ชูบทบาทเอกชนเชื่อมโลจิสติกส์เอเชีย

โดย...ชลธิชา ภัทรสิริวรกุล

หากพิจารณาจากเศรษฐกิจของเอเชียที่ขยายตัวอย่างต่อเนื่อง และการเข้าสู่ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (เออีซี) ทำให้ภูมิภาคนี้มีน้ำหนักมากขึ้นบนเวทีโลก และสามารถพัฒนาเป็นศูนย์กลางโลจิสติกส์

ฐาปนา บุญหล้า ประธานกรรมการมูลนิธิสถาบันโลจิสติกส์แห่งเอเชีย ปูพื้นถึงที่มาของสถาบันว่า เรื่องโลจิสติกส์ไม่ใช่เรื่องใหม่สำหรับไทย เพราะมีมาตั้งแต่สมัย ร.5 ที่มีทั้งทางรถไฟ รถราง และเรือ ซึ่งสมัยนั้นเป็นสิ่งที่ทันสมัยที่สุดในภูมิภาค ขนาดต่างประเทศยังต้องมาดูงานในเมืองไทย แต่ที่ผ่านมารัฐบาลกลับไม่ให้ความสำคัญเท่าที่ควร จนวันนี้เพื่อนบ้านแซงหน้าไทยไปเกือบหมดแล้ว โลจิสติกส์จึงกลายเป็นวาระแห่งชาติที่ต้องทำ

ขณะนี้รัฐบาลเริ่มตื่นตัวมากขึ้น ดังจะเห็นได้จากโครงการลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน 2.2 ล้านล้านบาท ที่จะมีการลงทุนทั้งรถไฟฟ้าความเร็วสูงและรถไฟรางคู่ เพื่อหวังจะใช้เชื่อมไทยเข้าสู่อาเซียนผ่านโครงการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจในเส้นทางต่างๆ

แต่สำหรับภาคเอกชนได้เดินหน้าไปไกลแล้ว นักลงทุนทั้งไทยและต่างชาติที่ลงทุนในไทย และขยายการลงทุนไปยังต่างประเทศ ถือเป็นกุญแจหลักที่จะเชื่อมโยงระบบโลจิสติกส์ระหว่างกัน เพื่อให้การเชื่อมโยงโลจิสติกส์ในเอเชียเดินหน้าไปได้รวดเร็ว

รูปแบบการเชื่อมโยงระบบโลจิสติกส์ในเวลานี้ เอกชนมองข้ามช็อตอาเซียนไปถึงระดับโลกมานานแล้ว เพราะสมาชิกของสถาบันล้วนมีธุรกิจและกิจกรรมต่างๆ ครอบคลุมหลายประเทศทั่วโลกอยู่แล้ว จึงเกิดการเชื่อมโยงโลจิสติกส์ระหว่างกันไปโดยปริยาย

ขณะที่เมื่อเปิดเออีซี เทรนด์ของธุรกิจโลจิสติกส์ในเอเชียจะขยายตัวเพิ่มขึ้น ซึ่งจะเป็นประโยชน์อย่างยิ่งสำหรับธุรกิจ เมื่อเศรษฐกิจเติบโตก็จะทำให้ต้นทุนด้านโลจิสติกส์ในอนาคตลดลงตามไปด้วย โดยปัจจุบันต้นทุนโลจิสติกส์ในไทยอยู่ที่ราว 15-19% ซึ่งนับว่าสูงมากเมื่อเปรียบเทียบกับประเทศอื่นๆ แต่คาดว่าเมื่อเปิดเออีซีในช่วง 2-3 ปีแรก มูลค่าการค้าในเอเชียจะเพิ่มขึ้น

ฐาปนา มองว่า หัวใจสำคัญที่จะทำให้ระบบโลจิสติกส์ของไทยเจริญได้จะต้องมี 4 เรื่องควบคู่กัน คือ 1.ต้องมีการตลาด (โลกาภิวัตน์) ที่ดี 2.มีระบบโลจิสติกส์ที่ดี เริ่มตั้งแต่การจัดซื้อของดีราคาถูก การบริหารคลังสินค้า การเก็บสต๊อกสินค้าให้ต้นทุนต่ำ การจัดส่งสินค้าให้ลูกค้าถึงมือตรงตามที่ลูกค้าต้องการ อีกทั้งสร้างความประทับใจให้กับลูกค้า โดยการนำเทคโนโลยีมาใช้ในการบริหารงาน 3.ต้องมีการผลิตที่ดี และ 4.ต้องมีการเงินที่มั่นคง

อย่างไรก็ตาม การบริหารจัดการโลจิสติกส์ในเอเชียยังมีความท้าทายสูงและซับซ้อน เนื่องจากความแตกต่างกันมาก ดังนั้นจึงต้องเริ่มจากใช้การวิจัยและพัฒนามาช่วยยกระดับห่วงโซ่อุปทานและสร้างห่วงโซ่อุปทานในท้องถิ่น เพื่อลดต้นทุนไปพร้อมกับส่งเสริมความร่วมมือระหว่างประเทศในเอเชีย เมื่อนั้นจึงจะเห็นการเชื่อมโยงกันของเอเชียที่ชัดเจน

สำหรับบทบาทของมูลนิธิมีหน้าที่หลัก 4 ด้าน คือ 1.รวบรวมผู้เชี่ยวชาญด้านโลจิสติกส์ในเอเชียเพื่อเผยแพร่ความรู้ 2.ทำงานวิจัยเกี่ยวกับการบริหารจัดการระบบโลจิสติกส์ 3.เป็นที่ปรึกษาด้านโลจิสติกส์ให้กับหน่วยงานต่างๆ ทั้งภาครัฐและเอกชน 4.จัดทำหลักสูตรโลจิสติกส์ทั้งระยะสั้นและระยะยาวร่วมกับสถาบันการศึกษาต่างๆ