ส่อง e-tail แดนมังกร อนาคตค้าปลีกไทย (1)

ประเทศไทยในปัจจุบันมีอัตราการเข้าถึงของบรอดแบนด์ (อินเทอร์เน็ตความเร็วสูง) เพียง 6.59% ของประชากร และ 22.36% ของครัวเรือน ซึ่งต่ำมากเมื่อเทียบกับประเทศที่พัฒนาแล้ว เช่น สหรัฐอเมริกา และประเทศหลักในยุโรปที่มีการเข้าถึงได้ 70-80% ส่วนประเทศเพื่อนบ้านอย่างมาเลเซียและเวียดนามเข้าถึงได้ 40% กับ 25% ตามลำดับ

แต่หลังจากที่รัฐบาลประกาศผลักดันโครงการ Smart Thailand โดยเฉพาะโครงการ “บรอดแบนด์แห่งชาติ” ซึ่งส่งเสริมการขยายโครงสร้างพื้นฐานของโครงข่ายอินเทอร์เน็ตความเร็วสูงไปทั่วประเทศไทย ประชาชนก็จะสามารถเข้าถึงโครงข่ายอินเทอร์เน็ตความเร็วสูงได้ครอบคลุม ทั่วถึง เท่าเทียมกัน ในอัตราไม่ต่ำกว่า 80% ของประชากรในปี 2558 และไม่ต่ำกว่า 95% ภายในปี 2563

หากว่านโยบายประสบความสำเร็จแม้เพียงครึ่งหนึ่งของเป้าหมายที่วางแผนไว้ เราจะได้เห็นการเปลี่ยนแปลงในด้านต่างๆ ซึ่งจะเปลี่ยนรูปแบบการทำธุรกิจในประเทศกับความเป็นอยู่ของผู้คนไม่น้อย ซึ่งนอกจากการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารของประชาชนแล้ว การขับเคลื่อนเศรษฐกิจด้วยอินเทอร์เน็ตก็จะเป็นสิ่งที่จะค่อยๆ เข้ามามีบทบาทในระบบเศรษฐกิจกับสังคมไทยอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

มาทำความเข้าใจกับคำว่า etail กันก่อนครับ

etail ย่อมาจากคำว่า Retail ecommerce หรือธุรกรรมค้าขายผ่านอินเทอร์เน็ตที่เกี่ยวข้องกับผู้บริโภคโดยตรง จำกันง่ายๆ ก็ได้ว่า etail คือ การค้าปลีกออนไลน์นั่นเอง ซึ่งผู้ขายอาจเป็นบริษัทหรือรายย่อยก็ได้

ตลาดค้าขายออนไลน์ไม่ใช่ของแปลกใหม่ มูลค่าตลาด ecommerce ในปัจจุบันของประเทศพัฒนาแล้วอย่างสหรัฐอเมริกา ประเทศหลักๆ ในยุโรป เกาหลี ญี่ปุ่น และอินเดีย มีสัดส่วนตั้งแต่ 57.5% ของ GDP ส่วนในประเทศอังกฤษนั้นมีสัดส่วนถึง 13.5% จนได้ชื่อว่าเป็น Internet Economy เลยทีเดียว

ตลาดค้าขายออนไลน์อีกประเทศหนึ่งที่หลายคนคงคาดไม่ถึง คือประเทศจีน ในปี 2554 มูลค่าตลาด etail ของจีนได้แซงหน้าญี่ปุ่น อังกฤษ และเยอรมนี ไปเป็นอันดับ 2 ของโลก รองจากสหรัฐอเมริกาไปเรียบร้อย ด้วยยอดขายรวม 1.2 แสนล้านเหรียญสหรัฐ มากกว่ามูลค่าตลาดค้าปลีกค้าส่งของไทยในปัจจุบันรวมกันที่มีขนาดประมาณ 8 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐต่อปีเสียอีก และในปี 2555 ที่ผ่านมานี้ ตลาด etail ของจีนได้ขยายตัวเพิ่มจากปีก่อนหน้าถึง 60% ด้วยมูลค่ายอดขายจำนวนมหาศาลกว่า 2 แสนล้านเหรียญสหรัฐ

จากบทวิเคราะห์เรื่อง China’s etail revolution : Online shopping as a catalyst for growth นั้น Mckinsey คาดการณ์ว่า การเติบโตอย่างรวดเร็วของชนชั้นกลางในจีนจะทำให้ยอดขายตลาด etail ในจีนขยายตัวไปแตะระดับ 4.2-6.5 แสนล้านเหรียญสหรัฐต่อปีภายในปี 2563 เลยทีเดียว

ในฐานะผู้ลงทุนที่แสวงหากิจการที่จะให้ผลตอบแทนดีๆ ในอนาคตมาลงทุน เราสามารถใช้จีนเป็นต้นแบบในการคาดการณ์ตลาด etail ในอนาคต และใช้เป็นต้นแบบเพื่อวิเคราะห์คาดการณ์ผลกระทบของ etail ต่อเศรษฐกิจกับสังคมไทยได้เป็นอย่างดี เนื่องจากจีนและไทยมีคุณสมบัติหลายอย่างคล้ายๆ กัน เช่น อินเทอร์เน็ตยังเข้าถึงประชากรน้อย ความเจริญกระจุกตัวอยู่เฉพาะในเมืองใหญ่ๆ และการขนส่งในประเทศยังคงล้าหลัง เป็นต้น

ก่อนอื่นต้องเข้าใจว่าการเติบโตของตลาด etail มีรากฐานสำคัญที่สุดอยู่ที่ การเข้าถึงอินเทอร์เน็ตความเร็วสูงของประชากรในประเทศนั้นๆ ซึ่งไม่นับการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตโดยอุปกรณ์พกพา เนื่องจากยอดการซื้อขายยังเป็นสัดส่วนที่น้อยอยู่

(ต่อตอนหน้า)