แนะช่องลงทุน-ค้าขายแบบไหนเข้าใจตลาดลาว

โดย..ปรียนิจ กุลตั้งเจริญ

การลงทุนในลาวหากคิดว่าง่ายก็คงง่าย เพราะเป็นประเทศเพื่อนบ้านใกล้ชิดกับไทย คุ้นเคยกันดีทั้งด้านภาษาและวัฒนธรรม แต่หากคิดว่ายากก็คงยาก เพราะลาวเพิ่งจะเปิดรับการลงทุน กฎหมายหลายฉบับอยู่ระหว่างการปรับปรุงให้เข้ากับระเบียบสากล นักธุรกิจที่จะเข้าไปลงทุนควรทำความเข้าใจให้ถ่องแท้

พิษณุ จันทร์วิทัน เอกอัครราชทูตไทย ประจำประเทศลาว เปิดเผยว่า โอกาสที่ไทยและลาวจะทำธุรกิจร่วมกันมีมาก ซึ่งในปี 2555 ไทยและลาวมีมูลค่าการค้าระหว่างกันรวมประมาณ 2 แสนล้านบาท ซึ่งคนลาวนิยมสินค้าไทยมากกว่าสินค้าจากจีนหรือเวียดนาม การลงทุนของไทยในลาวก็อยู่อันดับ 3 รองจากจีนและเวียดนามตามลำดับ

การค้าไทยลาวค่อนข้างมีความสะดวก เนื่องจากมีพรมแดนติดต่อกันยาว มีด่านการค้าอยู่มากกว่า 10 แห่ง และมีแนวโน้มที่จะเปิดด่านเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง หากทั้งสองประเทศมีความพร้อม ซึ่งการเปิดด่านถาวรหรือด่านสากลไม่ใช่ประเด็นสำคัญ เพราะไทยและลาวมีการค้าขาย และไปมาหาสู่ผ่านด่านประเพณีที่มีอยู่มากมาย ปริมาณการค้าจึงเพิ่มขึ้นต่อเนื่องทุกปี

ขณะที่การลงทุนในลาว ไทยคงไม่ได้คิดจะแข่งเป็นผู้ลงทุนอันดับ 1 ของลาว แทนที่จีน เพราะการลงทุนไทยคงจะไม่นับที่ปริมาณการลงทุนเป็นตัวชี้วัด แต่จะนับที่คุณภาพการลงทุนมากกว่า ซึ่งต้องตอบสนองความต้องการพัฒนาของลาวและแบ่งปันผลประโยชน์

หากพิจารณาความพร้อมของลาวในการรองรับการรวมตัวเป็นอาเซียน ถือว่ามีความพร้อม ลาวแก้ไขกฎหมายกว่า 100 ฉบับ เพื่อให้สอดคล้องกับหลักสากล และลาวใช้เวลา 15 ปี ในการเข้าเป็นสมาชิกขององค์การการค้าโลก (ดับเบิลยูทีโอ) รวมทั้งลาวยังเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมระดับนานาชาติหลายครั้ง ซึ่งสามารถสร้างความเชื่อมั่นให้กับนักลงทุนต่างชาติได้ ส่งผลให้เศรษฐกิจของลาวค่อนข้างเติบโต

อย่างไรก็ตาม ทั้งไทยและลาวยังคงต้องปรับตัวอีกมาก เมื่อเข้าสู่การรวมตัวอย่างแท้จริงในวันที่ 31 ธ.ค. 2558 ลาวยังมีภาษีอีกหลายตัวที่ต้องทยอยปรับลด ขณะเดียวกันทั้งสองประเทศยังต้องปรับการทำงานให้สอดคล้องกัน เช่น การข้ามแดน และการปรับปรุงกฎหมายภายในประเทศให้สอดคล้องกับอาเซียน

“การรวมตัวเป็นอาเซียน ทุกประเทศจะต้องช่วยกันทำให้การเคลื่อนย้ายสินค้า แรงงาน เงินทุน มีความสะดวกมากขึ้น เพื่อร่วมกันแข่งขันกับประชาคมอื่นๆ ในโลก ไม่ใช่แข่งขันกันเอง” พิษณุ กล่าว

พิมล ปงกองแก้ว อัครราชทูตที่ปรึกษาฝ่ายการพาณิชย์ สำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ประจำประเทศลาว กล่าวว่า การลงทุนสะสมของไทยในประเทศลาวตั้งแต่ปี 2531-2555 มีมูลค่าการลงทุนอยู่ที่ 4,082 ล้านเหรียญสหรัฐ ประเภทการลงทุนส่วนใหญ่อยู่ในกิจการเกษตรแปรรูป โลจิสติกส์ เหมืองแร่ ไฟฟ้า ไอที และการเงิน

ทั้งนี้ นักลงทุนส่วนใหญ่ประสบปัญหาด้านกฎหมายที่มีการเปลี่ยนแปลงบ่อย แต่อยากให้เข้าใจว่ากฎหมายการลงทุนของลาวใช้มาตั้งแต่ปี 2552 ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างการปรับปรุงให้รองรับอาเซียนและให้เป็นสากลมากขึ้น จึงอาจมีการปรับเปลี่ยนบ้างแต่คงค่อยๆ เข้าที่เมื่อเปิดประชาคมอาเซียน ซึ่งน่าจะเป็นผลดีต่อทุกฝ่าย

การลงทุนในลาวหากมีขนาดใหญ่จะเป็นการขอสัมปทานที่ดินจากรัฐบาล แต่ยังมีบางกิจการที่ยังไม่เปิดให้ต่างชาติเข้ามาลงทุนจนกว่าจะเปิดประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (เออีซี) เช่น การปลูกยูคาลิปตัส เพราะทำให้ดินเสีย และยางพารา ที่แต่เดิมจีนและเวียดนามเข้ามาลงทุนปลูกยางพารามาก แต่ไม่เชี่ยวชาญเรื่องการกรีดยาง ทำให้ต้องหยุดลงทุนเพิ่ม

ด้านการค้าในปี 2555 ไทยลาว มีมูลค่าการค้ารวม 4,800 ล้านเหรียญสหรัฐ เพิ่มขึ้น 24% จากปี 2554 โดยราว 80% เป็นการค้าชายแดน ขณะเดียวกันไทยมีการส่งออกสินค้ามาลาวมูลค่า 3,600 ล้านเหรียญสหรัฐ เพิ่มขึ้น 30% เช่น น้ำมัน เชื้อเพลิง ยานพาหนะ สินค้าอุปโภคบริโภค และไทยนำเข้าจากลาวมูลค่า 1,200 ล้านเหรียญสหรัฐ เพิ่มขึ้น 10% เช่น ไฟฟ้า แร่ธาตุ ทองแดง ลิกไนต์ มันสำปะหลัง กาแฟ และมะเขือเทศ

ข้อแนะนำในการทำธุรกิจ คือ ประชากรในลาว 60% มีอายุไม่เกิน 30 ปี สินค้าที่ผลิตหรือต้องการขายในตลาดนี้ ควรจะตอบโจทย์ความต้องการของลูกค้ากลุ่มดังกล่าว