ดึงคนดังถ่ายทอดเรื่องออม-การลงทุน

บงกชรัตน์ สร้อยทอง

ปี 2556 ศูนย์ส่งเสริมการพัฒนาความรู้ตลาดทุน (TSI) ของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (ตลท.) เริ่มนำกลยุทธ์ดึงคนต้นแบบหรือบุคคลที่มีชื่อเสียง คนที่ความสามารถมาถ่ายทอดเรื่องราวการใช้ชีวิต การใช้เงิน การบริหารเงิน เพื่อเป็นการส่งต่อข้อมูลความรู้ทางการเงินให้แต่ละกลุ่มเป้าหมายของ ตลท.ที่แตกต่าง ไม่ว่าจะเป็นระดับกลุ่มเด็กนักเรียน กลุ่มนิสิตนักศึกษาที่กำลังจะกลายเป็นกลุ่มเริ่มต้นวัยทำงานที่อาจจะเป็นผู้ลงทุนในอนาคต

“กฤษฎา เสกตระกูล” ผู้ช่วยกรรมการผู้อำนวยการ ศูนย์ส่งเสริมการพัฒนาความรู้ตลาดทุน ตลท. บอกว่า TSI มีการผลิต สื่อสารข้อมูล หรือทำกิจกรรมภายใต้ชื่อ 2 โครงการ คือ “เงินทองของมีค่า” ที่ส่วนใหญ่จะเป็นการสื่อสารไปยังเด็ก หรือตามโรงเรียนที่ทำให้รู้ว่าการรู้จักเก็บออมเงินเป็นสิ่งที่ดีเพราะเงินทองเป็นของมีค่า โครงการที่ผ่านมา ได้แก่ บรรจุหลักสูตรเรื่องการวางแผนการเงิน มีโรงเรียนต้นแบบ มีโครงการตอบคำถามเพื่อรางวัลเพชรยอดมงกุฎ

อีกโครงการหนึ่งคือ “เงินทองต้องวางแผน” ที่จะดูเหมือนนำเสนอให้กับเด็กโตที่กำลังจะเป็นผู้ใหญ่ หรือแม้กระทั่งคนที่เพิ่งเริ่มต้นทำงานหรือทำงานมานานแล้ว โดยมีรูปแบบที่ต้องนำเสนอ “หมดหนี้มีออม ลงทุนเพิ่มค่า วางแผนก่อนแก่” เพราะหากมีครบทั้ง 3 ข้อ จะช่วยสร้างความสุขทางการเงินให้กับตัวเองได้

ทั้งนี้ เพื่อให้โครงการนี้เข้าถึงในกลุ่มเป้าหมายที่มีความเป็นไปได้ว่าอนาคตอาจเป็นผู้ลงทุนในตลาดทุนได้ จึงเริ่มนำบุคคลต้นแบบหรือ Role Model เข้ามามีส่วนถ่ายทอดข้อมูลการออมหรือบริหารเงินในรูปแบบสาระบันเทิง โดยหวังว่าจะทำให้การสื่อสารนี้มีประสิทธิภาพมากขึ้น เพราะที่ผ่านมามีการให้ฟังสัมมนาการออมเงินในเชิงข้อมูลล้วนๆ โดยไม่เปลี่ยนวิธีการนำเสนอ จึงอาจทำให้ไม่ค่อยเป็นที่สนใจของผู้ฟังสัมมนาเท่าไร จึงทำให้เกิดโครงการ SET Young Generation ขึ้นมา และดำเนินการผ่านรูปแบบการนำเสนอว่า “รู้หา รู้เก็บ รู้ใช้ รู้ขยายดอกผล” และปีนี้ได้เครือข่ายพันธมิตรที่มีจุดแข็งในการนำเสนอที่น่าสนใจอย่าง จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ หรือทางทีมเดย์โพเอทส์ (ผู้ผลิตนิตยสารอะ เดย์)

อย่างกิจกรรมที่แกรมมี่ทำคือ คัดเลือกวิทยากรให้ตรงกับ 3 บุคลิกมาเพื่อมาถ่ายทอดเรื่องราวทั้งการใช้ชีวิตที่ผิดพลาดในชีวิตส่วนตัวและการใช้เงิน เพื่อมาเป็นตัวอย่างให้กับน้องตามมหาวิทยาลัย 6 แห่งทั่วประเทศ

