การวางแผนการเงินหลังวัยเกษียณ (ต่อ)

เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา โฆสิต ปั้นเปี่ยมรัษฎ์ ประธานกรรมการบริหาร ธนาคารกรุงเทพ กล่าวสัมมนาเรื่อง “มุมมองอนาคต ความเสี่ยง โอกาสเศรษฐกิจไทย” จัดขึ้นโดยสมาคมผู้สื่อข่าวเศรษฐกิจ ว่า ปัจจัยเสี่ยงที่เศรษฐกิจไทยต้องติดตามอย่างใกล้ชิด คือ การขาดดุลบัญชีเดินสะพัดของประเทศ ที่ในช่วง 5 เดือนแรก ไทยขาดดุลมากกว่า 3,145 ล้านเหรียญสหรัฐ ปัญหาหนี้ภาคครัวเรือนต่อรายได้ครัวเรือนอยู่ที่ 81.9% และโครงสร้างประชากรของไทยที่จะมีคนสูงอายุเกิน 65 ปี ในสัดส่วน 30% ของจำนวนประชากรทั้งหมดในอีก 30 ปี หรือในปี 2583 จากปัจจุบันอยู่ที่ 10% จึงต้องวางแผนทั้งด้านอุตสาหกรรมและการเกษตรที่จะพึ่งพาการใช้แรงงานสูงไม่ได้

สอดคล้องกับเรื่องที่ผมจะมาคุยต่อในวันนี้ หลังจากเมื่อสัปดาห์ที่แล้วได้คุยไปถึงมาตรฐานการใช้ชีวิตของคนไทยหลังเกษียณจะเป็นอย่างไร มาครั้งนี้ก็ถึงคำถามที่สอง ที่ว่า “คาดว่าจะมีอายุยาวนานเท่าไรหลังเกษียณ?”

คาดว่าจะมีอายุยาวนานเท่าไรหลังเกษียณ

ปัจจุบันประเทศไทยได้กำหนดอายุเกษียณไว้ที่ 55 ปี ซึ่งเร็วขึ้นกว่าแต่ก่อนที่กำหนดไว้ที่อายุ 60 ปี แต่อายุของคนไทยเรากลับสูงขึ้นตามความก้าวหน้าของเทคโนโลยีด้านการแพทย์

lผู้ออมเป็นหญิง ประมาณว่าจะมีช่วงเวลาหลังเกษียณ 29 ปี

lผู้ออมเป็นชาย ประมาณว่าจะมีช่วงเวลาหลังเกษียณ 25 ปี

หากเราเกษียณในปีนี้ คุณจะต้องมีเงินอย่างต่ำ ณ ปีที่เกษียณ เท่ากับ 2.48 ล้านบาทสำหรับผู้หญิง หรือเท่ากับ 2.14 ล้านบาทสำหรับผู้ชาย แต่อย่างไรก็ตาม ค่าใช้จ่ายต่างๆ เหล่านี้จะเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ทุกปี จากผลของอัตราเงินเฟ้อ ดังนั้น หากเงินเฟ้อเท่ากับปีละ 3% ผู้หญิงต้องมีเงินอย่างต่ำ 3.97 ล้านบาท ส่วนผู้ชายต้องมีเงินอย่างต่ำ 3.19 ล้านบาท หากอัตราเงินเฟ้อมีมากกว่านี้ จำนวนเงินที่ต้องมีก็จะต้องมากกว่านี้ และจากรายงานวิจัยของหลายสำนักประเมินว่าในอีก 20 ปีข้างหน้า ช่วงชีวิตหลังเกษียณของคนไทยจะยาวขึ้นเป็น 2 เท่า หากจริงหมายความว่าคนที่อายุ 40 ปี ณ ตอนนี้ ถ้าแก่ตายจะมีชีวิตเฉลี่ยประมาณ 100-120 ปี (OMG!!!) หมายถึงว่าเราจะต้องอยู่อย่างไม่มีรายได้จากการทำงานนานถึง 40-60 ปี มากพอๆ กับช่วงชีวิตวัยทำงานเลย เงินที่เก็บจะพอมั้ยเนี่ย

