เงินหลักประกัน Stock Futuresเกิด Corporate Action

ปัจจุบัน Stock Futures ที่ซื้อขายอยู่ในตลาด TFEX มีหุ้นอ้างอิงให้เลือกซื้อขายถึง 60 หุ้นด้วยกัน ซึ่งก่อนซื้อขาย Stock Futures แต่ละครั้ง ผู้ลงทุนจะต้องวางหลักประกันขั้นต้นตามระดับที่โบรกเกอร์กำหนด โดยหลักประกันของ Stock Futures ที่อ้างอิงกับหุ้นต่างกันก็อาจมีระดับมากน้อยแตกต่างกันออกไป ขึ้นกับความผันผวนของหุ้นอ้างอิงนั้นๆ นอกจากนี้หลักประกันยังมีการปรับเปลี่ยนหาก Stock Futures มีการปรับลักษณะของสัญญาที่เกิดจาก Corporate Action อีกด้วย ในสัปดาห์นี้ คอลัมน์ “นัดพบ TFEX” ขอนำรายละเอียดเกี่ยวกับการปรับหลักประกันในกรณีที่มี Corporate Action ซึ่งถือเป็นเรื่องที่สำคัญและควรทราบ มาเล่าให้ฟังนะครับ

แม้ว่าราคาซื้อขายของ Stock Futures จะเคลื่อนไหวขึ้นลงตามราคาหุ้นอ้างอิง แต่หากหุ้นอ้างอิงของ Stock Futures นั้นๆ มีนโยบายจ่ายเงินปันผลพิเศษ ประกาศแตกหุ้น หรือการกระทำอื่นๆ ที่ส่งผลให้มูลค่าของผู้ถือหุ้นเปลี่ยนแปลงไป หรือที่เรียกว่า Corporate Action TFEX ก็จะมีทำการปรับลักษณะของสัญญา Stock Futures ที่อ้างอิงกับหุ้นดังกล่าว ทั้งในส่วนของขนาดของสัญญาและราคาของหุ้นอ้างอิง โดยยึดหลักการที่ว่า “มูลค่าของสัญญา (Notional Value) ก่อนมี Corporate Action จะต้องเท่ากับมูลค่าหลังมี Corporate Action” นอกจากนี้ TFEX จะมีการเพิ่มอักษร X, Y หรือ Z ตามลำดับ ต่อท้ายชื่อย่อในการซื้อขาย เพื่อบอกว่าสัญญาดังกล่าวเคยปรับลักษณะของสัญญามาแล้ว

นอกจากนี้ ทางสำนักหักบัญชีก็จะทำการปรับระดับหลักประกันให้เหมาะสมตามมูลค่าของความเสี่ยงที่เปลี่ยนแปลงไป แต่เนื่องจากการปรับลักษณะของสัญญาจาก Corporate Action ทำให้ Stock Futures มีมูลค่าของสัญญาเท่าเดิม ดังนั้นความเสี่ยงของสัญญาจึงไม่เปลี่ยนแปลง หลักประกันของ Stock Futures หลังจากปรับลักษณะของสัญญาแล้วจึงไม่เปลี่ยนแปลงเช่นกัน

อย่างไรก็ตาม Stock Futures สัญญาใหม่ที่เริ่มซื้อขายหลังการปรับลักษณะของสัญญาเสร็จสิ้นไปแล้ว จะมีมูลค่าของสัญญาแตกต่างจากสัญญาชุดเดิม ซึ่งจะมีผลให้มูลค่าความเสี่ยงของสัญญาแตกต่างออกไปด้วย สำนักหักบัญชี (TCH) จึงปรับหลักประกันของสัญญาที่เริ่มซื้อขายหลังจากเกิด Corporate Action โดยใช้สัดส่วนตามขนาดสัญญาที่เปลี่ยนไป