กลุ่มแรกคือ กูรูที่มากด้วยประสบการณ์อย่าง “สุนิสา สุขบุญสังข์” หรือ “อ้อม” พิธีกร นักร้อง และดีเจชื่อดัง และ “ยุทธนา บุญอ้อม” หรือ “เต๊ด” ที่จะเอาประสบการณ์การใช้ชีวิตและการบริหารมาเล่าให้ฟังว่ามีการผิดพลาดอย่างไร เพื่อที่จะเป็นตัวอย่างให้แก่น้องๆ

กลุ่มสองคือ ขวัญใจวัยโจ๋ อย่าง “วิญญู วงศ์สุรวัฒน์” หรือ “จอห์น” กับ “สุวิกรม อัมระนันทน์” หรือ “เปอร์” ที่เป็นไอดอลของวัยรุ่นและเคยมีการใช้เงินหรือบริหารเงินที่ผิดพลาดพร้อมกับการกลับตัวกลับใจมาให้เดินถูกหลักมากขึ้นได้อย่างไร

กลุ่มสุดท้ายคือ กูรูขั้นเทพ อย่าง “ธนา เธียรอัจฉริยะ” หรือโจ้ นักธุรกิจ นักการเงิน และนักบริหารบริษัทขนาดใหญ่ที่เคยใช้ชีวิตและลงทุนผิดพลาดมาแล้ว และ “ภานุมาศ ทองธนากุล” หรือ “ใบพัด” ที่เป็นเจ้าของหนังสือ 2 เล่ม “การลาออกครั้งสุดท้าย” กับ “เราจะมีชีวิตที่ดีขึ้น” มาถ่ายทอดการบริหารเงินเพื่อนำไปสู่การมีชีวิตทำงานที่อิสระ

“กฤษฎา” บอกว่า สิ่งที่เห็นได้ชัดเจนคือ เมื่อรูปแบบการนำเสนอมีการเปลี่ยนแปลงในทางที่สนุกสนานขึ้น มีการแชร์ข้อมูลกันระหว่างคนต้นแบบบนเวทีที่มีทั้งถามคำตอบ ขอฟังความเห็นจากผู้ร่วมฟังสัมมนาที่อยู่ด้านล่างเวที ก็ทำให้เกิดการสื่อสารสองทางได้ดีทำให้บรรยากาศโดยรวมมีความสนุกสนานมากขึ้น ขณะเดียวกันต้องยอมรับว่าพิธีกรที่คัดเลือกมาอย่าง “อ้น ศรีพรรณ” หรือ “ป๋อมแป๋ม” ก็สามารถคุมเนื้อหาการสื่อสารสองทางนี้ได้อย่างมีสีสัน

“ครั้งนี้เห็นชัดว่าเด็กเขาตั้งใจฟังมากขึ้น เข้าถึงเนื้อหาและกล้าที่จะลุกขึ้นมาแสดงความคิดเห็น เพราะเขาคิดว่าวิทยากรเป็นเหมือนพี่เหมือนเพื่อนที่คุยกับเขาด้วยภาษาง่ายๆ อะไรที่ผิดพลาดมาก็สอนกันให้ฟังชัดๆ ซึ่ง 6 ครั้งที่จัดขึ้นมาน้องๆ ส่วนใหญ่จะอยู่ฟังเสวนาจนจบ และไม่ได้ลุกออกกลางคันเหมือนสัมมนาที่ผ่านๆ มา ที่เราสอนและแนะนำข้อมูลที่ไม่ได้มีการโต้ตอบหรือมีวิธีการนำเสนอที่น่าสนใจและถูกใจน้องๆ”

จากการประเมินผลตอบแบบสอบถาม ทำให้เด็กมีความรู้เพิ่มและเริ่มเข้าใจในข้อมูลการออม การเก็บ และการใช้มากขึ้น ซึ่งเป็นหลักที่ดีที่จะเริ่มต้นสำหรับการจะมีอิสระการบริหารเงินของตัวเองในอนาคต อีกทั้งน้องๆ ก็พร้อมที่จะแสดงออกหรือมีส่วนร่วมกับกิจกรรมต่างๆ ที่ได้จัดขึ้น

อย่างไรก็ดี นอกจากการดึงค้นต้นแบบมาช่วยสื่อสารความรู้เรื่องการบริหารเงินจะได้ผลแล้ว ปี 2556 TSI ยังเพิ่มและเปลี่ยนวิธีการการนำเสนอข้อมูลต่างๆ มาย่อยจากเรื่องที่ยากให้เป็นเรื่องที่เข้าใจง่ายด้วยทีมงานของอะ เดย์ และหนึ่งในนั้นคือนักเขียนซึ่งเป็นคนเดียวกันคนต้นแบบคือ “ใบพัด ภานุมาศ” รวมทั้งย่อยให้เป็นรูปแบบการ์ตูนด้วยการวาดของ “ทีปกร วุฒิพิทยามงคล” หรือ “แชมป์” มาเสนอให้เรื่องยากๆ เป็นเรื่องเข้าใจง่ายมากขึ้น เช่น การย่อยข้อมูลการออม วิธีการออม การใช้เงิน การใช้บัตรเครดิต ผ่านการถ่ายทอดให้เข้าใจง่าย หลายทาง เช่น ยูทูบ เว็บไซต์ของ TSI การออกวิทยุ การออกโฆษณาบนรถไฟฟ้าใต้ดิน

