พม่ายกเครื่องภาคธนาคารต่างชาติรอคว้าโอกาสทอง

โดย...สมหทัย โมสิกะ

การประกาศปฏิรูปการเมืองและเศรษฐกิจรอบด้าน ทำให้พม่าในช่วง 2 ปีที่ผ่านมามีการเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่อง บริษัทต่างชาติในแทบทุกอุตสาหกรรมต่างพากันเข้าไปแสวงหาจุดยืนบนพื้นที่เศรษฐกิจของพม่า

สำหรับภาคการเงินการธนาคารนั้น ถือเป็นธุรกิจหนึ่งที่พม่ากำลังเร่งปฏิรูปอย่างระมัดระวัง นับตั้งแต่การปล่อยลอยตัวค่าเงินจ๊าด ไปจนถึงการอนุญาตให้ธนาคารต่างชาติเปิดสำนักงานตัวแทนในประเทศพม่าได้

อู เซท ออง รองผู้ว่าการธนาคารกลางพม่า ฉายภาพการปฏิรูปภาคการธนาคารของประเทศ ว่า ขณะนี้ทางการพม่ากำลังทบทวนปรับแก้กฎหมายสถาบันการเงิน ซึ่งคาดว่าจะประกาศร่างแรกได้ในเร็วๆ นี้ ขณะเดียวกันได้ร่วมมือกับกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (ไอเอ็มเอฟ) ร่างแนวทางปฏิบัติในการดำเนินธุรกิจของสถาบันการเงินต่างประเทศ โดยจะหาแนวทางที่ดีและเหมาะสมที่สุดสำหรับการทำธุรกิจของสถาบันการเงินเหล่านี้

ทั้งนี้ พัฒนาการของธนาคารต่างชาติในพม่ามี 3 ระยะ คือ 1.การอนุญาตให้ธนาคารต่างชาติเปิดสำนักงานผู้แทน ซึ่งยังไม่สามารถทำธุรกรรมทางการเงินได้ โดยธนาคารไทยที่มีสำนักงานผู้แทนในพม่าในขณะนี้ ได้แก่ ธนาคารกรุงเทพ ธนาคารกรุงไทย ธนาคารกสิกรไทย และธนาคารไทยพาณิชย์

2.การส่งเสริมให้ธนาคารท้องถิ่นจัดตั้งธนาคารร่วมทุนกับธนาคารต่างชาติ และ 3.การอนุญาตให้ธนาคารต่างชาติเปิดสาขาได้ ซึ่ง อู เซท ออง ได้ย้ำว่า การเปิดเสรีภาคธนาคาร รัฐบาลพม่าจะต้องมั่นใจว่าจะเป็นไปอย่างมีเสถียรภาพ ต้องดำเนินการอย่างระมัดระวัง รวมถึงต้องคำนึงด้วยว่าจะส่งผลกระทบต่อภาคส่วนอื่นๆ หรือไม่อย่างไรด้วย

ปัจจุบันพม่ามีธนาคารของรัฐ 5 แห่ง ธนาคารเอกชนท้องถิ่น 19 แห่ง และมีธนาคารต่างชาติที่เปิดสำนักงานผู้แทนอยู่เกือบ 20 แห่ง วีระศักดิ์ สุตัณฑวิบูลย์ รองผู้จัดการใหญ่ ผู้รับผิดชอบสายลูกค้าธุรกิจรายกลาง ธนาคารกรุงเทพ พูดถึงภาคธนาคารในพม่าว่า ปัจจุบันสินทรัพย์ของธนาคารทุกแห่งในพม่ารวมกันมีมูลค่าประมาณ 5% ของจีดีพีประเทศ ซึ่งถือว่าเป็นสัดส่วนที่น้อยมาก ขณะที่ประเทศไทยสินทรัพย์รวมในภาคธนาคารอยู่ที่ระดับ 100% ของจีดีพี

