บาทอ่อนกับเศรษฐกิจไตรมาสแรก

ปีใหม่ 2557 เริ่มต้นด้วยการเมืองในประเทศยังมีความร้อนแรง ท่ามกลางกระแสการปิดกรุงเทพฯ หรือ “Shutdown Bangkok” ของกลุ่มต่อต้านรัฐบาล ขณะที่กลุ่มสนับสนุนรัฐบาลก็ออกมาว่าจะแก้ลำด้วยการ “เปิดประเทศ” อีกทั้งความสับสนว่าจะสามารถเลือกตั้งในวันที่ 2 ก.พ.นี้ได้หรือไม่ หากไม่มีการเลือกตั้ง ที่มาของรัฐบาลตามกฎหมายจะมาในรูปแบบใด หรือหากมีการเลือกตั้ง แต่ สส.ไม่ครบ จะเปิดสภาได้หรือไม่ รวมถึงได้รัฐบาลใหม่ภายใต้ความขัดแย้งยังคงอยู่จะบริหารประเทศได้หรือไม่ ทั้งหมดเป็นคำถาม แต่ผมไม่มีคำตอบ คนไทยต้องหาคำตอบเอง แต่ที่แน่ๆ เศรษฐกิจเริ่มต้นปีที่ไม่ค่อยสดใสนัก ราคาหุ้นของไทย (SET) วันแรกของการเปิดทำการ ร่วงกราวรูด ติดลบถึง 67.99 จุด อีกทั้งอัตราแลกเปลี่ยนเงินบาทกับเงินเหรียญสหรัฐก็อ่อนค่าอย่างฮวบฮาบไปอยู่ที่ระดับ 32.914 บาทต่อเหรียญสหรัฐ เทียบช่วง 3 เดือนที่ผ่านมา อ่อนค่า 1.722 บาท หรือร้อยละ 5.52

เงินบาทอ่อนค่ามีผลอย่างไรต่อเศรษฐกิจไทย ก่อนอื่นต้องเข้าใจว่าประเทศไทยภาคส่งออกและนำเข้ามีสัดส่วนใกล้เคียงกัน ลักษณะนี้ทำให้เศรษฐกิจไทยไม่ต้องการให้อัตราแลกเปลี่ยนผันผวน เพราะอ่อนหรือแข็งค่าก็จะไปกระทบอีกด้านหนึ่ง หากพิจารณาผิวเผิน เงินบาทอ่อนค่าน่าจะช่วยให้การส่งออกของไทยดีขึ้น เนื่องจาก 1 เหรียญสหรัฐแลกเป็นเงินบาทได้มากขึ้น แต่ข้อเท็จจริงไม่ใช่เช่นนั้นเสมอไป เนื่องจากบาทอ่อนค่าสอดคล้องกับประเทศคู่แข่งในภูมิภาค โดยเฉพาะอินโดนีเซีย เวียดนาม และจีน ทำให้ผู้ส่งออกไม่ได้เปรียบจากบาทอ่อนค่า โดยภาคส่งออกที่ได้รับอานิสงส์จะเป็นประเภทที่ใช้วัตถุดิบในประเทศสูง (High Local Content) เช่น เกษตรแปรรูป แต่ก็ขึ้นกับปัจจัยอุปสงค์และอุปทานตลาด เช่น อุตสาหกรรมน้ำตาล ยางพารา อาหารทะเลแปรรูป ฯลฯ ที่ผ่านมา การส่งออกติดลบทั้งสิ้น

ทั้งนี้ อุตสาหกรรมส่งออกส่วนใหญ่ของไทย มีการนำเข้าวัตถุดิบทั้งทางตรงและทางอ้อมจากต่างประเทศ ยิ่งสัดส่วนมากเท่าใดจะยิ่งได้รับผลกระทบมาก เพราะต้องชำระเงินบาทสูงขึ้นร้อยละ 35 โดยเฉพาะอุตสาหกรรมรับจ้างผลิต อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ ไฟฟ้า ชิ้นส่วนยานยนต์ เคมีภัณฑ์ ฯลฯ ขณะที่ผู้ซื้อในต่างประเทศ (บางราย) เริ่มมีการต่อรองขอให้ผู้ส่งออกไทยปรับราคา เพราะประเทศคู่แข่ง รวมทั้งคู่แข่งในประเทศได้ลดราคาจากส่วนต่างอัตราแลกเปลี่ยนที่อ่อนค่า เนื่องจากต้องการออร์เดอร์ปิดสภาพคล่อง หรือต้องการลดสต๊อก

ในด้านตลาดภายใน ผลกระทบจากบาทอ่อนจะเป็นไปในทางลบ เพราะสินค้าซึ่งมีการนำเข้า ไม่ว่าจะเป็นเสื้อผ้า เคมีภัณฑ์ ยารักษาโรค อะไหล่ยานยนต์ ปุ๋ย ยาฆ่าแมลง วัตถุดิบในการผลิตต่างๆ ส่วนใหญ่ต้องนำเข้า จะมีต้นทุนสูงขึ้นมากกว่าร้อยละ 5 เพราะต้องชำระเป็นเงินบาทที่มากกว่าเดิม โดยเฉพาะน้ำมันเชื้อเพลิงเกือบทั้งหมดต้องนำเข้า และแนวโน้มราคาน้ำมันในตลาดโลกเริ่มปรับสูงขึ้น เมื่อบวกกับบาทอ่อน ทั้งน้ำมันและก๊าซคงทยอยปรับราคาสูงขึ้น จะยิ่งทำให้ผู้บริโภคก็คือประชาชนได้ซื้อของแพงกันในเร็วๆ นี้ นอกจากนี้ บาทอ่อนจะยิ่งทำให้การลงทุนในประเทศมีต้นทุนที่สูงขึ้นจากการนำเข้าเครื่องจักร และเครื่องทุ่นแรงต่างๆ ซึ่งอาจส่งผลต่อการขยายตัวการลงทุนภาคเอกชน

จากที่กล่าวมา เศรษฐกิจไทยไตรมาสแรกของปี 2557 คงอยู่ในช่วงที่ยากลำบาก เพราะลำพังเศรษฐกิจโลกและความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนซึ่งส่งผลกระทบต่อค่าครองชีพ และขีดความสามารถของผู้ประกอบการไทย ยังจะต้องเผชิญกับปัจจัยการเมืองในประเทศซึ่งมีแนวโน้มทวีความยุ่งยากในการแก้ปัญหาและหาทางออก

เอาว่าการเมืองก็ว่ากันไป ต่างฝ่ายต่างเชียร์กันให้สนุก แต่อย่าเพลินจนลืมเรื่องปากท้องเศรษฐกิจของตนเอง และต้องเก็บประเทศไทยไว้ให้ลูกหลาน ไม่ใช่เหลือแต่ซาก... ตายไปเขาจะสาปแช่งเอานะ...

(ติดตามบทความย้อนหลังได้ที่ www.tanitsorat.com)