บริหารเงินหลังวัยเกษียณ

หลักการบริหารเงินหลังเกษียณ พอสรุปได้ง่ายๆ ดังนี้

lสำรองเงินสดไว้ใช้ยามฉุกเฉิน ให้เพียงพอสำหรับใช้จ่ายประจำวันประมาณ 24 สัปดาห์ และสำรองสำหรับค่าใช้จ่ายในแต่ละเดือนประมาณ 6 เดือน เผื่อกรณีฉุกเฉิน

lลดหนี้ให้มากที่สุด โดยเฉพาะหนี้ที่แพง (จริงๆ ในวัยนี้ไม่ควรมีหนี้แล้ว แต่หลายคนยังเป็นหนี้บัตรเครดิตอยู่ ซึ่งดอกเบี้ยแพงมาก)

lลดค่าใช้จ่าย เข้มงวดกับการทำบัญชีรายรับรายจ่าย เพราะเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้เราใช้เงินเป็นที่มีประสิทธิภาพ ขอยกคำพูดของ Warren Buffett เกี่ยวกับการใช้เงินที่เข้าทีว่า “If you buy things you don’t need, soon you will have to sell things you need.”

lทำประกันชีวิตและสุขภาพ แต่เบี้ยจะแพง หากสามารถดูแลรักษาสุขภาพตนเองได้ดีก็อาจคุ้มกว่า

lสร้างรายได้ ความรู้ ประสบการณ์เรามีอยู่เยอะ ลองมองออกไปข้างนอกหาช่องทางการสร้างรายได้ที่ดีๆ โอกาสมีเสมอสำหรับผู้ขวนขวาย

lบริหารภาษี แม้จะเป็นผู้สูงอายุ ภาระหน้าที่ในการเสียภาษีก็ยังมีอยู่ ศึกษาเรื่องวางแผนภาษีจะช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายได้เยอะ

lหาความรู้และติดตามข้อมูลเศรษฐกิจ

lทำพินัยกรรมไม่มีใครรู้อะไรจะเกิดขึ้น แต่ถ้ามันเกิด อย่าให้คนที่อยู่ข้างหลังเดือดร้อน ทำทุกอย่างให้ชัดเจน อย่าไปคิดว่าทำพินัยกรรมคือการแช่งตัวเอง มันไม่จริงหรอก

lเอกสารสำคัญ บอกคนที่อยู่ใกล้ ถ้าเราเก็บเงินหรือทรัพย์สินไว้แล้วไม่บอกคนในครอบครัว หากเกิดเหตุไม่คาดฝัน ทรัพย์สินที่เราเก็บไว้ก็จะไม่มีใครได้ใช้ประโยชน์โดยเฉพาะคนที่เรารัก ไม่ต่างอะไรกับเราลงทุนและขาดทุนหมดตัว

พอร์ตการลงทุนหลังเกษียณ

ด้วยช่วงชีวิตที่ยาวขึ้น ความเสี่ยงที่เราพบจะเป็นความเสี่ยงของการเสียชีวิตหลังเวลาอันควร (คือมีอายุยาวเกินไปนั่นแหละ) การบริหารเงินออมแบบเดิมๆ ที่เน้นความปลอดภัยของเงินต้นจึงไม่ใช่ทางเลือกที่ถูกต้อง การบริหารเงินที่ดีจึงควรเป็นการจัดสมดุลระหว่างการเน้นความปลอดภัยเงินต้นกับการมีเงินพอใช้ตลอดระยะเวลาหลังเกษียณ

ผลตอบแทนให้เงินออมอย่างน้อยไม่ควรต่ำกว่าอัตราเงินเฟ้อ เช่น การลงทุนในหุ้น ฯลฯ ซึ่งการลงทุนต้องเลือกให้เหมาะกับความสามารถในการรับความเสี่ยงของตนเอง