปฏิบัติอย่างเคร่งครัดโดยไม่มีข้อยกเว้น อีกทั้งประชาชนโดยส่วนใหญ่ต่างเห็นความสำคัญในเรื่องของการป้องกันภัยพิบัติมากกว่าการไปตามแก้ปัญหาหลังเกิดเหตุ

สังคมไทยโดยรวมอาจไม่ค่อยให้ความสำคัญกับเรื่องดังกล่าวมากนัก เช่น ในศูนย์การค้ามักไม่ค่อยปรากฏว่าเจ้าของสถานที่ได้จัดให้มีแผนที่หรือป้ายที่จะบอกทางออกฉุกเฉินที่ชัดเจนให้กับประชาชนได้รับทราบ หรือสถานบันเทิงหลายแห่งไม่มีทางออกฉุกเฉิน กระทั่งเคยเกิดเหตุไฟไหม้ในคืนปีใหม่เมื่อหลายปีก่อน จนทำให้มีผู้เสียชีวิตจำนวนมาก

การมองเห็นปัญหาที่อาจเกิดขึ้น และมีมาตรการที่เหมาะสมเพื่อป้องกันปัญหา จึงเป็นสิ่งที่หน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้องควรเข้ามาดำเนินการ เพื่อไม่ให้ช่วงเวลาที่ทุกคนควรจะมีความสุขในการเฉลิมฉลองต้องจบลงด้วยความเสียใจ