เปิดแผนสำรองขนส่งทางรอดผู้ประกอบการ

วงศ์สุภัทร คงสวัสดิ์

ช่วงสถานการณ์ฉุกเฉินทั้งเหตุการณ์น้ำท่วมปลายปี 2554 การชุมนุมทางการเมือง และเหตุไม่คาดคิดที่เกิดขึ้นเป็นระยะๆ ส่งผลต่อการขนส่งสินค้าทั้งทางบกและทางเรืออย่างมาก ทำให้ผู้ประกอบการต้องวางแผนบริหารจัดการสินค้า

ล่าสุด เกิดกรณีกลุ่มผู้ชุมนุมเดินทางไปปิดกรมศุลกากร และส่งผลต่อเส้นทางขนส่งเข้าท่าเรือกรุงเทพ (คลองเตย) เมื่อวันที่ 14 ม.ค. ทำให้การเตรียมการต่างๆ ถูกหยิบยกขึ้นมาพิจารณาทันที แต่สถานการณ์ก็คลี่คลายเมื่อกลุ่มผู้ชุมนุมเดินทางกลับ ส่งผลให้การขนส่งสินค้าเข้าสู่ภาวะปกติ

อย่างไรก็ตาม หากมีการปิดท่าเรือคลองเตย ที่เป็นแหล่งขนถ่ายสินค้าหลักของกรุงเทพฯ แผนที่รองรับไว้คือ เรือที่ยังไม่ได้จอด หรือยังไม่ได้ขนสินค้าลงจากเรือจะสามารถไปใช้ท่าเรือเอกชนบริเวณพระประแดง ปู่เจ้าสมิงพราย ที่มีอยู่ 4 แห่งได้ หรือหากผู้ประกอบการขนส่งสินค้าทางเรือต้องการย้ายไปใช้ท่าเรือแหลมฉบังก็ได้

ร.อ.สุทธินันท์ หัตถวงษ์ ผู้อำนวยการท่าเรือแหลมฉบัง การท่าเรือแห่งประเทศไทย (กทท.) ระบุว่า ท่าเรือแหลมฉบังสามารถรองรับตู้สินค้าได้เต็มศักยภาพถึง 7.8 ล้านทีอียู ขณะที่ปัจจุบันมีตู้สินค้าผ่านท่าเรือเพียง 6 ล้านทีอียูเท่านั้น และหากมีการปิดท่าเรือกรุงเทพจริง ก็มีแผนประสานงานนำเรือเข้าเทียบท่าได้

ด้าน ร.ต.ทรงธรรม จันทประสิทธิ์ ผู้อำนวยการท่าเรือกรุงเทพ กทท. กล่าวว่า แผนรองรับกรณีเกิดเหตุฉุกเฉินนั้น กทท.จะประสานเจ้าหน้าที่ตำรวจจราจร สน.ท่าเรือ สำนักงานเขตคลองเตย การทางพิเศษแห่งประเทศไทย (กทพ.) สายการเดินเรือ เพื่อให้ช่วยอำนวยความสะดวกกรณีที่มีเรือเต็มท่าเรือ และประสานให้เรือที่ต้องการเข้าท่าเรือไปจอดท่าเรือแหลมฉบังหรือท่าเรือเอกชนในบริเวณใกล้เคียง ซึ่งมีค่าที่จอดเรือใกล้เคียงกัน ผู้ประกอบการจะมีค่าใช้จ่ายเพิ่มไม่มากนัก แต่อาจจะมีค่าใช้จ่ายอื่นๆ เพิ่ม เช่น ค่าเคลื่อนย้ายหรือขนย้ายประมาณ 20% จากค่าใช้จ่ายปกติ

“คาดว่าหลายฝ่ายคงทยอยขนส่งสินค้าไว้บ้างแล้วในช่วงที่ผ่านมา ทำให้มีผู้ใช้บริการท่าเรือลดลงเหลือ 70% จากปกติ” ร.ต.ทรงธรรม กล่าว

ด้านสภาผู้ส่งสินค้าทางเรือแห่งประเทศไทย (สรท.) นพพร เทพสิทธา ประธาน สรท. กล่าวว่า ปกติ สรท.จะประสานหน่วยงานรัฐและแจ้งข่าวสารให้สมาชิกทราบ เพื่อให้สมาชิกวางแผนการทำงาน และติดตามสถานการณ์ฉุกเฉินและสถานการณ์การชุมนุมอย่างใกล้ชิด ทำให้ไม่กระทบต่อธุรกิจ แต่อาจติดขัดบ้างหากท่าเรือกรุงเทพไม่สามารถเปิดทำการได้ เพราะต้องย้ายไปนำสินค้าลงจากเรือที่ท่าเรือแหลมฉบัง ทำให้ค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้น 2030%

อย่างไรก็ตาม ก่อนหน้านี้ สรท.ได้ประเมินระดับความรุนแรงของสถานการณ์ทางการเมืองเป็นระดับ 4 แต่ปัจจุบันอยู่ที่ 00 บวก และไม่ถึงระดับที่ 1 หรือการชุมนุมไม่กระทบต่อการขนส่งสินค้าและการทำธุรกรรม การดำเนินงานทุกอย่างจึงปกติดี

ด้านการขนส่งสินค้าทางบกนั้น ยู เจียรยืนยงพงศ์ ประธานสหพันธ์การขนส่งทางบกแห่งประเทศไทย กล่าวว่า ช่วงน้ำท่วมใหญ่ปลายปี 2554 พื้นที่ที่รถใหญ่เข้าไปส่งของไม่ได้ ผู้ประกอบการจะจัดรถเล็กเข้าไปส่งแทน ทำให้ต้นทุนค่าขนส่งเพิ่มเล็กน้อย แต่หากมีการปิดท่าเรือกรุงเทพก็สามารถใช้ท่าเรือเอกชนแทนได้ แต่หากย้ายไปขนถ่ายสินค้าที่ท่าเรือแหลมฉบัง ค่าใช้จ่ายด้านการขนส่งเพิ่มขึ้น 6,0006,500 บาทต่อเที่ยว หรือหากย้ายไปที่สถานีบรรจุและแยกสินค้ากล่องที่ลาดกระบังของการรถไฟแห่งประเทศไทย จะมีค่าใช้จ่ายเที่ยวละประมาณ 1,000 บาท

“เมื่อเกิดเหตุการณ์ที่ส่งผลกระทบ สหพันธ์จะติดตามสถานการณ์แบบวันต่อวัน และวางแผนแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าไว้” ยู กล่าว

ทั้งนี้ จากข้อมูลข้างต้นจะเห็นว่าแผนการดำเนินการของหน่วยงานรัฐและเอกชนยังไม่ค่อยมีเอกภาพมากนัก ทั้งการแก้ไขปัญหาด้านการขนส่งสินค้าทางบกเรือ ดังนั้น เพื่อความยั่งยืนในระยะยาวรัฐและเอกชนควรมีฟันเฟืองที่จะช่วยขับเคลื่อนแก้ไขปัญหาร่วมกันอย่างเป็นรูปธรรม เพื่อให้การขนส่งสินค้าและการบริการมีประสิทธิภาพเพิ่มมากขึ้นทั้งในยามปกติและช่วงฉุกเฉิน