ชี้ช่องแก้ขาดแคลนแรงงาน

แนะผนึกประเทศเพื่อนบ้านทำอุตฯประมงหลังต่างด้าวเริ่มเมินงานในเมืองไทย

นักวิชาการจุฬาฯ แนะจับมือเพื่อนบ้าน แก้แรงงานประมงขาด หลังต่างด้าวเริ่มหันทำงานในประเทศตัวเอง

นางสุภางค์ จันทวานิช ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยการย้ายถิ่นแห่งเอเชีย สถาบันเอเชียศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เปิดเผยว่า เนื่องจากการขาดแคลนแรงงานอุตสาหกรรมประมงของไทยรุนแรงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ไทยควรเปลี่ยนแปลงวิธีการ จากเดิมที่จ้างแรงงานจากประเทศเพื่อนบ้านเข้ามาทำงาน เป็นการร่วมทุนกับประเทศเพื่อนบ้าน โดยไทยนำเรือประมงให้ประเทศเพื่อนบ้านเช่า เช่น พม่าหรือกัมพูชา จากนั้นให้ประเทศดังกล่าวดำเนินอุตสาหกรรมประมงด้วยตัวเอง แล้วนำสัตว์น้ำที่จับได้กลับมาขายไทยอีกครั้ง

ทั้งนี้ สถานการณ์แรงงานประมงของไทยในอนาคตค่อนข้างน่าเป็นห่วง เนื่องจากมีปัญหาขาดแคลนแรงงานสะสม แรงงานต่างด้าวมีแนวโน้มเข้ามาน้อยลง เพราะไม่ได้รับการเซ็นสัญญาจ้างและรับสวัสดิการที่ดี

จากการวิจัยร่วมกันของศูนย์วิจัย และองค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ไอแอลโอ) พบว่า กลุ่มตัวอย่างแรงงานภาคประมง 93.8% ไม่ได้รับการเซ็นสัญญาจ้าง โดยกลุ่มที่เซ็นสัญญาจ้างคือกลุ่มลูกเรือตำแหน่งสูงที่ทำงานมาเป็นเวลานานเท่านั้น นอกจากนี้ ทั้งหมดยังมีรายได้เฉลี่ยเพียง 6,483 บาทต่อเดือน และ 36.6% มีเวลาพักผ่อนน้อยกว่า 5 ชั่วโมงต่อวัน และมีปัญหาเรื่องนายหน้าด้วย

สำหรับแนวทางการช่วยเหลือแรงงานภาคประมง เบื้องต้นต้องการให้จัดตั้งสหภาพแรงงานประมง มีระบบร้องเรียนระหว่างอยู่กลางทะเลผ่านสัญญาณดาวเทียม เพื่อให้แรงงานสามารถขอความช่วยเหลือได้

ด้านนายสมพงษ์ สระแก้ว ผู้อำนวยการมูลนิธิเครือข่ายส่งเสริมคุณภาพชีวิตแรงงาน (แอลพีเอ็น) กล่าวว่า ปัจจุบันกัมพูชามีนโยบายส่งเสริมให้แรงงานของตัวเองทำงานในประเทศมากขึ้น เนื่องจากกลุ่มที่เข้ามาต้องประสบปัญหาเรื่องนายหน้า และระบบการดูแลคุ้มครองสวัสดิการที่ไม่ชัดเจน

“เมื่อเปิดประชาคมอาเซียน เชื่อว่าแรงงานต่างด้าวที่เข้ามาทำงานในไทยจะเลือกงานมากขึ้น โดยจะหางานที่มีค่าตอบแทน ค่าล่วงเวลา และโบนัสที่ดีกว่า เพราะมีทางเลือกมากขึ้นแล้ว” นายสมพงษ์ กล่าว

สำหรับภาคแรงงานประมงนั้น คาดว่าขณะนี้ขาดแคลนแล้วกว่าหลายหมื่นคน

ขณะที่นายแม็กซ์ ทูนยอน ผู้ประสานงานอาวุโสและเจ้าหน้าที่โครงการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิแรงงานข้ามชาติ ไอแอลโอ ประจำภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก กล่าวว่า รัฐบาลไทยควรพิจารณานำมาตรฐานแรงงานในอนุสัญญาไอแอลโอ ว่าด้วยการทำงานในภาคประมง พ.ศ. 2550 (ฉบับที่ 188) พิจารณารูปแบบการจ่ายค่าจ้าง ระยะเวลาพักขั้นต่ำ ทะเบียนลูกเรือ และสัญญาจ้างที่เป็นลายลักษณ์อักษรสำหรับแรงงานประมงให้ชัดเจน