ยุทธศาสตร์สู่ AEC ตอนที่ 35ถ้า KPI ไม่ดี ประเทศจะดีได้อย่างไร?

การที่ไทยเราไม่มี KPI ที่ดี ทำให้เราเสียเวลาอันมีค่าไปสองวันกับการแถลงผลงานของรัฐบาล และการอภิปรายของฝ่ายค้านที่ไม่ได้เกิดประโยชน์อะไรกับประเทศขึ้นมาเลย

ท่านผู้อ่านลองไปดูเว็บไซต์ของ PEMANDU ดูนะครับ ว่ารัฐบาลมาเลเซียเขากำหนด KPI อย่างไร ทำไมวันนี้เขาจึงพัฒนาแซงหน้าเราไปแล้ว มาเลเซียเขาเปิดเผยตั้งแต่การตั้ง KPI (Key Performance Index) หรือตัวชี้วัดที่สำคัญของประเทศก่อนนะครับ ว่าในแต่ละปีประเทศเขามีเป้าหมายจะพัฒนาไปอย่างไร? จาก “KPI ระดับประเทศ” มาเลเซียเขาก็จะแปลงให้เป็น “KPI ระดับกระทรวง” สำหรับรัฐมนตรีแต่ละคน ซึ่งก็ต้องเป็นหน้าที่ของรัฐมนตรีแต่ละคนที่จะต้องไปตั้ง KPI ให้ผู้บริหารหรือข้าราชการระดับรองๆ ลงมาเอาไปปฏิบัติงาน

พอทุกคนมี KPI ที่ชัดเจนการทำงานก็ชัดเจน การแถลงผลงานหรือเปิดเผยผลงานก็เลยชัดเจนไปด้วย

ความจริงมาเลเซียเขาเปิดเผยตั้งแต่ยุทธศาสตร์ และมี Road Map ในแต่ละเรื่องที่เขาจะเดินไปเลยนะครับ ซึ่ง Road Map ที่ว่านี่ประชาชนเขาก็มีส่วนร่วมในการเขียน พอยุทธศาสตร์ Road Map มี KPI ชัดเจนทั้งระดับประเทศและระดับรัฐมนตรี คนมาเลเซียก็เลยรู้ว่าเขาจะสามารถประเมินรัฐบาลและรัฐมนตรีของเขาได้อย่างไรและจาก KPI ตัวไหนบ้าง

ประเทศไทยเราที่รัฐบาลบอกว่าก็มี KPI เหมือนกันนั้น ผมว่าเป็น“KPI คนละสายพันธุ์” กับมาเลเซียนะครับ เพราะ KPI ของเราเมื่อทำตามแล้วเราถือว่าบรรลุ KPI นั้นๆ เช่น KPI สำหรับกระทรวงพาณิชย์ในการส่งเสริมการส่งออก คือ จำนวนครั้งในการเข้าร่วมงานแสดงสินค้า หรือจำนวนครั้งในการจัดคณะเดินทางไปเจรจาการค้ากับคู่ค้าในต่างประเทศ ถ้าจัดงานแสดงสินค้าหรือเดินทางต่างประเทศครบจำนวนครั้งที่ตั้งเป้าเอาไว้ถือว่า KPI นั้นผ่าน ส่วนยอดส่งออกที่เป็นผลที่ได้รับจากแต่ละกิจกรรมนั้นไม่ได้ตั้งเอาไว้ เพราะฉะนั้นไม่ต้องแปลกใจกันแล้วนะครับถ้าการทำงานของกระทรวงพาณิชย์นั้น KPI ผ่านทุกตัวแต่ยอดส่งออกไม่ถึงเป้า

แต่ในประเทศอื่น KPI ที่ตั้งจะต้องส่งผลถึงเป้าหมายสุดท้ายด้วยที่สำคัญที่สุดถ้าบรรลุ KPI ที่ตั้งเอาไว้ ประเทศก็จะต้องก้าวหน้าไปตามยุทธศาสตร์ที่วางเอาไว้ได้

ที่มาเลเซียเมื่อเขามียุทธศาสตร์และกำหนด KPI แล้ว เขายังไปเอาผู้เชี่ยวชาญด้านนี้จากต่างประเทศมา “ตรวจทาน” อีกทีว่าการตั้ง KPI แบบที่เขาตั้งอยู่นี้มันวัดได้จริงหรือไม่? เมื่อบรรลุ KPI แล้ว ผลที่จะเกิดขึ้นตามมาจะสามารถทำให้มาเลเซียพัฒนาไปตามยุทธศาสตร์ที่วางไว้ได้หรือไม่?

หัวใจของเรื่องนี้อยู่ตรงที่ว่าประเทศที่จะพัฒนาได้เร็วต้องมี“ยุทธศาสตร์ที่ดี” ที่ทำให้ทุกคนในประเทศรู้ว่าเรากำลังเดินไปทางไหน สิ่งที่เรากำลังทำอยู่นั้นช่วยส่งเสริมและสอดคล้องกับทิศทางที่ประเทศกำลังเดินหน้าไปหรือไม่ ขณะที่ “KPI ที่ดี” ทำให้หน่วยงานหรือคนที่รับผิดชอบในแต่ละภารกิจรู้ว่าอะไรคือสิ่งที่ตัวเองจะต้องทำและรู้ว่าการวัดผลจะวัดที่ไหนและอย่างไร สุดท้ายเมื่อทุกคนทำจนบรรลุ KPI ดังกล่าว ประเทศก็จะเดินหน้าไปถึงตำแหน่งที่วางยุทธศาสตร์เอาไว้ได้

ความจริงเรื่องนี้เป็นเรื่องพื้นฐานและธรรมดาที่สุดที่ภาคเอกชนเขาทำกันมานานแล้ว เจ้าของพยายามสร้างระบบการทำงานที่มีประสิทธิภาพสูงสุดและทำให้การใช้เงินทุกบาทมีความคุ้มค่ามากที่สุด

ตราบใดที่รัฐบาลและภาครัฐยังไม่ตระหนักถึงแนวคิด “ความเป็นเจ้าของและเงินทองเป็นของมีค่า” แบบภาคเอกชนแล้ว เราคงยังไม่มีโอกาสเห็นการกำหนดยุทธศาสตร์และ KPI ที่ดีในเมืองไทยครับ