เคล็ดลับมัดใจ

ท่ามกลางกระแสรุกตลาดอาเซียน หลายคนอาจมุ่งเน้นแต่การวางกลยุทธ์ทางธุรกิจ แสวงหาผลประโยชน์ที่ตีค่าออกมาเป็นเม็ดเงิน จนหลงลืมไปว่ากว่าจะก้าวไปสู่ความสำเร็จทางธุรกิจได้นั้น หลายครั้งเป็นเรื่องของความสัมพันธ์ ความเข้าใจระหว่างคนด้วยกัน ที่เมื่อไว้วางใจกัน พูดคุยด้วยภาษาเดียวกันแล้ว เรื่องยากก็กลายเป็นเรื่องง่ายได้

อัจฉรา จุ้ยเจริญ กรรมการผู้จัดการ บริษัท แอคคอมแอนด์อิมเมจ อินเตอร์เนชั่นแนล โค้ชผู้บริหารผู้คร่ำหวอดในแวดวงการทำงานหลากวัฒนธรรม มองว่า เมื่อเปิดประชาคมอาเซียนอย่างเต็มตัว คนไทยจะต้องทำงานร่วมกับคนต่างชาติมากขึ้น ดังนั้นความเข้าอกเข้าใจวัฒนธรรม จึงเป็นสิ่งจำเป็น เพื่อไม่ให้คนชาติอื่นรู้สึกว่า คนไทยดูแลคนไทยด้วย กันดีกว่า

อาจารย์เจี๊ยบยกตัวอย่างให้เห็นภาพว่า โดยทั่วไปเมื่อต้องอยู่ร่วมกับคนหลายชาติ คนเรามักจะพูดคุยกับคนที่พูดกับเรารู้เรื่องมากที่สุด ซึ่งหากเป็นผู้บริหารจะต้องคิดต่อว่า จะดูแลลูกน้องที่พูดคนละภาษากับตนเองได้อย่างไร เพื่อไม่ให้พวกเขารู้สึกว่า เจ้านายไม่ยุติธรรม จะดูแลเรื่องสวัสดิการ ให้คนต่างชาติอย่างไร ให้รู้สึกว่า มีความเท่าเทียมกับคนไทย ไร้ความ เหลื่อมล้ำ

หากองค์กรไทยสามารถสร้างความรู้สึกถึงความเท่าเทียมเหล่านี้ได้ ก็เชื่อว่าจะสามารถดึงคนเก่งๆ จากต่างประเทศให้เข้ามาทำงานกับองค์กรได้มากขึ้น แต่หากทำไม่ได้ ก็มีแนวโน้มว่า อาจจะสูญเสียคนที่มีศักยภาพให้กับองค์กรอื่น

เมื่อถามถึงการเตรียมความพร้อมสำหรับการรวมประชาคมอาเซียนนั้น อาจารย์เจี๊ยบให้คำแนะนำแก่คน 2 กลุ่มหลัก คือ กลุ่มแรกคือคนที่ยังทำงานในประเทศไทย แต่จำเป็นต้องทำงานร่วมกับชาวต่างชาติมากขึ้น ซึ่งองค์กรจะต้องให้ความรู้เรื่องประชาคมอาเซียน พร้อมอัพเดตความคืบหน้าด้านนโยบายต่างๆ ของกลุ่มอาเซียนแก่บุคลากรกลุ่มนี้มากขึ้น เพื่อจะได้เข้าใจถึงการเปลี่ยนแปลงและผลกระทบต่างๆ ที่จะตามมา

ขณะเดียวกัน ก็ต้องติดอาวุธด้านภาษา ไม่ว่าจะเป็นภาษาอังกฤษ หรือภาษาของประเทศเพื่อนบ้าน โดยพิจารณาว่า จะต้องทำงานกับคนชาติไหนบ้าง

“ควรจะสื่อสารด้วยภาษาอังกฤษได้ อาจไม่ต้องถึงกับสำเนียงเหมือนฝรั่งเจ้าของภาษา แต่ต้องสื่อสารเพื่อทำให้สามารถทำงานร่วมกันได้”

แต่หากอยากจะสื่อสารได้อย่างมีประสิทธิภาพ คนพูดรู้ คนฟังเข้าใจ แค่พูดภาษาต่างประเทศได้อย่างเดียวก็คงไม่พอ เพราะจะต้องเข้าใจวัฒนธรรมของผู้ที่ตนเองสื่อสารให้ได้ด้วย เช่น คนบางชาติต้องการให้เรียกชื่อต้น บางคนให้เรียกนามสกุล ตลอดจนวิธีการพูดกับคนแต่ละชาติก็ยังแตกต่างกัน

“ชาวสิงคโปร์ชอบให้พูดตรงๆ ไม่ต้องอ้อมค้อม แต่คนญี่ปุ่นต้องการให้พูดสุภาพ มีวิธีการพูดแบบนักการทูต หรืออาจเรียกได้ว่า แค่รู้ภาษาไม่ได้ ต้องรู้ด้วยว่าจะพูดอะไร และพูดอย่างไรด้วย”

ในส่วนของผู้บริหารที่ต้องออกไปทำงานในต่างประเทศนั้น อาจารย์เจี๊ยบบอกว่า ต้องพยายามทำความเข้าใจธรรมชาติของคนท้องถิ่นว่าเป็นอย่างไร เพื่อจะมัดใจคนเหล่านี้ให้ได้ เช่น ชาวฟิลิปปินส์ให้ความสำคัญกับผู้สูงอายุ เมื่อมีการมอบรางวัล ก็จะชอบจัดงานแนวบันเทิง เป็นกันเอง ร้องรำทำเพลง

ส่วนชาวพม่าจะเป็นคนประหยัด ไม่สุรุ่ยสุร่าย จะไม่ใช้เงินไปกับสิ่งที่ไม่สำคัญ ดังนั้น หากมีแผนเจาะตลาดประเทศพม่า ก็ไม่ควรกำหนดภาพลักษณ์แบรนด์ระดับพรีเมียม เพราะอาจจะทำตลาดลำบาก

สุดท้าย อาจารย์เจี๊ยบได้ทิ้งข้อคิดสำหรับนักบริหารที่ต้องทำงานกับคนที่มีความแตกต่างด้านวัฒนธรรมมากขึ้นว่า เมื่อไปทำงานต่างประเทศ หากเคยเป็นคนพูดเก่ง สั่งเก่ง ก็ต้องปรับตัวเป็นคนถามเก่ง เรียนรู้ให้เยอะที่สุด ใช้ภาษาอังกฤษแบบง่ายๆ ที่ชาวบ้านเข้าใจได้ อย่าพยายามสร้างความประทับใจ ทำให้ตัวเองดูดีด้วยการใช้ศัพท์สูงๆ

“หากอยากจะซื้อใจคนอื่น ก็ต้องล้างใจตัวเอง ต้องศึกษาทำ ความเข้าใจคนท้องถิ่น สิ่งที่เคยใช้กับคนไทยได้สำเร็จ อาจจะใช้ไม่ได้ ที่อื่น”