วีระศักดิ์ มองว่า จำนวนธนาคารไม่ใช่ประเด็นสำคัญ แต่ต้องมองว่าธนาคารพม่าจะต้องมีขนาดใหญ่เพียงใด จะมีความสามารถเพิ่มทุนและขยายธุรกิจได้มากน้อยแค่ไหนในอนาคต หากภาคธนาคารไม่สามารถเพิ่มขนาดสินทรัพย์ ก็จะไม่สามารถช่วยสนับสนุนกิจกรรมทางเศรษฐกิจของประเทศที่กำลังเติบโตอย่างรวดเร็วได้ ดังนั้นจำเป็นต้องมีการปฏิรูปภาคธนาคาร

อย่างไรก็ตาม ทางการพม่าจำเป็นต้องปกป้องธนาคารท้องถิ่น จึงอาจไม่เหมาะสมหากเปิดโอกาสให้ธนาคารต่างชาติเข้ามาดำเนินธุรกิจอย่างเต็มตัวและแย่งชิงส่วนแบ่งการตลาดในตอนนี้

เมื่อมองไปถึงอนาคตการทำธุรกิจธนาคารในพม่า หากไม่มีทางเลือกอื่นการตั้งธนาคารร่วมทุนกับธนาคารท้องถิ่นของพม่าก็จะเป็นทางเลือกที่ดีที่สุดของสถาบันการเงินต่างชาติที่ต้องการเข้าไปดำเนินธุรกิจในพม่า โดยธนาคารต่างชาติสามารถทำงานร่วมกับธนาคารท้องถิ่นช่วยถ่ายทอดองค์ความรู้ ความเชี่ยวชาญต่างๆ ให้ได้

ทั้งนี้ หากพม่าอนุญาตให้ตั้งธนาคารร่วมทุน ธนาคารกรุงเทพจะต้องพิจารณาศักยภาพของธนาคารเอกชนของพม่าที่มีอยู่ 19 แห่ง เพื่อเลือกผู้ร่วมทุนที่เหมาะสมที่สุด โดยปัจจุบันธนาคารกรุงเทพมีธนาคารตัวแทนต่างประเทศ (Correspondent Bank) 10 แห่งในพม่า

“หากต้องร่วมทุนเราต้องเลือกผู้ที่เหมาะสมที่สุด แน่นอนว่าธนาคารท้องถิ่นที่มีคุณสมบัติดี ย่อมมีคนสนใจเข้าไปร่วมทุนด้วยหลายราย แต่ก็เชื่อว่าธนาคารไทยไม่แพ้ใครเมื่อเทียบกับธนาคารต่างชาติอื่นๆ การเลือกผู้ร่วมทุน ธนาคารท้องถิ่นพม่าอาจไม่ได้เลือกผู้ร่วมทุนที่มีเงินมากที่สุด แต่อาจเลือกผู้ร่วมทุนที่คุยกันรู้เรื่อง”

ด้าน ทาน วิน รองประธานกรรมการธนาคารกันบอซา ธนาคารเอกชนพม่าที่มีเครือข่ายสาขามากที่สุดในประเทศ ชี้ถึงความท้าทายในวงการธนาคารของพม่าว่า สิ่งสำคัญคือ การสร้างศักยภาพ โดยขณะนี้ต้องการบุคลากรที่มีประสบการณ์ด้านการเงินการธนาคารอาจเป็นชาวพม่าที่เคยทำงานในต่างประเทศ ต้องการดึงดูดให้คนกลุ่มนี้กลับมาทำงานในประเทศทั้งนี้คาดว่าจะสามารถแก้ปัญหาบุคลากรได้ภายใน12 ปีนี้ ขณะเดียวกันก็ยังมีต้องการเทคโนโลยี และเงินทุนด้วย เพราะเมื่อเทียบกับธนาคารในประเทศอื่นแล้ว ธนาคารของพม่ายังล้าหลังในเรื่องเทคโนโลยีและมีสินทรัพย์น้อยกว่ามาก