ลองมาดูตัวอย่างกันนะครับ ที่ผ่านมาหุ้น TTA มีการเพิ่มทุนให้ผู้ถือหุ้นเดิมตามสัดส่วนการถือหุ้น โดยมีผลในวันที่ 5 ก.พ. 2556 ดังนั้นในช่วงเย็นของวันก่อนหน้า (4 ก.พ.) TFEX ได้ประกาศปรับลักษณะของสัญญา TTA Futures ที่มีซื้อขายอยู่ในช่วงดังกล่าว ซึ่งประกอบด้วย TTAH13 (มี.ค. 2013), TTAM13 (มิ.ย. 2013), TTAU13 (ก.ย. 2013) และ TTAZ13 (ธ.ค. 2013) โดยราคาของ TTA Futures ทั้ง 4 สัญญาถูกปรับลงด้วยตัวคูณ 0.9248120 และขนาดทั้ง 4 ก็ถูกเพิ่มด้วยตัวคูณดังกล่าวเช่นกัน ส่งให้ขนาดของสัญญาใหม่เท่ากับ 1,081 หุ้นต่อสัญญา นอกจากนี้ TFEX ยังเต็มอักษรพิเศษ “X” ที่ท้ายชื่อสัญญาทั้ง 4 เพื่อบอกว่าสัญญาดังกล่าวถูกปรับลักษณะของสัญญามาแล้ว

ในส่วนของเงินหลักประกันของทั้ง 4 สัญญาข้างต้น จะไม่มีการเปลี่ยนแปลง คือ อยู่ที่ 2,090 บาทต่อสัญญา เท่ากับก่อนปรับลักษณะของสัญญา แต่สัญญาใหม่ที่เริ่มซื้อขายหลังจากวันที่ 4 ก.พ. จะต้องมีการปรับหลักประกันด้วยตัวคูณ 0.9248120 เช่น ต่อมาเมื่อสัญญา TTAH14 (มี.ค. 2014) เริ่มซื้อขาย หลักประกันของสัญญา TTAH14 จะเท่ากับ 1,933 บาทต่อสัญญา (2,090 x 0.9248120)

อีกกรณีที่เพิ่งเกิดขึ้น แต่อาจจะต่างจากกรณีข้างต้น คือ เมื่อวันที่ 1 ส.ค.ที่ผ่านมา มีการปรับชื่อสัญญา KK Futures เนื่องจากหุ้นอ้างอิงมีการปรับเปลี่ยนชื่อย่อในการซื้อขาย จาก KK เป็น KKP ซึ่ง TFEX เห็นว่าควรมีการปรับ Stock Futures ที่อ้างอิงหุ้น KK ให้สอดคล้องกัน แต่เนื่องจากการเปลี่ยนชื่อนี้ไม่กระทบกับราคา จึงไม่จำเป็นต้องปรับราคาและขนาดของสัญญาแต่อย่างใด ดังนั้นในกรณีนี้จึงไม่ต้องปรับหลักประกันทั้งในสัญญาปัจจุบันและสัญญาที่จะเกิดขึ้นมาแทน นอกจากนี้เพื่อให้ผู้ลงทุนทราบการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว จึงมีการปรับเพิ่ม “X” ต่อท้ายชื่อสัญญาพร้อมไปในคราวเดียวกัน ดังนั้นตั้งแต่วันที่ 1 ส.ค.เป็นต้นไป สัญญา KK Futures จะเปลี่ยนชื่อเป็น KKPU13X, KKPZ13X, KKPH14X และ KKPM13X โดยที่มีขนาดของสัญญาเท่าเดิม

ถึงแม้เรื่องหลักประกันจะมีรายละเอียดค่อนข้างมาก แต่ในทางปฏิบัติทั้งสำนักหักบัญชีและ TFEX ได้มีการเผยแพร่ทั้งในส่วนของขนาดสัญญาและหลักประกันที่มีการปรับเปลี่ยนอันเนื่องมาจาก Corporate Action ที่เกิดขึ้นในแต่ละช่วง โดยท่านสามารถติดตามข้อมูลที่จาก Website ของทั้งสองหน่วยงาน คือ www.thaiclearing.com และ www.TFEX.co.th