เศรษฐกิจตกสะเก็ดบูทยุคทองเฮาส์แบรนด์

โดย...รัชนีย์ ศรีวัฒนชัย

ช่วงเวลาที่ภาวะเศรษฐกิจของประเทศไม่ดีมากนัก กำลังการซื้อของผู้บริโภคลดลง “เฮาส์แบรนด์” ซึ่งเป็นสินค้าที่ผลิตขึ้นมาภายใต้การวางราคาที่ถูกกว่าสินค้าทั่วไป กลายเป็นสินค้าทางเลือกมากขึ้นในยามที่ผู้บริโภคต้องรัดเข็มขัด นอกจากนี้ผู้บริโภคยังปรับพฤติกรรมการซื้อสินค้าในขนาดที่เล็กลงเพื่อยอมจ่ายน้อยไว้ก่อน หรือเลือกขนาดใหญ่ที่มีความคุ้มค่ายิ่งขึ้น

ผกาวดี ว่องคงคาเทพ ผู้อำนวยการฝ่ายสินค้าเฮาส์แบรนด์ บริษัท บิ๊กซี ซูเปอร์เซ็นเตอร์ ผู้ดำเนินธุรกิจร้านค้าปลีกสมัยใหม่ บิ๊กซี กล่าวว่า ในช่วงที่กำลังการซื้อของผู้บริโภคลดลง พฤติกรรมการซื้อสินค้าจะเปลี่ยนแปลงไป โดยหันมาซื้อสินค้าเฮาส์แบรนด์มากขึ้น เพราะเป็นสินค้าที่วางราคาถูกกว่าปกติ ซึ่งจะช่วยลดค่าใช้จ่ายในช่วงเศรษฐกิจหดตัว

สำหรับสินค้าเฮาส์แบรนด์บิ๊กซีและแฮปปี้ บาท วางราคาถูกกว่าสินค้าทั่วไป 5-10% โดยยอดขายในช่วงเดือน มิ.ย. มีการเติบโต 10-20% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีที่ผ่านมา ซึ่งถือว่าเติบโตสูง สะท้อนให้เห็นว่าสภาพเศรษฐกิจไม่ดี และกำลังการซื้อของผู้บริโภคลดลง และคาดว่าทั้งปีสินค้าเฮาส์แบรนด์เติบโต 10-15% จากจำนวนสินค้าเฮาส์แบรนด์ของบิ๊กซีที่มีราว 2,000 รายการ

อย่างไรก็ตาม พฤติกรรมการซื้อสินค้าเฮาส์แบรนด์ ผู้บริโภคยังคงมักเลือกซื้อสินค้าโภคภัณฑ์ (Commodities) หรือสินค้าที่มีมาตรฐานการผลิตไม่แตกต่างกันมากนัก อาทิ กระดาษทิชชู น้ำยาล้างจาน น้ำตาล และน้ำปลา ทั้งนี้พบว่าสินค้าเฮาส์แบรนด์ที่มียอดขายดี ได้แก่ สินค้าอุปโภคบริโภค ข้าวสาร และไข่ไก่ ส่วนตลาดต่างจังหวัดมีการเติบโตที่สูง เพราะมีกำลังการซื้อน้อย

แนวโน้มดังกล่าว สอดคล้องกับความเห็นของผู้ผลิตและจำหน่ายสินค้าอุปโภคบริโภครายใหญ่อย่าง บุญฤทธิ์ มหามนตรี ประธานกรรมการ บริษัท ไลอ้อน ผู้ผลิตและจัดจำหน่ายสินค้าในเครือสหพัฒน์ ที่กล่าวว่า จากภาวะเศรษฐกิจโดยรวมของประเทศไม่ดีมากนัก โดยประธานเครือสหพัฒน์คาดว่าจีดีพีเติบโต 23% เท่านั้น โอกาสที่พฤติกรรมของผู้บริโภคมองหาสินค้าที่มีความคุ้มค่าคุ้มราคา สอดรับกับกำลังการซื้อมีมากขึ้น

