การพิสูจน์ความจริง

ช่วงนี้มีข่าวแกนนำม็อบ กปปส.หลายคนถูกลอบยิง ลอบฆ่า ลอบทำร้ายร่างกาย รวมถึงปาระเบิด โดยมีผู้ถึงแก่ความตายเป็นรายวัน ซึ่งท่านผู้อ่านก็คงทราบดีอยู่แล้ว แต่ทนายคลายทุกข์คงจะไม่มาวิเคราะห์ถึงสาเหตุการตาย ว่ามาจากเรื่องส่วนตัวหรือเหตุการเมือง แต่จะมาพูดถึงการพิสูจน์ความจริงและพยานหลักฐานต่างๆ ว่าในทางปฏิบัติตำรวจ อัยการ ศาล ทำกันอย่างไร เนื่องจากผู้ชุมนุม กปปส.ก็อ้างว่าพยานหลักฐานชัดเจน ตำรวจยัดอาวุธใส่ในรถของผู้ชุมนุม ตำรวจไม่ยอมติดตามจับกุมคนร้าย เป็นต้น ทนายคลายทุกข์โดยตัวผมเองทำคดีเกี่ยวกับชีวิตและร่างกายมาหลายคดี คดีฆ่าคนตายโดยไตร่ตรองไว้ก่อน คดีช่างกลปทุมวันและช่างกลอุเทนถวายยิงกันตาย เป็นต้น จะขอนำเสนอการพิสูจน์ความจริง ดังนี้

1.ความจริงกับความเท็จคืออะไร ความเท็จ หมายถึง ไม่เป็นไปตามข้อเท็จจริง เช่น การบิดข้อเท็จจริงจากดำเป็นขาว จากขาวเป็นดำ หรือจากดำเป็นเทา อันเป็นการผิดไปจากความเป็นจริง เมื่อ 23 วันที่ผ่านมา ผมไปขึ้นศาลจังหวัดแห่งหนึ่ง มีคดีปล้นเซเว่นฯ ร้านสะดวกซื้อ อัยการนำภาพวงจรปิดซักถามพยานตำรวจ ตำรวจอธิบายความเกี่ยวกับคนร้ายว่ามี 2 คน ศาลพิจารณาจากภาพวงจรปิดที่ส่งศาล เห็นมีคนร้ายเพียงคนเดียว ศาลเริ่มสงสัยและถามตำรวจว่า เบิกความ 2 คน ทำไมวงจรปิดมีคนร้ายเพียงคนเดียว ตำรวจอ้างว่าอีกภาพหนึ่งไม่ได้นำมาส่งศาล ก็ทำให้ศาลเห็นพิรุธในการสืบพยาน เพราะลักษณะของการเบิกความขัดต่อพยานวัตถุ (ภาพวงจรปิด) ซึ่งอาจเป็นประโยชน์ต่อจำเลยในการต่อสู้คดี ถ้าศาลมีข้อสงสัยตามสมควร ศาลก็จะพิจารณาพิพากษายกฟ้องจำเลย ความสำคัญผิดในข้อกฎหมายหรือความเข้าใจในข้อกฎหมายที่แตกต่างกันไม่ถือว่าเป็นเรื่องเท็จหรือเรื่องจริง เป็นเพียงมุมมองทางกฎหมายที่แตกต่างกันเท่านั้น เช่น มุมมองเกี่ยวกับการเลือกตั้งระหว่างพรรคเพื่อไทยกับคณะกรรมการการเลือกตั้งทั้ง 5 คน เป็นต้น

2.พยานบุคคลที่จะเป็นประโยชน์ในการพิสูจน์ความผิดจำเลย ต้องเป็นประจักษ์พยานหรือพยานแวดล้อมที่อยู่ใกล้ชิดกับเหตุการณ์ จึงจะสามารถรับฟังเป็นพยานหลักฐานพิสูจน์ความผิดจำเลยได้ พยานบอกเล่าต้องห้ามมิให้รับฟังเป็นพยานหลักฐานพิสูจน์ความผิดจำเลย ยกเว้นเข้าเงื่อนไขตามที่กฎหมายกำหนด เช่น มีความจำเป็นไม่สามารถนำตัวพยานมายืนยันข้อเท็จจริงในศาลได้ เนื่องจากถูกฆ่าตายหรือเกรงกลัวอิทธิพล จะนำคำให้การของพยานในชั้นพนักงานสอบสวนมาประกอบกับพยานหลักฐานอื่นของโจทก์ สามารถรับฟังลงโทษจำเลยได้ หลายคนถามว่า ประจักษ์พยานหมายถึงอะไร หมายถึง พยานที่ได้เห็นเหตุการณ์ด้วยตนเองโดยตรง เช่น อยู่ในที่เกิดเหตุใกล้ชิดกับคนร้าย เห็นคนร้ายใช้อาวุธปืนยิงผู้ตายหรือได้ยินคนร้ายร่วมกันวางแผนเพื่อฆ่าผู้ตาย เป็นต้น พยานแวดล้อม หมายถึง พยานเชิงเหตุผลที่ใกล้ชิดกับเหตุการณ์ เช่น ก่อนยิง เห็นคนร้ายเดินเข้าไปต่อว่าผู้ตายด้วยถ้อยคำรุนแรง หรือหลังจากยิงผู้ตายแล้วเห็นคนร้ายถืออาวุธปืนเปื้อนเลือดอยู่บริเวณที่เกิดเหตุ เป็นต้น

