เจาะพฤติกรรมผู้ใช้สมาร์ทโฟนสะท้อนตลาดโทรคมนาคมไทย

จิ๊กซอว์สำคัญของตลาดโทรคมนาคมในประเทศไทยที่เกิดขึ้นคือ บริการ 3จี ที่บอกได้ว่ามีการติดตั้งและขยายโครงข่ายอย่างรวดเร็ว รวมถึงพฤติกรรมการใช้งานของคนไทยที่เปิดรับและนำไปใช้กันอย่างแพร่หลาย ทำให้เป็นที่สนใจว่า เมื่อโครงข่ายมีความพร้อมมากขึ้น อุปกรณ์คือสมาร์ทโฟนและแท็บเล็ตมีการใช้มากขึ้น พฤติกรรมของผู้บริโภคจะสะท้อนภาพอะไรในการตลาดโทรคมนาคม

อีริคสัน คอนซูเมอร์แล็บ ได้สำรวจและวิเคราะห์ตลาดผู้บริโภคสมาร์ทโฟนในช่วงต้นปี 2556 ที่ผ่านมาจากจำนวนตัวอย่างทั่วประเทศกว่า 1,000 ราย พบว่าประเทศไทยมีอัตราการใช้สมาร์ทโฟนต่อประชากรอยู่ที่ 36% และมีแนวโน้มเติบโตสูง คาดว่าสิ้นปีนี้จะเพิ่มเป็น 46% ขณะที่แท็บเล็ตมีผู้ใช้ 7% และคาดว่าจะเพิ่มเป็น 15% ในสิ้นปี โดยจำนวนดังกล่าวยังไม่รวมแท็บเล็ตเพื่อการศึกษาของภาครัฐ แต่ก็ชี้ให้เห็นว่ามีอัตราการเติบโต 70-100% ซึ่งอยู่ในระดับนี้มาต่อเนื่องทุกปี

บัญญัติ เกิดนิยม ผู้อำนวยการฝ่ายสื่อสารและองค์กรสัมพันธ์ อีริคสัน (ประเทศไทย) เปิดเผยว่า คนไทยนิยมใช้สมาร์ทโฟนกันมากขึ้น โดยปัจจัยที่กระตุ้นให้เกิดการใช้งานอันดับแรก คือ ใช้เป็นเครื่องมือเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต 69% แสดงว่าคนไทยต้องการใช้อินเทอร์เน็ตมากขึ้น ตามด้วยการเข้าถึงเครือข่ายสังคม 65% ตามด้วยการแชทและใช้งานแอพ 57% เท่ากัน

จุดนี้คือความเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการใช้สมาร์ทโฟนของคนไทย นั่นคือมีการใช้แอพมากขึ้นเรื่อยๆ ขณะที่เอสเอ็มเอส 44% แม้จะมีการใช้งานอยู่เพราะพิมพ์ง่ายขึ้น แต่ก็อยู่ในแนวโน้มที่ลดลง ตามด้วยอีเมล 34% ที่ใช้เป็นปกติในการรับส่งเอกสาร และปิดท้ายด้วยวิดีโอ 32% แต่ชัดเจนว่าจะเพิ่มสูงขึ้นอีกมหาศาล

“รูปแบบการใช้ คือ อินเทอร์เน็ต โซเชียลเน็ตเวิร์ก แชทและแอพ บอกให้รู้ว่าคุณภาพโครงข่ายคือสิ่งสำคัญอันดับแรกที่ผู้ให้บริการต้องคำนึงถึง ถ้ามีปัญหาอุปสรรคจะนำไปสู่ประสบการณ์ที่ไม่ดีด้วย” บัญญัติ กล่าว

