เปิดข้อมูลเชิงลึกผู้บริโภคพม่าชอบอะไร

โดย...ปรียนิจ กุลตั้งเจริญ

ปัจจุบันมีนักลงทุนสนใจเข้าไปลงทุนและทำธุรกิจในพม่ามากมาย แต่เพราะพม่าเพิ่งเปิดประเทศ ข้อมูลผู้บริโภคในเชิงลึกจึงเป็นที่ต้องการของนักธุรกิจ เพื่อนำไปใช้วิเคราะห์ตลาดและพฤติกรรมการบริโภคของคนพม่า

สรินพร จิวานันต์ กรรมการผู้จัดการ บริษัท เอ็นไวโรเซล ประเทศไทย เปิดเผยว่า บริษัทได้เข้าไปเจาะลึกข้อมูลผู้บริโภคในพม่า โดยมุ่งเน้นใน 3 เมืองหลัก ได้แก่ ย่างกุ้ง มัณฑะเลย์ และเนย์ปิดอว์ ที่เป็นเมืองที่มีบทบาทในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของพม่า และประชากรใน 3 เมืองนี้ถือว่าเป็นกำลังซื้อของประเทศ 70% จากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 847 คนที่สำรวจเมื่อเดือน พ.ค. 2556

ทั้งนี้ ผลการวิจัยพบว่าชาวพม่ามีอายุเฉลี่ยอยู่ที่ 35 ปี โดย 70% มีอายุน้อยกว่า 45 ปี ขณะที่ชาวพม่า 77% มีรายได้เฉลี่ยน้อยกว่า 6,000 บาทต่อเดือน โดยในย่างกุ้งจะมีกลุ่มคนที่มีรายได้สูงอยู่มากกว่าอีก2 เมือง และเป็นเมืองที่มีพนักงานออฟฟิศอยู่มาก ขณะที่เมืองเนย์ปิดอว์มีข้าราชการ และมัณฑะเลย์มีแรงงานมาก

ด้านการศึกษา รัฐบาลพม่าสนับสนุนการศึกษาให้ประชาชนจนถึงระดับมัธยม หลังจากนั้นประชาชนต้องออกค่าใช้จ่ายในการศึกษาเอง ทำให้ระดับการศึกษาเฉลี่ยจะอยู่ที่ระดับมัธยมปลาย ปริญญาตรีมีน้อย ผู้ประกอบการจึงต้องสื่อสารง่ายๆ

เรื่องวิธีคิดและอุปนิสัยคนย่างกุ้งจะมีวิถีชีวิตที่ทันสมัย เปิดรับสิ่งใหม่มากที่สุด ส่วนคนมัณฑะเลย์ยังมีวิถีชีวิตแบบอนุรักษนิยม แต่ในภาพรวมแล้วชาวพม่ายังเคร่งครัดเรื่องวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียม นิยมวัฒนธรรมจากโลกตะวันออกมากกว่าตะวันตก การติดตามเทรนด์แฟชั่นจะมีอยู่ในกลุ่มคนอายุ 14-24 ปี ในกรุงย่างกุ้ง และการเลือกซื้อสินค้าจะตัดสินใจจากคนรอบตัว หรือใช้สินค้าตามครอบครัว ซึ่งการทำโปรโมชันสินค้าเหมือนในไทยอาจใช้ไม่ได้ผล รวมถึงมุ่งเน้นซื้อสินค้าที่มีความจำเป็นต่อชีวิต

ส่วนโทรทัศน์เป็นสื่อหลักที่คนเข้าถึงมากที่สุด โดยมีฟรีทีวี 4 ช่องหลัก โดยช่อง MRTV4 และ Channel7 ได้รับความนิยมมากสุด ช่วงเวลาไพรม์ไทม์ในพม่าอยู่ที่ 19.00-22.00 น. เร็วกว่าเวลาทั่วโลกที่ 20.00-23.00 น. และรายการที่เป็นที่นิยมมากสุด คือ ซีรีส์เกาหลีรองลงมาคือละครโทรทัศน์ ภาพยนตร์จีน และรายการวาไรตี

“สำหรับโฆษณาในพม่าใช้เวลานานเฉลี่ย 1 นาทีครึ่ง โดยต้องเน้นพรีเซนเตอร์ที่เป็นนักแสดงชื่อดังในท้องถิ่น ใช้เพลงสนุกสนาน จะทำให้ผู้บริโภคจดจำได้ดี และคนพม่าไม่ชอบโฆษณาที่ยกมาจากต่างประเทศ หรือใช้นักแสดงต่างชาติ การทำการตลาดแบบปากต่อปากต้องเกิดจากผู้บริโภค ไม่ใช่ทำขึ้นมา”

ขณะนี้ธุรกิจอยู่ในพม่ามีการแข่งขันสูง การเข้าถึงพฤติกรรมผู้บริโภคจะช่วยเพิ่มโอกาส ผู้ประสบความสำเร็จจากการทำการตลาดจริงๆ คือ ผู้ประกอบการเกาหลีใต้ที่เข้าถึงตลาดพม่ามานานผ่านละคร ที่รัฐบาลเกาหลีสนับสนุน สินค้าใหม่จึงเข้าไปง่ายและคุ้นเคย

เกรียงไกร กาญจนะโภคิน ประธานเจ้าหน้าที่บริหารร่วม บริษัท อินเด็กซ์ ครีเอทีฟ วิลเลจ กล่าวว่า เทรนด์ในพม่าเปลี่ยนแปลงรวดเร็วมาก เพราะมีผู้นำสิ่งใหม่เข้าไปตลอด โดยเฉพาะเมื่อผู้ให้บริการโทรคมนาคมรายใหม่เข้าไป สื่อผ่านโทรศัพท์มือถือจะมีบทบาทมากขึ้น

ขณะที่กำลังซื้อในกลุ่มคนรากหญ้าจะเพิ่มขึ้น ความต้องการสินค้ายังอยู่ในระดับพื้นฐาน การทำตลาดจึงต้องผสมผสานระหว่างความทันสมัยและท้องถิ่นไม่ใช่ยกรูปแบบที่ทำในเมืองไทยไปใช้ เช่น ต้องมีการทดลองชิม มีพนักงานขายให้ข้อมูลสินค้า เดินสายเปิดตัวสินค้าตามตลาด