กลยุทธ์ปรับตัวธุรกิจธนาคารไตรมาส 1/2557

ท่ามกลางภาวะเศรษฐกิจที่ผันผวนในปี 2556 ธนาคารพาณิชย์ไทยยังสามารถรักษาอัตราการขยายตัวของกำไรสุทธิในระดับสูงได้อย่างต่อเนื่อง ผ่านการผลักดันสินเชื่อให้เติบโตได้ตามเป้าหมาย และรักษาระดับอัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์ที่ก่อให้เกิดรายได้ (NIM) รวมทั้งการสร้างรายได้จากค่าธรรมเนียม

อย่างไรก็ตาม ศูนย์วิจัยกสิกรไทยคาดว่าในไตรมาสแรกของปี 2557 ธนาคารพาณิชย์คงต้องเผชิญความท้าทายจากภาวะเศรษฐกิจในประเทศที่อาจชะลอตัวต่อเนื่อง รวมถึงสถานการณ์ทางการเมืองที่ยังไม่มีความแน่นอน ส่งผลให้รายได้ดอกเบี้ยและรายได้ที่มิใช่ดอกเบี้ยมีแนวโน้มเติบโตชะลอลง

ทั้งนี้ คาดว่าสินเชื่อไตรมาสแรกปี 2557 จะเติบโตชะลอลงจากช่วงเดียวกันปีก่อน เนื่องจากการบริโภคและการลงทุนของภาคเอกชนที่ไม่สดใสนัก โดยคาดว่าสินเชื่อน่าจะเติบโตได้ 8.5% เทียบกับ 12.4% ณ สิ้นไตรมาส 1/2556 ส่วนอัตราส่วนผลตอบแทนจากสินทรัพย์ที่ก่อให้เกิดรายได้สุทธิ (NIM) จะเริ่มได้รับผลกระทบจากการทยอยลดอัตราดอกเบี้ยเงินกู้และเงินฝากในช่วงท้ายปี 2556 ขณะที่ต้นทุนทางการเงินยังปรับลดลงไม่ได้ เนื่องจากหลายธนาคารมีต้นทุนจากการออกแคมเปญเงินฝากประจำในปี 2556 อยู่ ส่งผลให้อัตราส่วนผลตอบแทนจากสินทรัพย์ที่ก่อให้เกิดรายได้สุทธิ (NIM) ลดลงเหลือ 3% และคาดว่าทั้งปีจะทรงตัวใกล้เคียงค่าเฉลี่ยปี 2556 ที่ 3%

สำหรับรายได้ค่าธรรมเนียม ศูนย์วิจัยกสิกรไทยคาดว่าจะเติบโตเป็นตัวเลขหลักเดียว ต่อเนื่องจากไตรมาสสุดท้าย ปี 2556 โดยเฉพาะค่าธรรมเนียมจากลูกค้ารายย่อยที่ได้จากธุรกิจบัตร ธุรกิจหลักทรัพย์ การจัดการกองทุน และการขายประกัน เป็นต้น ถือเป็นอัตราที่ชะลอลงอย่างมีนัยสำคัญ

ท่ามกลางผลกระทบจากเศรษฐกิจที่อาจส่งผลต่อการสร้างรายได้ของธนาคารตลอดทั้งปี 2557 ธนาคารพาณิชย์จึงต้องปรับกลยุทธ์เพื่อให้สามารถรักษาการเติบโตของกำไรสุทธิ ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญในการสร้างความแข็งแกร่งของเงินกองทุนให้เพียงพอรองรับข้อกำหนดของหลักเกณฑ์ Basel III ในอนาคต ประกอบด้วย

ชะลอการแข่งขันด้านราคา โดยอาจเน้นการทำตลาดกับลูกค้าเฉพาะกลุ่มมากขึ้น รวมทั้งการปล่อยสินเชื่อจะเน้นคุณภาพของสินเชื่อมากกว่าการใช้กลยุทธ์ด้านราคาเพื่อขยายฐานลูกค้า รวมทั้งการแข่งขันด้านราคาในส่วนค่าธรรมเนียมก็คงลดลงเช่นกัน ทำให้การออกแคมเปญผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ แต่ละธนาคารคงต้องพิจารณาระหว่างประโยชน์และต้นทุนส่วนเพิ่มอย่างละเอียดมากขึ้น

เน้นการสร้างรายได้เพิ่มขึ้นผ่านการปล่อยสินเชื่อที่มีอัตราผลตอบแทนสูง หลังจากใช้กลยุทธ์นี้มาช่วง 12 ปีที่ผ่านมา ที่เน้นการปล่อยสินเชื่อผู้ประกอบการขนาดเล็กและสินเชื่อลูกค้าบุคคลรายย่อย ที่ผลตอบแทนสูงมากขึ้น หนุนการสร้างรายได้ดอกเบี้ยของธนาคารได้ในภาวะที่ความต้องการสินเชื่อชะลอลงในปี 2557 นี้ แม้จะต้องดำเนินการควบคู่ไปกับการประเมินความเสี่ยงของลูกค้าที่รัดกุมมากขึ้น และการประเมินกลุ่มลูกค้าเป้าหมายที่มีศักยภาพและเสถียรภาพของกระแสรายรับด้วย

รักษาการเติบโตของค่าธรรมเนียม เนื่องจากรายได้ค่าธรรมเนียมจากลูกค้ารายย่อยที่เคยเป็นฐานรายได้สำคัญมีโอกาสชะลอตามภาวะเศรษฐกิจ โดยอาจจะเน้นค่าธรรมเนียมจากภาคธุรกิจที่มีโอกาสเติบโต อาทิ ค่าธรรมเนียมจากธุรกิจการค้าต่างประเทศ ค่าธรรมเนียมจากการโอนเงิน รวมถึงรายได้ค่าธรรมเนียมที่ไม่อ่อนไหวต่อวัฏจักรเศรษฐกิจ เช่น ค่าธรรมเนียมจากการรับชำระค่าสาธารณูปโภคต่างๆ เช่น ค่าน้ำ ค่าไฟ เป็นต้น นอกเหนือไปจากการขยายฐานลูกค้า เพื่อเป็นอีกแนวทางหนึ่งในการเพิ่มรายได้ค่าธรรมเนียม

เน้นการพัฒนากระบวนการกลั่นกรองและติดตามความเสี่ยงเพื่อลดต้นทุนจากการตั้งสำรองหนี้สูญในอนาคต อาทิ การใช้ประโยชน์จากข้อมูลของเครดิตบูโร และพฤติกรรมทางการเงินของลูกค้า เพื่อประกอบการพิจารณาการปล่อยและติดตามสินเชื่อมากขึ้น นอกจากช่วยลดการตั้งสำรองหนี้สูญในอนาคตแล้ว ยังช่วยลดต้นทุนค่าใช้จ่ายอื่นที่เกี่ยวกับการบริหารจัดการสินทรัพย์ด้อยคุณภาพลงได้อีกด้วย