พี่เลี้ยง On Line (จบ)

ครั้งที่แล้วได้กล่าวถึงประโยชน์ของโปรแกรมพี่เลี้ยง (Mentor Program) และคุณสมบัติของผู้ที่เป็นพี่เลี้ยงที่ดี ในฉบับนี้ขอกล่าวถึงกรณีที่องค์กรเปิดโอกาสให้ Mentee เลือก Mentor ได้เอง โดยแนวทางที่ Mentee ควรพิจารณาในการเลือกพี่เลี้ยงมีดังนี้

หากคุณเป็น Mentee (1) เลือกคนที่ไม่เหมือนเราเสียทีเดียว จริงอยู่ที่การเลือกคนที่นิสัยใจคอเหมือนๆ กันอาจทำให้เราสบายใจระหว่างการสนทนา แต่ควรคำนึงเสมอว่า เรามักจะเรียนรู้อะไรใหม่ๆ จากคนที่แตกต่างจากเรา ดังนั้นการเลือกคนที่แตกต่างจะทำให้ Mentee เรียนรู้มุมมองใหม่ได้รวดเร็ว (2) เลือกคนที่จะช่วยให้เราพัฒนาได้ดีที่สุด และช่วยให้เราสร้างผลลัพธ์ได้ดีที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้และทำได้ ไม่ใช่คนที่ตัดสินใจเลื่อนตำแหน่งเรา บางองค์กรที่ตระหนักในข้อนี้จึงไม่ให้หัวหน้าหรือผู้บังคับบัญชาโดยตรงเป็น Mentor ของลูกน้องตนเอง นั่นเป็นเพราะกระบวนการ Mentor ควรเน้นให้ Mentee เรียนรู้และใช้ศักยภาพตนเองให้เป็นประโยชน์และเต็มที่ ไม่ใช่การมานั่งติดตามงาน ถ้าเป็นหัวหน้าโดยตรงอาจทำให้หลีกเลี่ยงการตามงานไม่ได้

คราวนี้มาดูการเป็น Mentee ที่ดีบ้าง คุณจะได้ประโยชน์จากการมีพี่เลี้ยง หากคุณเป็น Mentee ที่ (1) มีความชัดเจนว่าเป้าหมายในการพัฒนาของเราคืออะไร อยากให้พี่เลี้ยงช่วยให้ปรับตัวด้านใด และสื่อสารให้พี่เลี้ยงทราบ (2) ไม่จำเป็นต้องพยายามให้ดูดีในสายตาพี่เลี้ยงตลอดเวลา ควรเป็นตัวของตัวเอง และเน้นที่การเรียนรู้ (3) เปิดใจรับคำแนะนำ หรือข้อมูลสะท้อนกลับที่พี่เลี้ยงให้ (4) หากกระบวนการไม่ได้ช่วยเราให้เกิดการพัฒนา หลังจากผ่านไประยะหนึ่ง พูดคุยกับพี่เลี้ยงตรงๆ (5) หากไม่ได้ผล พร้อมที่จะมองในกระจกด้วยว่า เป็นเพราะตัวเราเองหรือไม่ที่มีส่วนทำให้ไม่เกิดผลอะไร (6) เมื่อเกิดผลแล้ว พร้อมที่จะหยุดกระบวนการ โดยไม่ติดพี่เลี้ยงเป็นเงาตามตัว โดยเข้าใจว่าพวกเขาก็ต้องการเวลาให้ตนเองบ้างเช่นกัน

สำหรับเวลาที่เหมาะสมในการพูดคุยระหว่าง Mentor กับ Mentee ควรนัดกันในช่วงเวลาที่ทั้งคู่มีโฟกัสดีและมีความเป็นส่วนตัวในการพูดคุย ไม่ใช่ความสะดวกของคนใดคนหนึ่ง

ทั้งนี้ องค์กรที่ขยายกิจการ สำนักงานหรือสาขาใหม่ในประเทศต่างๆ สามารถใช้ประโยชน์จากระบบพี่เลี้ยงได้ เพราะจะช่วยลดความไม่เข้าใจกันระหว่างสำนักงานใหญ่และในต่างประเทศ ช่วยถ่ายทอดทัศนคติที่ดี และบุคลากรในต่างประเทศจะได้มีที่ปรึกษา เพราะผู้บริหารโดยตรงอาจไม่ได้ประจำอยู่ประเทศเดียวกัน หรือถ้ายังไม่มีผู้ที่เหมาะสมหรือมีประสบการณ์อยู่ในประเทศนั้นที่จะเป็นพี่เลี้ยงได้ พี่เลี้ยงออนไลน์จากสำนักงานใหญ่ก็เป็นทางเลือกที่ดีเช่นกัน

ในกรณีที่เป็นการพูดคุยกันออนไลน์ จำเป็นต้องใช้เวลาในการทำความรู้จักกันในเบื้องต้นอย่างดีก่อน เพื่อสร้างความไว้วางใจต่อกัน และเข้าใจสไตล์การสื่อสารของกันและกัน คงต้องยอมรับว่าการพูดคุยที่ไม่เห็นหน้าเห็นตากันชัดเจนอาจเป็นอุปสรรคต่อการสื่อสารที่ดีได้ วิธีการปรับสไตล์เข้าหากัน ปัจจุบันมีแบบทดสอบเพื่อให้รู้เขา รู้เรา มากมายหาได้ในท้องตลาด อย่างไรก็ตาม เมื่อทั้งคู่ทำแบบทดสอบแล้ว ควรมีการอธิบายให้เข้าใจด้วยว่า Mentor และ Mentee จะปรับตัวเข้าหากันอย่างไรด้วยนะคะ