พยานแวดล้อมเป็นพยานที่ไม่ได้เห็นเหตุการณ์ขณะจำเลยลงมือกระทำความผิด แต่เห็นเหตุการณ์ก่อนหรือหลังกระทำความผิด มีประโยชน์ในการพิจารณาคดี คือ นำมาประกอบกับพยานหลักฐานอื่น รับฟังลงโทษจำเลยได้ เช่น คดีหมอวิสุทธิ์ ฆ่าหั่นศพหมอผัสพร ไม่มีพยานเห็นขณะฆ่า แต่มีพยานหลักฐานอื่นเกี่ยวกับเนื้อและชิ้นส่วนร่างกายของผู้ตายจำนวนมากและมีภาพวงจรปิด เช่น จำเลยพาผู้ตายไปก่อนเกิดเหตุเพียงเล็กน้อย รวมทั้งจดหมายลางานเท็จ เมื่อนำมาประกอบกันจึงเชื่อว่าจำเลยคือคนร้ายในคดีนี้ เป็นต้น พยานบอกเล่า หมายถึง พยานที่รับฟังคำพูดของคนอื่นแล้วเอามาเล่าต่อ ชาวบ้านเรียกว่าข่าวลือ ประเทศไทยตอนนี้ข่าวลือมีเยอะมาก โดยเฉพาะทางออนไลน์เชื่อถือไม่ได้เลย ไม่มีประโยชน์ในการพิจารณาคดีในการพิสูจน์ความจริงโดยเฉพาะคดีอาญา

3.พยานวัตถุ เช่น กล้องวงจรปิด มีประโยชน์มากในการพิสูจน์ความจริง คดีปล้นเซเว่นอีเลฟเว่น คดีโยนระเบิด คดียิงกันที่วัดศรีเอี่ยม ถ้ามีวงจรปิดชัดเจน เห็นหน้า เห็นรูปพรรณคนร้าย เห็นทะเบียนรถ จะทำให้การพิสูจน์ความผิดจำเลยง่ายขึ้นเป็นอย่างมาก เพราะพยานวัตถุมีน้ำหนักน่าเชื่อถือมากกว่าพยานบุคคล พยานบุคคลกลับคำให้การได้ สาเหตุอาจมาจากหลายอย่าง เช่น รับเงิน ล้มคดี กลัวอิทธิพล ก็อาจกลับคำให้การได้ ทำให้รูปคดีเปลี่ยนไป ยิ่งคดีสำคัญทางการเมืองคู่กรณีใหญ่ทั้งคู่ มีอิทธิพลทางการเมือง ยิ่งทำให้ไม่กล้าเบิกความตามความเป็นจริง คดียิงกันที่วัดศรีเอี่ยมจะต้องมีพยานซึ่งเป็นผู้ถ่ายคลิปวิดีโอ มาเบิกความรับรองวัตถุพยานเพื่อให้มีน้ำหนักว่าได้ถ่ายจริงในเวลาเกิดเหตุ ไม่มีการตัดต่อ จึงจะทำให้วัตถุพยานมีความน่าเชื่อถือ ส่วนตัวผมคิดว่าชาวต่างชาติที่ถ่ายไว้จะกล้าเบิกความหรือเปล่า เพราะทุกคนก็กลัวตาย ยกเว้นแกนนำม็อบที่ไม่กลัวตาย พร้อมที่จะเรียกร้องประชาธิปไตยต่อไป ดังนั้น ถ้าคนถ่ายคลิปไม่ยอมมารับรองคลิป จำเลยให้การปฏิเสธ โจทก์ต้องมีหน้าที่นำสืบ ซึ่งก็ไม่ใช่เรื่องง่ายเหมือนกันที่จะรับฟังลงโทษจำเลยได้ง่ายๆ แต่ที่ให้ความเห็นก็ไม่ได้ชักชวนให้ไปใช้ศาลเตี้ยนะครับ ผู้เสียหายหรือตำรวจก็ควรจะค้นหาพยานหลักฐานอื่นมาชดเชยพยานหลักฐานที่ขาดหายไป ไปไล่หาวงจรปิดตามบ้านเรือน ร้านค้าเอกชน ก็อาจจะได้ประโยชน์นะครับ แต่เหนื่อยหน่อย

สุดท้ายนี้ ทนายคลายทุกข์หวังว่าตำรวจไทยจะสืบสวนจับกุมคนร้ายมาดำเนินคดีได้ในเร็ววันนะครับ ผมเชื่อมือตำรวจไทยอยู่แล้ว

ตัวบทกฎหมายอ้างอิง

ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา

มาตรา 226 พยานวัตถุ พยานเอกสาร หรือพยานบุคคล ซึ่งน่าจะพิสูจน์ได้ว่าจำเลยมีผิดหรือบริสุทธิ์ ให้อ้างเป็นพยานหลักฐานได้ แต่ต้องเป็นพยานชนิดที่มิได้เกิดขึ้นจากการจูงใจ มีคำมั่นสัญญา ขู่เข็ญ หลอกลวงหรือโดยมิชอบประการอื่น และให้สืบตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้หรือกฎหมายอื่นอันว่าด้วยการสืบพยาน