วันเต๊ด

31 ต.ค. 2557 เป็น “วันเต๊ด” หรือปีใหม่ของเวียดนาม ซึ่งตรงกับ “วันตรุษจีน” ถือเป็นประเพณีสำคัญของคนเวียดนาม

แต่แทนที่จะอยู่ในบรรยากาศรื่นเริงและเฉลิมฉลองเทศกาลปีใหม่ คนเวียดนามนับแสนกลับได้รับข่าวร้ายเป็นของขวัญ นั่นคือ พวกเขาจะไม่ได้รับโบนัสเหมือนที่เคยได้ทุกๆ ปี และอีกกว่าหมื่นรายที่อาจจะไม่ได้รับค่าแรงบางส่วนจากการทำงานในปีที่แล้ว

โดยมีสาเหตุมาจากภาวะเศรษฐกิจของเวียดนามที่ตกต่ำ ส่งผลให้บริษัทจำนวนมากประสบชะตากรรมล้มละลาย

ข้อมูลของกระทรวงแรงงานเวียดนามที่เปิดเผยเมื่อวันที่ 17 ม.ค.พบว่า มีแรงงานเวียดนามกว่า 1.18 แสนคน จากบริษัท 420 แห่ง ในพื้นที่ 4 จังหวัดภาคเหนือ ได้แก่ บั๊กนิญ ไฮเซือง ฟู่โตว ทัญฮวา จะไม่ได้รับโบนัสในช่วงเทศกาลเต๊ดปีนี้

ส่วนแรงงานอีก 2.56 แสนคน จากวิสาหกิจ 595 แห่ง ใน 6 จังหวัดภาคเหนือ ได้แก่ บั๊กนิญ ฮวาบิญ ไฮเซือง ทายบิญ ทัญฮวา ฟู่โตว และอีก 2 จังหวัดในภาคกลาง ได้แก่ กวางจิ กอนตูม ก็จะไม่ได้รับโบนัสปีใหม่เช่นกัน

ตง ฟาน ไล เจ้าหน้าที่กระทรวงแรงงาน กล่าวกับเว็บไซต์ข่าวทังเนียนห์ของเวียดนาม ว่า ปี 2556 ถือเป็นปีที่ย่ำแย่สำหรับภาคธุรกิจ และขณะนี้มีบริษัท 79 แห่ง ใน 22 เมืองและจังหวัด ติดหนี้เงินเดือนพนักงาน 10,168 คน รวมเป็นเงินประมาณ 7.57 หมื่นล้านด่อง และนี่เป็นหนึ่งในสารพัดเหตุผลที่ทำให้การจ่ายเงินโบนัสในช่วงวันเต๊ดลดลงในปีนี้

แต่อีกด้านของเหรียญก็ยังมีเรื่องให้คนเวียดนามชื่นใจขึ้นมาบ้าง เพราะเงินโบนัสในช่วงเทศกาลเต๊ดปีนี้ของหลายๆ บริษัทมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นจากปีที่แล้ว

จากรายงานพบว่า วิสาหกิจจำนวน 2,000 ราย ที่รวมการจ้างงานในเวียดนามทั้งหมดประมาณ 2.5 ล้านตำแหน่ง ส่วนใหญ่มีแผนจ่ายโบนัสให้พนักงานในช่วงเต๊ดเฉลี่ยเท่ากับเงินเดือน 1 เดือนต่อคน หรือคิดเป็นเงินประมาณ 4.4 ล้านด่อง (ราว 209 เหรียญสหรัฐ) เพิ่มขึ้นประมาณ 20% จากปีที่แล้ว

ขณะที่บริษัทจากต่างชาติจ่ายเงินโบนัสช่วงตรุษเวียดนามมากที่สุดอยู่ที่ 709 ล้านด่อง หรือประมาณ 33,677 เหรียญสหรัฐ ซึ่งเป็นบริษัทต่างชาติที่ลงทุนในนครโฮจิมินห์ ซิตี้

สำหรับบริษัทเอกชนที่จ่ายเงินโบนัสมากเป็นอันดับ 2 อยู่ที่ 450 ล้านด่อง หรือประมาณ 21,375 เหรียญสหรัฐ ตามด้วยบริษัทที่รัฐร่วมทุนจ่ายโบนัสงามเป็นอันดับ 3 โดยตัวเลขอยู่ที่ 299 ล้านด่อง หรือ 14,202 เหรียญสหรัฐ ขณะที่รัฐวิสาหกิจที่จ่ายเงินโบนัสเลิศหรูสุดอยู่ที่ 87 ล้านด่อง หรือราวๆ 4,132 เหรียญสหรัฐ

การได้โบนัสน้อยลงไม่ใช่เรื่องเศร้าของลูกจ้างเพียงฝ่ายเดียว เพราะนายจ้างหลายรายก็ลำบากไม่แพ้กัน เจ้าของธุรกิจบางคนต้องไปยืมเงิน เพื่อนำมาจ่ายโบนัสวันเต๊ด หรือเงินโชคดีให้พนักงาน เพราะเข้าใจดีว่าเงินก้อนนี้สำคัญต่อลูกจ้างมากขนาดไหน

ที่คาดไม่ถึง คือ มีบริษัทอีกจำนวนไม่น้อยที่ไม่ได้จ่ายโบนัสเป็นตัวเงิน แต่จ่ายสินน้ำใจให้พนักงานในรูปแบบอื่นๆ แทน เช่น ซอสพริก อิฐก่อสร้าง กางเกงขาสั้น

อย่างไรก็ตาม กฎหมายของกระทรวงแรงงานเวียดนามกำหนดกฎระเบียบเรื่องการจ่ายโบนัสเฉพาะที่เป็นตัวเงิน แต่ยังไม่มีข้อกำหนดเกี่ยวกับโบนัสที่อยู่ในรูปสิ่งของอื่นๆ และกระทรวงแรงงานก็ส่งเสริมให้วิสาหกิจจ่ายโบนัสแก่พนักงานเป็นเงินสด แทนที่จะให้เป็นของขวัญต่างๆ