สำหรับเครือสหพัฒน์มีสินค้าแบรนด์ซื่อสัตย์ ที่ตอบโจทย์ความต้องการของผู้บริโภคในช่วงที่กำลังการซื้อลดลง โดยซื่อสัตย์ เป็นสินค้าที่วางราคาต่ำกว่าแบรนด์ปกติทั่วไป 10% เช่น ยาสีฟันซื่อสัตย์ ขนาด 160 กรัม ราคา 35 บาท ส่วนยาสีฟันซอลล์ ขนาด 160 กรัม ราคา 54 บาท ซึ่งซื่อสัตย์มีสินค้า 4 กลุ่ม ได้แก่ ผงซักฟอก ยาสีฟัน น้ำยาบ้วนปาก แปรงสีฟัน

ด้าน เวทิต โชควัฒนา กรรมการ บริษัท สหพัฒนพิบูล ผู้ดำเนินธุรกิจร้านสะดวกซื้อลอว์สัน 108 กล่าวว่า กำลังซื้อของผู้บริโภคไม่ดีเมื่อเทียบกับปีก่อน ทำให้ผู้บริโภคระมัดระวังการจับจ่ายซื้อสินค้ามากขึ้น โดยพบว่าพฤติกรรมการซื้อสินค้าของผู้บริโภคหันมาซื้อขนาดเล็กในร้านสะดวกซื้อ เพราะเป็นช่องทางจำหน่ายที่ใกล้บ้าน ประหยัดค่าใช้จ่ายในการเดินทาง

อีกเสียงสะท้อนที่เห็นได้ชัดเจนถึงกำลังซื้อลดที่กระทบต่อการจับจ่ายของลูกค้า มาจากผู้ดำเนินธุรกิจค้าส่งรายใหญ่ โดย มิลินทร์ วีระรัตนโรจน์ รองประธานกรรมการผู้จัดการ บริษัท ตั้งงี่สุน ซูเปอร์สโตร์ เจ้าของธุรกิจค้าส่งตั้งงี่สุน ครอบคลุม จ.อุดรธานี หนองคาย หนองบัวลำภู เลย กล่าวว่า ในภาวะที่กำลังการซื้อของผู้บริโภคลดลง หรือในช่วงที่มีสินค้าปรับราคาขึ้น อาทิ นมผงเด็กขึ้นราคาเมื่อต้นปีที่ผ่านมา พฤติกรรมการซื้อของผู้บริโภคจะเปลี่ยนแปลงไป

ทั้งนี้ ปัจจัยการตัดสินใจซื้อสินค้าไม่ได้คำนึงถึงขนาดเล็กหรือใหญ่ แต่ผู้บริโภคจะพิจารณาความคุ้มค่าหรือคุ้มราคามากกว่า จึงพบว่าผู้บริโภคหันมาซื้อสินค้าขนาดใหญ่เป็นส่วนใหญ่ เพราะเมื่อคำนวณปริมาณกับเม็ดเงินที่จ่ายจะมีความคุ้มค่ามากกว่าเมื่อเทียบกับขนาดเล็ก

ดังนั้น ในภาวะที่เงินในกระเป๋าผู้บริโภคมีเพียงน้อยนิด ทำให้แนวรบสินค้าเฮาส์แบรนด์ในกลุ่มสินค้าอุปโภคบริโภคแข่งขันรุนแรงอีกครั้ง ทั้งบิ๊กซี, เทสโก้ โลตัส, ท็อปส์ และ เซเว่น อีเลฟเว่น เพื่อช่วงชิงกำลังซื้อ

เรียกได้ว่า ยุคทอง “เฮาส์แบรนด์” จะกลับมาทุกๆ ครั้งในภาวะที่เศรษฐกิจของประเทศฝืดเคือง