โลว์คอสต์ระอุ

อุตสาหกรรมสายการบินต้นทุนต่ำในเอเชียกำลังบูมสุดๆ เพราะความต้องการจากกลุ่มชนชั้นกลางที่ขยายตัวอย่างรวดเร็ว โดยตลาดอาเซียนกำลังเนื้อหอมเพราะฐานประชากรมากกว่า 600 ล้านคน รวมถึงเศรษฐกิจของแต่ละประเทศที่เติบโตอย่างแข็งแกร่ง

“แอร์เอเชีย” สายการบินต้นทุนต่ำรายใหญ่ของมาเลเซีย เป็นผู้เล่นที่ได้อานิสงส์จากการเติบโตของอาเซียน และมีเส้นทางบินครอบคลุมมากที่สุด แต่ดูเหมือนกำลังถูกท้าทายจากสายการบินโลว์คอสต์ของอินโดนีเซีย “ไลออนแอร์” ที่หวังผงาดขึ้นมาในภูมิภาคนี้

ล่าสุด ไลออนแอร์ร่วมทุนกับบริษัทอุตสาหกรรมการทหารและอากาศยานแห่งชาติมาเลเซีย ในสัดส่วน 49% ต่อ 51% เปิดตัวสายการบินน้องใหม่ “มาลินโด แอร์” ที่มีฐานปฏิบัติการบินที่กรุงกัวลาลัมเปอร์ ซึ่งเน้นสิ่งอำนวยความสะดวกระดับพรีเมียมในราคาย่อมเยา

มาลินโด แอร์ เริ่มบินในเดือน มี.ค. เครื่องบินส่วนใหญ่เป็นโบอิ้ง 737 เพื่อหวังชิงส่วนแบ่งตลาดของทั้งแอร์เอเชีย และมาเลเซีย แอร์ไลน์ส โดยเน้นเรื่องอาหาร ที่นั่งกว้างขวาง และจอทีวีแบบทัชสกรีน

“จันดราน รามา มูตี” ประธานบริหารสายการบินมาลินโด บอกว่า ทุกคนต้องการเดินทางด้วยสายการบินที่ให้บริการแบบครบสมบูรณ์ แต่มีข้อจำกัดเดียวคือ ราคา ทำให้เกิดตลาดเฉพาะ (Niche) ที่อยู่ระหว่างบริการแบบพรีเมียมและโลว์คอสต์ ซึ่งโมเดลลูกผสมของบริษัทแบบนี้ทำให้แตกต่างจากสายการบินต้นทุนต่ำรายอื่นๆ โดยมาลินโดมีบริการชั้นธุรกิจสำหรับไฟลต์บินในประเทศ อีกทั้งมีเป้าหมายจะทำให้กัวลาลัมเปอร์เป็นศูนย์กลางเชื่อมต่อการเดินทางในภูมิภาค

น่าสนใจว่า บทพิสูจน์ความสำเร็จของมาลินโดมีความสำคัญต่อเป้าหมายของไลออนแอร์ ในการตั้งฐานปฏิบัติการทั่วภูมิภาค เพื่อต่อกรกับแอร์เอเชีย ซึ่งเป็นเจ้าตลาดมาเลเซีย และเป็นสายการบินต้นทุนต่ำรายใหญ่สุดในเอเชีย ขณะที่ไลออนแอร์มีส่วนแบ่งตลาด 45% ในอินโดนีเซีย รวมถึงตั้งบริษัทย่อยในไทย และตั้งสายการบินใหม่ที่ให้บริการเต็มรูปแบบ “บาติก แอร์” ในอินโดนีเซีย

ปัจจุบันไลออนแอร์ผงาดขึ้นเป็นสายการบินรายใหญ่สุดในแดนอิเหนา ทั้งที่เมื่อเปิดตัวครั้งแรกในปี 2543 มีเครื่องบินเพียงลำเดียว แต่กลับขยายธุรกิจอย่างรวดเร็ว โดยเน้นไฟลต์บินราคาประหยัดในประเทศ บินข้ามระหว่างเกาะต่างๆ ที่มีจำนวนมาก จนถึงตอนนี้เมื่อผนวกกับสายการบินใหม่ๆ ในเครือจะช่วยให้บริษัทปักหมุดการเติบโตในต่างประเทศได้

ที่ผ่านมาไลออนแอร์ไม่ค่อยเป็นที่รู้จักในเวทีระดับโลกมากนัก แต่สร้างเซอร์ไพรส์ให้กับอุตสาหกรรมการบินไม่น้อย เมื่อสั่งซื้อเครื่องบินโบอิ้ง 737 ล็อตใหญ่ถึง 230 ลำ ในปีที่แล้ว ตามด้วยสั่งซื้อแอร์บัส 320 อีก 234 ลำ ในเดือน มี.ค. ปีนี้ เพื่อช่วยสยายปีกในภูมิภาคนี้

ความร้อนแรงของอุตสาหกรรมนี้สะท้อนผ่านการสั่งซื้อเครื่องบินของค่ายแอร์เอเชียและไลออนแอร์ที่รวมกันกว่า 1,000 ลำ ในช่วง2 ปีที่ผ่านมา เพื่อเตรียมรับการเปิดเสรีน่านฟ้าในอาเซียน

แม้โมเดลธุรกิจลูกผสมจะผ่านการพิสูจน์จากที่อื่นๆ มาแล้ว แต่ก็มีบทเรียนจากคิงฟิชเชอร์ แอร์ไลน์ส ของอินเดีย ที่สะท้อนว่าการให้บริการพรีเมียมราคาย่อมเยาล้มเหลว เพราะขยายธุรกิจรวดเร็วเกินไป มาลินโดจึงอาจเผชิญความยากลำบากในการหารายได้ให้มากพอที่จะครอบคลุมต้นทุนที่เพิ่มขึ้น