นอกจากนี้ แนวโน้มการคิดแพ็กเกจค่าบริการแบบใหม่จะเกิดขึ้นในอนาคต จากเดิมมีเพียงโพสต์เพดและพรีเพด เช่น ค่าบริการแบบไฮบริด กล่าวคือ คิดค่าโทรแบบพรีเพดจ่ายเท่าที่ต้องการใช้ แต่คิดค่าอินเทอร์เน็ตแบบโพสต์เพด ใช้เต็มที่ตามต้องการ หรือคิดค่าแพ็กเกจแบบแชร์อุปกรณ์ เช่น มีสมาร์ทโฟนและแท็บเล็ต ต้องการให้คิดค่าอินเทอร์เน็ตเหมารวม 2 อุปกรณ์ ก็สามารถทำได้

สำหรับการใช้งานไวไฟนั้น ประเทศไทยถือว่าอยู่ในระดับต่ำ มีการใช้ไวไฟที่บ้าน 31% ไวไฟสาธารณะ 26% สะท้อนให้เห็นว่าการใช้ไวไฟที่บ้านยังน้อยเพราะอินเทอร์เน็ตบรอดแบนด์ยังกระจายไม่ทั่วถึง ขณะที่ไวไฟสาธารณะยังต้องขยายอีกมากเช่นกัน

ด้านรูปแบบการใช้งานแท็บเล็ตในประเทศไทย จากการสำรวจพบว่าเป็นอุปกรณ์ที่ใช้ในการบริโภคสาระบันเทิงเป็นส่วนใหญ่ โดยผู้ใช้ระบุว่าใช้เพื่อ ฟังเพลง ถ่ายรูป เล่นเกม และใช้อินเทอร์เน็ต

บัญญัติ กล่าวต่อไปว่า ระบบปฏิบัติการที่ใช้กันในประเทศไทย พบว่าอันดับ 1 คือ แอนดรอยด์ 45% และยังมีแนวโน้มเติบสูงขึ้นเรื่อยๆ แบล็คเบอร์รี่ยังมีการใช้งานอยู่พอสมควรในกลุ่มคนชอบพิมพ์ 26% ไอโอเอส 16% ถือว่าเติบโตขึ้นเล็กน้อย ซิมเบียน 9% และวินโดวส์ 1%

ทั้งนี้ จากการสำรวจของอีริคสัน สรุปได้ว่า ประเทศไทยมีอัตราการเติบโตการใช้งานสมาร์ทโฟนและแท็บเล็ตในระดับดี เนื่องจากคนไทยพร้อมรับเทคโนโลยีใหม่ และมีการปรับใช้ได้เร็ว ซึ่งภาครัฐและภาคธุรกิจสามารถใช้เป็นโอกาสในการสร้างรูปแบบบริการอิเล็กทรอนิกส์ใหม่ๆ เพิ่มขึ้นได้อีกมาก และต้องทำบริการให้สามารถเข้าถึงได้ง่าย ราคาเหมาะสม ซึ่งทั้งหมดเกิดจากโครงข่ายการให้บริการที่แข็งแกร่ง

เมื่ออ้างอิงกับผลสำรวจในประเทศทั่วโลกที่ยืนยันว่า ความจงรักภักดีต่อแบรนด์ในธุรกิจโทรคมนาคมถือว่าอยู่ในระดับต่ำ แสดงว่าผู้บริโภคพร้อมจะเปลี่ยนค่ายผู้ใช้บริการได้หากคุณภาพโครงข่ายให้บริการไม่ดีพอ บริการไม่คุ้มค่ากับเงินที่จ่าย ความสามารถในการติดต่อสื่อสาร รวมถึงแพ็กเกจที่นำเสนอไม่เป็นที่ถูกใจ เพราะเมื่อไรก็ตามที่มีปัญหาเกี่ยวกับบริการเกิดขึ้น สิ่งแรกที่ผู้ใช้จะคิดถึงคือ ความบกพร่องของโครงข่ายผู้ให้บริการ ซึ่งประเทศไทยเองก็มีแนวโน้มลักษณะนี้เช่นเดียวกัน