รับเฉพาะหัวกะทิ

มาเลเซียวางเป้าหมายจะผงาดเป็นประเทศพัฒนาแล้วภายในปี 2563 เตรียมขยับฐานะไล่ตามเพื่อนบ้านแถวหน้าอย่างสิงคโปร์มาติดๆ

จังหวะก้าวล่าสุด ทางการมาเลเซียเตรียมเนรเทศแรงงานต่างด้าวผิดกฎหมายค่าจ้างต่ำหลายแสนราย ปูทางสู่การปรับโครงสร้างแรงงานไปใช้บริการกลุ่มที่มีทักษะสูง เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการผลิตในจังหวะที่เศรษฐกิจของประเทศกำลังชะลอตัว

การขยับดังกล่าวมีส่วนสำคัญในการผลักดันมาเลเซียให้บรรลุเป้าหมายที่วางไว้ หลังจากหลายทศวรรษที่ผ่านมามาเลเซียได้อานิสงส์จากแรงงานนำเข้าราคาถูก ทำให้มีต้นทุนในการผลิตต่ำ ช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันบนเวทีโลก รวมถึงเหนี่ยวรั้งบริษัทผู้ผลิตไม่ให้ปันใจไปหาประเทศอื่นที่มีต้นทุนแรงงานต่ำกว่า

แต่ถึงวันนี้โครงสร้างเศรษฐกิจของประเทศเปลี่ยนแปลงไปมากแล้ว และการพึ่งพาแรงงานไร้ทักษะราคาถูกไม่เพียงพอจะขับเคลื่อนประเทศไปถึงเป้าหมายในการเพิ่มรายได้ต่อคนต่อปีของประชากร ขณะเดียวกันการพึ่งพาแรงงานไร้ทักษะเหล่านี้ ทำให้ภาคเอกชนไม่กระตือรือร้นที่จะพัฒนาขีดความสามารถในการผลิตให้สูงขึ้น

ราจีฟ บิสวัส หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์ประจำภูมิภาคเอเชียของไอเอชเอส โกลบอล มองว่า การพึ่งพาแรงงานต่างด้าวผิดกฎหมายต้นทุนต่ำที่กำลังเผชิญกับความเปลี่ยนแปลง โดยถูกบีบให้ต้องปรับตัวอย่างรวดเร็วไปสู่อุตสาหกรรมที่มีมูลค่าสูง

น่าสังเกตว่า การปรับเปลี่ยนโครงสร้างแรงงานไปสู่แรงงานทักษะสูง เป็นเพราะเศรษฐกิจมาเลเซียเปลี่ยนจากอดีตที่เน้นการส่งออกสินค้าโภคภัณฑ์ เช่น น้ำมันดิบ น้ำมันปาล์ม ไปพึ่งพาภาคบริการมากขึ้น โดยภาคบริการมีสัดส่วน 54.6% ของผลิตภาพทั้งหมดของมาเลเซียในปี 2555 ขณะที่ครึ่งแรกของปีนี้ภาคบริการขยายตัว 5.4% จากปีก่อน

โดยเฉพาะภาคท่องเที่ยวที่ทางการมาเลเซียสนับสนุนอย่างมาก เพื่อให้มาเลเซียเป็นจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยวทั่วโลก ซึ่งจะช่วยให้เกิดการใช้จ่ายมากขึ้นในอุตสาหกรรมโรงแรม ร้านอาหาร และแหล่งช็อปปิ้ง รวมถึงโปรโมตการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ ซึ่งเป็นแนวทางที่สิงคโปร์และไทยให้ความสำคัญในขณะนี้ เพื่อดึงลูกค้าจากตะวันตกและตะวันออกกลางที่ต้องการรับการรักษาทางการแพทย์คุณภาพในราคาที่ถูกกว่า

บริษัทที่ปรึกษาดีลอยต์ ประเมินว่า ภายในปี 2560 จะมีชาวอเมริกันราว 23.2 ล้านคน เดินทางออกนอกประเทศเพื่อรับบริการทางการแพทย์ในต่างประเทศเพิ่มจาก 12.7 ล้านคน ในปี 2555

นอกจากนี้ เศรษฐกิจที่กำลังบูมของมาเลเซียทำให้ความต้องการห้องพักเพิ่มขึ้น เห็นได้จากเชนโรงแรมหรูอย่างแฮร์รอดส์และเซนต์รีจิสที่เข้าไปลงทุนในกัวลาลัมเปอร์ ทำให้ความต้องการแรงงานต่างชาติเพิ่มขึ้น ไม่เพียงแต่งานทำความสะอาดและงานครัว แต่รวมถึงงานด้านบริหารจัดการด้วย

ทว่าอีกด้านของเหรียญ นายจ้างหลายรายกังวลว่า แนวทางการปรับโครงสร้างแรงงานที่เน้นระดับหัวกะทิเช่นนี้ อาจส่งผลให้มาเลเซียประสบปัญหาขาดแคลนแรงงาน โดยเฉพาะในส่วนอุตสาหกรรมน้ำมันปาล์มที่ตอนนี้ขาดแคลนแรงงานราวๆ 6 หมื่นคน และผู้ประกอบการเอสเอ็มอีก็ไม่สามารถใช้บริการแรงงานทักษะสูงได้เพราะมีค่าจ้างสูง