นอกจากนั้นก็ยังมีกิจกรรมต่อเนื่องด้วยการเชิญผู้ที่มีการบริหารเงินและลงทุนในวัยของคนที่เพิ่งเริ่มต้นทำงาน เช่น การเชิญ “ฌอห์ณ จินดาโชติ” นักแสดงหนุ่ม บุกไปลุยเพื่อเล่าประสบการณ์การลงทุนของตัวเองในสถานที่ที่กลุ่มเป้าหมายคือ คนวัยทำงานอยู่ เช่น ที่ห้างสรรพสินค้าอย่างล่าสุดคือ เทอร์มินอล 21 เพราะคนกลุ่มนี้เราเองก็ต้องมีส่วนรุกเข้าไปหาเขา สร้างความเข้าใจเรื่องการลงทุนให้กับเขาได้เพราะมีรายได้เป็นของตัวเองแล้ว

ปี 2557 “กฤษฎา” บอกว่า ส่วนใหญ่ยังดำเนินการสานต่อแผนเดิม เพราะปีก่อนเป็นการสร้างการรับรู้ว่าเรามีโครงการอย่างนี้ ประเภทนี้ และเริ่มมีเสียงตอบรับจากมหาวิทยาลัยต่างๆ ว่า อยากให้มาที่เขาบ้าง พร้อมกับการสื่อสารที่จะนำเนื้อหาที่เคยถูกมองว่าเข้าใจยากแต่ผ่านการย่อยง่ายไปส่งต่อในช่องทางอื่นๆ มากขึ้น ทั้งนี้ ก็เพื่อเข้าถึงประชาชนหรือกลุ่มเป้าหมายได้มากขึ้นรวมทั้งผ่านการนำเสนอในรูปแบบที่เข้าใจง่าย เช่น นำเสนอด้วยภาพหรืออินโฟกราฟฟิกอย่างที่นิยมในปัจจุบัน

“อ้อม สุนิสา” กล่าวภายหลังร่วมโครงการ SET Youung Generation นี้ว่า “รู้สึกดีที่มีโอกาสนำการใช้ชีวิต การใช้เงินที่ไม่ดีมาเป็นตัวอย่างให้กับน้องๆ ฟัง เพราะเขาจะได้ไม่ก้าวเข้าไปกระทำในพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมเรื่องการใช้เงินซื้อของโดยที่ไม่จำเป็นโดยอ้างว่าเพราะทำงานมาหนักเพื่อไปใช้จ่ายฟุ่มเฟือย ขณะเดียวกันก็มองว่าชื่นชมน้องๆ ในมหาวิทยาลัยหลายคนที่กล้าลุกขึ้นมาตอบมาถาม และบอกว่าตัวเองทำงานนอกเวลาเพื่อเอาเงินไปซื้อเครื่องสำอางของตัวเอง ซึ่งเขาไม่ผิดเพราะเครื่องสำอางไม่ใช่สิ่งจำเป็นสำหรับวัยนี้ แต่ถ้าเขาอยากโดยไม่ได้พึ่งพาเงินพ่อแม่ก็เป็นสิ่งที่ถูกแล้ว นั่นแสดงว่าเขาสามารถรับผิดชอบชีวิตได้”

นอกจากนี้ อ้อมยังทิ้งท้ายให้ฟังว่า ถือเป็นเรื่องโชคดีที่เด็กสมัยนี้ก่อนจบจะมีการแนะนำมีคนมาคุยเรื่องเงิน การเตรียมตัวการใช้ชีวิตและประสบการณ์ทั้งที่ดีและผิดพลาดมาให้ฟังเป็นบทเรียนกัน ถือว่าเป็นประโยชน์กับชีวิตมาก เพราะจะทำให้น้องๆ ไม่ต้องหลงทางผิดอย่างตัวอย่างที่มาเล่าให้ฟัง และคนต้นแบบอย่างเธอถือว่า เป็นปุ๋ยที่ดีให้กับต้นไม้ที่เตรียมจะเติบโตในอนาคต