อดีตที่มีค่าของไปรษณีย์ไทย (1)

กิจการและบริษัทต่างๆ ที่เกิดขึ้นในแผ่นดินสยามสมัยรัชกาลที่ 35 และยังประกอบการอยู่ถึงทุกวันนี้ เป็นกิจการที่มีความขลังและมีคุณค่าในตัวเองอยู่มาก และส่งผลดีถึงภาพลักษณ์องค์กรเหล่านี้โดยตรง

ลองเข้าไปใน Homepage ของบริษัทเหล่านี้สิคะ ในหัวข้อ About Us จะเห็นถึงที่มาของบริษัท มีภาพอาคารหลังแรก ป้ายบริษัทเก่าๆ จดหมายเก่าๆ อุปกรณ์ประกอบการรุ่นแรก ฯลฯ รวมทั้งความอุตสาหะของพนักงานหลายรุ่น เช่น บริษัท บอร์เนียว บริษัท แองโกลไทย บริษัท หลุยส์ ตี. เลียวโนเวนส์ บริษัท อีสท์ เอเชียติก ห้างขายยาอังกฤษตรางู บริษัท ดีเคเอสเอช (ดีทแฮล์ม) ฯลฯ

เมื่อครั้งผู้เขียนไปในอาคารรัฐสภาของเดนมาร์กที่กรุงโคเปนเฮเกน คุณสามีชี้นิ้วไปที่พื้นไม้ของรัฐสภาแล้วบอกผู้เขียนว่า

“รู้ไหมว่า...พื้นไม้สักทองทั้งหมดในรัฐสภาเดนมาร์กที่เรากำลังยืนอยู่นี้ คือไม้สักทองที่นาย ฮันส์ นิลล์ แอนเดอร์เซน ผู้ก่อตั้งบริษัท อีสท์ เอเชียติก นำมาจาก จ.แพร่ เมื่อครั้งที่ได้รับสัมปทานทำไม้สักใน จ.แพร่ หลังจากที่ช่วยจัดหาอาวุธให้กับสยามในสมัยรัชกาลที่ 5 (ไว้สู้กับฝรั่งเศส)”

ผู้เขียนฟังแล้วรู้สึกตกใจเล็กน้อย และรู้สึกว่ากำลังได้รู้จักบริษัท อีสท์ เอเชียติก ในเบื้องลึกที่ไม่เคยรู้มาก่อน

ผู้เขียนได้ให้คำปรึกษากับหลายบริษัทเรื่องภาพลักษณ์และการประชาสัมพันธ์ และจะช่วยออกแบบและจัดระบบประมวลอดีตของบริษัทเหล่านั้นซึ่งตกค้างอยู่ตามแหล่งต่างๆ เข้าสู่งานสร้างภาพลักษณ์และการประชาสัมพันธ์

เพราะเห็นว่า บริษัทที่มีอดีตที่ยาวนานทั้งหลายต้องให้ความสำคัญในการเก็บเรื่องราวดั้งเดิมของตนให้คนรุ่นหลังได้เห็น ซึ่งเป็นสิ่งที่มีค่าและเป็นความภาคภูมิใจของบริษัทที่ผ่านอุปสรรคมาได้ยาวนาน

อย่าว่าแต่บริษัทที่มีอดีตที่ยาวนานเลยค่ะ บริษัทที่เพิ่งเกิดมาแค่ 29 ปีอย่างบริษัท Apple ก็ยังเห็นคุณค่าในเรื่องนี้ Apple ใส่ผลิตภัณฑ์ตั้งแต่ชิ้นแรกถึงชิ้นล่าสุดเข้าไปในระบบ Internet ทำให้คนได้เห็นว่านวัตกรรมของ Apple ช่วยร่นเวลาการพัฒนาเทคโนโลยีในโลกไปได้หลายปี นั่นคือวิธีการหนึ่งที่ช่วยทำให้คนเกิดศรัทธาในผลิตภัณฑ์

บริษัท ไปรษณีย์ไทย เป็นอีกตัวอย่างหนึ่งซึ่งเก็บรักษาเรื่องราวในอดีตไว้มาก โดยเปิดพื้นที่หลายแห่งไว้เป็นพิพิธภัณฑ์

พื้นที่บางส่วนของอาคารไปรษณีย์กลางบางรักถือว่าเป็นที่ตัวอย่างการจัดการระหว่างพื้นที่และเนื้อหาการแสดงเรื่องราวในอดีตที่ลงตัว โดยเฉพาะตัวอาคารซึ่งเป็นสถาปัตยกรรมแบบ Neo Classics ซึ่งดูแน่นหนาหนักนั้นมีเรื่องราวน่าสนใจอยู่มาก คุณสามีบอกว่ามองแล้วมีอารมณ์เหมือนกับว่าได้ยืนอยู่ที่หน้าอาคารบางแห่งใน Milan ในยุคมุสโสลินี เขาถามผู้เขียนว่า คิดว่าเจตนารมณ์ของการสร้างอาคารลักษณะนี้ซ่อนความหมายที่ต้องการสื่อออกไปให้คนไทยสมัยนั้นเกิดความเชื่อมั่นต่อการเปลี่ยนแปลงการปกครองในสยามที่เพิ่งจบไปหรือไม่ ?

จากนั้นก็ชี้ให้มองครุฑพ่าห์ร่างกำยำ 2 ตัว ประดับอยู่ที่มุขบนสองข้างอาคารฝีมือ ศ.ศิลป์ พีระศรี ซึ่งในทางศิลปะถือกันว่าเป็นรูปปั้นครุฑที่งามและมีพลังที่สุดในประเทศไทย

เขาถามว่า...รูปปั้นพญาครุฑ 2 ตัวนี้ทำให้เราเห็นภาพลางๆ ของตัว Gargoyles ที่ยอดตึก Chrysler ใน New York ที่สร้างก่อนตึกหลังนี้ราว 5 ปี ที่อาคารไปรษณีย์หลังนี้หรือเปล่า ?

นี่คือคุณค่าแห่งอดีตที่ปรากฏอยู่ที่อาคารไปรษณีย์กลางบางรักแห่งนี้

โชคดีอย่างยิ่งที่อาคารไปรษณีย์หลังนี้คลาดแคล้วจากระเบิดของอังกฤษในตอนสงครามโลกครั้งที่ 2 ซึ่งกล่าวกันว่า เมื่อเครื่องบินอังกฤษบินมาทิ้งระเบิดลงในบริเวณนี้ พญาครุฑ 2 ตัวนี้ ได้โผบินออกจากตึกใช้ปีกพัดปกป้องอาคาร ระเบิดจึงเบี่ยงออกไปไม่ตกลงมาถูกอาคารสักลูกเดียว

ทำให้อาคารไปรษณีย์กลางบางรักยังยืนหยัดอยู่ได้อย่างสง่างามมาได้ถึงปัจจุบันนี้ n

(อ่านต่อวันอังคารหน้าค่ะ)